Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2016

Ούρσουλα Λε Γκεν: Ο Μάρεϋ Μπούκτσιν και το μέλλον της αριστεράς

Πρόλογος στη συλλογή κειμένων του Μάρεϋ Μπούκτσιν, Η Επόμενη Επανάσταση,
που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Verso.


Η "αριστερά", είναι ένας όρος που αποκτά τη σημασία του από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, και διευρύνει αυτή τη σημασία με την άνοδο του σοσιαλισμού, του αναρχισμού και του κομμουνισμού. Η Ρωσική επανάσταση εγκαθίδρυσε μια κυβέρνηση εξολοκλήρου αριστερή στη σύλληψή της, αριστερά και δεξιά κινήματα χώρισαν την Ισπανία, δημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική τοποθετήθηκαν στη διάταξη που χωρίζει τους δύο πόλους. Αριστεροί φιλελεύθεροι σκιτσογράφοι απεικόνισαν την αντιπολίτευση ως ένα χοντρό πλουτοκράτη με πούρο, τη στιγμή που αντιδραστικοί στις ΗΠΑ δαιμονοποίησαν τους «κομμουνιστές» από τη δεκαετία του ’30 και σε όλη τη διάρκεια του ψυχρού πόλεμου. Η αντίθεση μεταξύ αριστεράς και δεξιάς, συχνά παρά την όποια υπεραπλούστευσή της, υπήρξε για δύο αιώνες χρήσιμη ως υπενθύμιση και περιγραφή μιας δυναμικής ισορροπίας.

Συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε τους όρους στον εικοστό πρώτο αιώνα, τι παραμένει αριστερό στην Αριστερά όμως; Η αποτυχία του κρατικού κομμουνισμού, η σιγανή ενσωμάτωση κάποιου βαθμού σοσιαλισμού από τις δημοκρατικές κυβερνήσεις, η αμείλικτη δεξιόστροφη κίνηση της πολιτικής όπως καθοδηγείται από τον εταιρικό καπιταλισμό, έκανε την προοδευτική σκέψη να δείχνει σε μεγάλο βαθμό, ξεπερασμένη ή περιττή ή απατηλή. Η Αριστερά περιθωριοποιήθηκε μέσα στη σκέψη της, αποσπασματοποιήθηκε στους στόχους της χωρίς να πείθει για την ικανότητά της να ενώσει. Ιδιαίτερα στην Αμερική, η στροφή προς τα δεξιά υπήρξε τόσο ισχυρή ώστε ο καθαρός φιλελευθερισμός αποτελεί πλέον το τρομοκρατικό φάντασμα που υπήρξε κάποτε ο αναρχισμός ή ο σοσιαλισμός, και οι αντιδραστικοί αποκαλούνται πλέον ως «μετριοπαθείς».

Έτσι, σε μια χώρα που το μόνο που κάνει είναι να κλείνει το αριστερό της μάτι και να χρησιμοποιεί μόνο το αριστερό της χέρι, που ακριβώς χωράει ένας αμφιδέξιος και διόφθαλμος απίθανος γέρος όπως ο Μάρεϋ Μπούκτσιν;

Θα βρει το δρόμο του ανάμεσα στους αναγνώστες. Πολλοί άνθρωποι αναζητούν μια συνεπή και εποικοδομητική σκέψη στην οποία μπορούν να βασίσουν τη δράση τους – μια απογοητευτική αναζήτηση. Θεωρητικές προσεγγίσεις που δείχνουν πολλά υποσχόμενες, όπως το Libertarian Party, καταλήγουν να είναι σαν την Ayn Rand μεταμφιεσμένη. Άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις σε ένα πρόβλημα καταλήγουν, όπως το κίνημα Occupy, να στερούνται δομής και αντοχής για να έχουν διάρκεια. Οι νέοι, οι άνθρωποι που αυτή η κοινωνία προδίδει κατάφωρα και αποδεικνύεται κατώτερη των προσδοκιών που η ίδια τους δημιουργεί, αναζητούν μια ευφυή, ρεαλιστική και μακροπρόθεσμη σκέψη: όχι μια ακόμη οργισμένη ιδεολογία, αλλά μια πρακτική υπόθεση εργασίας, μια μεθοδολογία για το πως να ξαναπάρουμε τον έλεγχο του που πάμε. Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί μια επανάσταση τόσο δυνατή, μιας και επηρεάζει βαθιά την κοινωνία ως όλο, όση και η δύναμη που επιθυμεί να τιθασεύσει.

Ο Μάρεϋ Μπούκτσιν ήταν ειδικός στη μη βίαιη επανάσταση. Στοχάστηκε πάνω στις ριζοσπαστικές κοινωνικές αλλαγές, τις σχεδιασμένες και μη, και τους τρόπους της καλύτερης δυνατής προετοιμασίας τους, όλη του τη ζωή. Μια νέα συλλογή κειμένων του, Η Επόμενη Επανάσταση: Λαϊκές συνελεύσεις και η υπόσχεση της άμεσης δημοκρατίας, που κυκλοφόρησε τον προηγούμενο μήνα από τις εκδόσειςVerso, μας μεταφέρει στον αναστοχασμό της ζωής του και το απειλητικό μέλλον που αντιμετωπίζουμε.

Οι ανυπόμονοι, ιδεαλιστικοί αναγνώστες μπορούν να τον βρουν άβολα σκληρό στη σκέψη. Είναι απρόθυμος να υπερπηδήσει την πραγματικότητα χάριν ονείρων με χαρούμενο τέλος, ανάλγητος στο καθαρό αδίκημα που προσποιείται ότι είναι πολιτική δράση: «Μια πολιτική αταξίας ή “δημιουργικού χάους”, ή μια αφελής πρακτική κυριαρχίας στους δρόμους (συνήθως κάτι περισσότερο από ένα φεστιβάλ στο δρόμο), πισωγυρίζει τους συμμετέχοντες στη συμπεριφορά μιας αγέλης νεαρών». Αυτό ανταποκρίνεται περισσότερο στο Καλοκαίρι της Αγάπης παρά στο κίνημα Occupy, αποτελεί παρόλα αυτά μια μόνιμα πειστική απειλή.

Ο Μπούκτσιν όμως δεν είναι ένας σκυθρωπός πουριτανός. Τον διάβασα πρώτη φορά ως αναρχικό, πιθανόν τον πιο εύγλωττο και σκεπτόμενο τις γενιάς του, ενώ η απομάκρυνσή του από τον αναρχισμό δεν τον έκανε να χάσει καθόλου την αίσθηση της χαράς της ελευθερίας. Δεν θέλει να δει αυτή τη χαρά, να καταρρέει ξανά, ανάμεσα στα ερείπια της ίδιας του της ευφορικής αδιαφορίας.

Εκείνο που έχει κληθεί να αντιμετωπίσει κάθε πολιτική και κοινωνική σκέψη τελικά, είναι φυσικά η αναπότρεπτη υποβάθμιση του περιβάλλοντος που προκαλεί ο ασυγκράτητος βιομηχανικός καπιταλισμός: το τεράστιο γεγονός για το οποίο η επιστήμη προσπαθούσε να μας πείσει εδώ και πενήντα χρόνια, τη στιγμή που η τεχνολογία μας παρείχε ακόμη μεγαλύτερους περισπασμούς από αυτό το γεγονός. Οποιοδήποτε προνόμιο μας απέφερε ο βιομηχανισμός και ο καπιταλισμός, οποιοδήποτε υπέροχο πλεονέκτημα στη γνώση, στην υγεία, στην επικοινωνία και στην άνεση, ρίχνει την ίδια θανάσιμη σκιά πάνω μας. Ό,τι διαθέτουμε, το έχουμε πάρει από τη γη. Και αυτό που παίρνουμε με συνεχώς αυξανόμενη ταχύτητα και απληστία, το επιστρέφουμε όχι μόνο δυσανάλογα, αλλά άγονο ή δηλητηριασμένο.

Παρ' όλα αυτά δεν μπορούμε να σταματήσουμε την διαδικασία. Μια καπιταλιστική οικονομία, εξ ορισμού, ζει από τη μεγέθυνση. Όπως παρατηρεί ο Μπούκτσιν: «Για τον καπιταλισμό το να σταματήσεις την ασυλλόγιστη επέκτασή του θα ήταν σαν να διέπραττες κοινωνική αυτοκτονία». Ουσιαστικά διαλέξαμε τον καρκίνο ως το μοντέλο του κοινωνικού μας συστήματος.
Η, μεγεθύνσου ή πέθανε, προστακτική του καπιταλισμού έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με την οικολογική προστακτική για αλληλεξάρτηση και όριο. Οι δύο προστακτικές δεν γίνεται να συνυπάρξουν, όπως δεν μπορεί να επιβιώσει και μια κοινωνία που θεμελιώνεται στον μύθο της συμφιλίωσης αυτών των δύο. Είτε θα εγκαθιδρύσουμε μια οικολογική κοινωνία ή η κοινωνία θα καταρρεύσει για όλους ανεξαρτήτως της κοινωνικής τους θέσης. 

Ο Μπούκτσιν πέρασε μια ολόκληρη ζωή αντιτιθέμενος στο αδηφάγο έθος του, μεγεθύνσου ή πέθανε, καπιταλισμού. Τα εννέα κείμενα που απαρτίζουν το βιβλίο Η επόμενη επανάσταση αντιπροσωπεύουν την αποκορύφωση αυτής της δουλειάς: τα θεωρητικά στηρίγματα για μια εξισωτική και άμεσα δημοκρατική κοινωνία, με μια πρακτική προσέγγιση στην οικοδόμησή της. Ασκεί κριτική στις αποτυχίες των κινημάτων για την κοινωνική αλλαγή του παρελθόντος, αναβιώνει την υπόσχεση της άμεσης δημοκρατίας και στο τελευταίο κείμενο αυτής της συλλογής, σκιαγραφεί τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να μετατρέψουμε την περιβαλλοντική κρίση σε μια στιγμή αληθινής επιλογής – σε μια ευκαιρία να υπερβούμε την παραλυτική επίδραση των ιεραρχιών του φύλου, της φυλής, της τάξης, του έθνους, μια ευκαιρία για να βρούμε μια ριζοσπαστική θεραπεία για το ριζικό κακό του κοινωνικού μας συστήματος.

Διαβάζοντάς το, συγκινήθηκα και αισθάνθηκα ευγνωμονούσα, όπως τόσο συχνά διαβάζοντας Μάρεϋ Μπούκτσιν. Υπήρξε αληθινό τέκνο του Διαφωτισμού στο σεβασμό του για καθαρή σκέψη και ηθική ευθύνη καθώς και στην ειλικρινή, ασυμβίβαστη αναζήτηση μιας ρεαλιστική ελπίδας.


Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

Από το 1986 "κουκουλώνουν" το Τσέρνομπιλ (τώρα με μεταλλικό θόλο για 100 χρόνια...)

Ένας μεταλλικός θόλος καλύπτει πλέον τη σαρκοφάγο που περιβάλλει τον κατεστραμμένο πυρηνικό αντιδραστήρα του Τσερνόμπιλ. Ο θόλος τοποθετήθηκε για να προστατεύει τον αντιδραστήρα και να συγκρατεί τη ραδιενέργεια. Πρόκειται για ένα σχέδιο που εκτιμάται ότι θα εγγυηθεί την ασφάλεια του σταθμού για τα επόμενα 100 χρόνια
Οι ημερομηνίες - σταθμοί του δυστυχήματος
Η καταστροφή του Τσερνόμπιλ προκάλεσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και μόλυνε μέχρι και τα τρία τέταρτα της έκτασης της Ευρώπης.
01.23. Έκρηξη στο αντιδραστήρα
26 Απριλίου 1986: Στις 01.23 η ατομική καρδιά του αντιδραστήρα νο.4 του σοβιετικού πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ αναφλέγεται κατά τη διάρκεια τεστ ασφαλείας έπειτα από λάθος χειρισμού και ακολουθεί έκρηξη που τινάζει στον αέρα ολόκληρο το κτίριο. Ραδιενεργό νέφος απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα.
Οι πρώτοι πυροσβέστες που φθάνουν στον τόπο της καταστροφής δέχονται τεράστιες δόσεις ραδιενεργού ακτινοβολίας. Μεταξύ των μελών του προσωπικού και των σωστικών συνεργείων, δύο πέθαναν επί τόπου και 28 τις εβδομάδες που ακολούθησαν.
Το πυρηνικό καύσιμο θα συνεχίσει να καίγεται επί δέκα ημέρες. Θα χρειασθούν χιλιάδες τόνοι άμμου, αργίλου και μολύβδου που ρίπτονται από ελικόπτερα για περιορισθούν οι διαρροές.
Το νέφος μολύνει την Ευρώπη
Τις ημέρες που ακολουθούν, ραδιενεργό νέφος μολύνει σοβαρά την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Φθάνοντας επάνω από τις σκανδιναβικές χώρες θα φθάσει στη συνέχεια στην κεντρική Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και την Ιρλανδία.
Η εκκένωση του Πριπιάτ, της πόλης των 48.000 κατοίκων που βρίσκεται σε απόσταση τριών χιλιομέτρων από τον πυρηνικό σταθμό, δεν θα διαταχθεί παρά ενάμισι 24ωρο μετά την έκρηξη. Οι παραδοσιακοί υπαίθριοι εορτασμοί της Πρωτομαγιάς θα διεξαχθούν κανονικά στο Κίεβο που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 100 χιλιομέτρων από τον σταθμό του Τσερνόμπιλ. 
Το 1986, περισσότερα από 110.000 άτομα χρειάσθηκε να απομακρυνθούν από μία περίμετρο 30 χιλιομέτρων γύρω από τον σταθμό, περιοχή που και σήμερα παραμένει αποκλεισμένη ζώνη.
Ο πρώτος δημόσιος συναγερμός σημαίνει στις 28 Απριλίου από τη Σουηδία, που ανιχνεύει αύξηση των επιπέδων της ραδιενέργειας στο έδαφός της. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) δέχεται επίσημη ειδοποίηση των σοβιετικών αρχών στις 30 Απριλίου. 
Όμως ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ δεν θα το ομολογήσει δημοσίως παρά τις 14 Μαΐου.
Οι τρεις άλλοι αντιδραστήρες του σταθμού του Τσερνόμπιλ θα συνεχίσουν να παράγουν πυρηνική ενέργεια μέχρι τον Δεκέμβριο 2000.
Σαρκοφάγος στον αντιδραστήρα
Νοέμβριος 1986: Μία σαρκοφάγος από μπετόν ύψους 50 μέτρων εγκαθίσταται για να καλύψει τον αντιδραστήρα νο. 4 και να απομονώσει τους 200 τόνους ραδιενεργού μάγματος που περιέχει. Η διάρκεια ζωής του είχε υπολογισθεί αρχικά τότε στα 20 έως 30 χρόνια και το 1993 στα επτά χρόνια.
Ανάμεσα στο 1986 και το 1990, περί τους 600.000 Σοβιετικοί, που ονομάσθηκαν «αποξηλωτές» θα εργασθούν στον τόπο του δυστυχήματος, εφοδιασμένοι με πενιχρό ή καθόλου εξοπλισμό αυτοπροστασίας, για να κατασκευάσουν το μπετονένιο κάλυμμα και να απορρυπάνουν τον χώρο.
Οκτώβριος 1991: Ο αντιδραστήρας νο. 2

Πέμπτη, 1 Δεκεμβρίου 2016

Πόσο σοβαρά αντιμετωπίζουμε τη βιοποικιλότητα; Τα είδη εξαφανίζονται πολύ ταχύτερα από ό,τι πριν...

Η εξαφάνιση της πάπιας Αlaotra grebe
κάνει τους ειδικούς να μιλάνε
για μια νέα εποχή μαζικής εξαφάνισης ειδών
 (ΑΡ/ ΒΙRDLΙFΕ ΙΝΤΕRΝΑΤΙΟΝΑL, ΗΟ)
του Τάσου Σαραντή*

Η ζωή έχει υπάρξει στη Γη για περίπου 3.700 εκατομμύρια χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή γνωρίζουμε πέντε εκδηλώσεις μαζικής εξαφάνισης.

Πρόκειται για δραματικά επεισόδια κατά τα οποία πολλές, αν όχι οι περισσότερες, μορφές ζωής εξαφανίστηκαν σε μια γεωλογική περίοδο.
Η πιο πρόσφατη από αυτές ήταν η παγκόσμια καταστροφή που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους και μυριάδες άλλα είδη, περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Ένας αυξανόμενος αριθμός επιστημόνων υποστηρίζει ότι ο πλανήτης μας μπορεί να έρθει αντιμέτωπος σύντομα με μια έκτη μαζική εξαφάνιση που θα καθοδηγείται από τις επιδεινούμενες επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Άλλοι χαρακτηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς ως κακά πληροφορημένη κινδυνολογία.
Ωστόσο, κάποιοι υποστηρίζουν κατηγορηματικά ότι η έκτη μαζική εξαφάνιση στη Γη έχει φτάσει.
Οι μαζικές εξαφανίσεις σχετίζονται με την καταστροφική απώλεια της βιοποικιλότητας, αλλά αυτό που πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να εκτιμήσουν είναι ακριβώς τι σημαίνει «βιοποικιλότητα».

Έτσι, όταν μιλάμε για βιοποικιλότητα περιοριζόμαστε στην απλή καταμέτρηση των ειδών. Για παράδειγμα, εάν ένα είδος εξαφανίζεται χωρίς να αντικατασταθεί, τότε χάνουμε τη βιοποικιλότητα.
Ωστόσο, υπάρχει κάτι πολύ περισσότερο στη βιοποικιλότητα εκτός από αυτά καθεαυτά τα είδη.

Μέσα σε κάθε είδος συνήθως υπάρχουν σημαντικές ποσότητες γενετικών, δημογραφικών, συμπεριφορικών και γεωγραφικών διαφοροποιήσεων.
Μεγάλο μέρος αυτών των παραλλαγών περιλαμβάνει προσαρμογές στις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες, βελτίωση της βιολογικής φυσικής κατάστασης του ατόμου-οργανισμού και του πληθυσμού του.
Και υπάρχει επίσης ένα τεράστιο πεδίο στη βιοποικιλότητα που περιλαμβάνει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διαφορετικών ειδών και το φυσικό περιβάλλον τους.

Πολλά φυτά βασίζονται σε ζώα για την επικονίαση και τη διασπορά σπόρων. Ανταγωνιστικά είδη προσαρμόζονται το ένα με το άλλο, όπως κάνουν τα αρπακτικά με τη λεία τους.
Τα παθογόνα και οι ξενιστές τους αλληλεπιδρούν και εξελίσσονται μαζί, μερικές φορές με αξιοσημείωτη ταχύτητα.

Ως εκ τούτου, τα ίδια τα οικοσυστήματα αποτελούν ένα μείγμα από διαφορετικά είδη που συνεχώς ανταγωνίζονται, αντιμάχονται, συνεργάζονται, κρύβονται, κοροϊδεύουν, εξαπατούν και καταναλώνουν το ένα το άλλο με διάφορους τρόπους.

Ολα αυτά είναι η βιοποικιλότητα, από τα γονίδια έως τα οικοσυστήματα και τα πάντα στο αναμεταξύ τους.

Δίχως να έχει σημασία το πώς θα μετρηθεί, μια μαζική εξαφάνιση ειδών συντελείται ήδη. Μια μελέτη του 2015 χρησιμοποίησε συντηρητικές παραδοχές για το ποσοστό εξαφάνισης των ειδών για διάφορες ομάδες από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Σύμφωνα με αυτή, τα είδη εξαφανίζονται πολύ ταχύτερα από ό,τι πριν.

Από το 1900, τα ερπετά εξαφανίζονται 24 φορές πιο γρήγορα, τα πουλιά 34 φορές πιο γρήγορα, τα θηλαστικά και τα ψάρια περίπου 55 φορές πιο γρήγορα και τα αμφίβια 100 φορές πιο γρήγορα από ό,τι στο παρελθόν.

Για όλες τις ομάδες σπονδυλωτών μαζί, ο μέσος ρυθμός απώλειας των ειδών είναι 53 φορές υψηλότερος σε σχέση με το παρελθόν.

Αυτές οι μοντέρνες εξαφανίσεις αγνοούν τις απώλειες των ειδών που προκλήθηκαν από τον άνθρωπο πριν από το 1900.

Έχει υπολογιστεί, για παράδειγμα, ότι οι Πολυνήσιοι αφάνισαν περίπου 1.800 είδη ενδημικών πουλιών του νησιωτικού συμπλέγματος, καθώς αποίκισαν τον Ειρηνικό κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο χιλιετιών.
Και πολύ παλαιότερα από τότε, ο άνθρωπος ως κυνηγός-τροφοσυλλέκτης προκάλεσε την εξαφάνιση ειδών, κυρίως των μεγάλων θηλαστικών, όπως των μαστόδοντων.
Στην Αυστραλία, για παράδειγμα, την άφιξη των ανθρώπων, τουλάχιστον 50.000 χρόνια πριν, ακολούθησε σύντομα η μαζική εξαφάνιση των μεγάλων σαυρών και των πυθώνων, των μεγάλων καγκουρό, των μαρσιποφόρων λιονταριών και των μεγάλων ιπποπόταμων, μεταξύ άλλων.

Ως αποτέλεσμα αυτών των εξαφανίσεων πριν από το 1900, τα περισσότερα οικοσυστήματα σε όλο τον κόσμο πέρασαν από ένα «φίλτρο εξαφάνισης» όπου τα πιο ευάλωτα είδη εξαφανίστηκαν, αφήνοντας τα σχετικά πιο ανθεκτικά ή τα λιγότερο εμφανή είδη πίσω.

Η έκτη μεγάλη εξαφάνιση εξελίσσεται με άλλους τρόπους, ιδιαίτερα με τη διαδεδομένη εξόντωση εκατομμυρίων (ίσως και δισεκατομμυρίων) των πληθυσμών των ζώων και των φυτών.

Ακριβώς όπως τα είδη μπορούν να εξαφανιστούν, η μείωση των πληθυσμών τους επιφέρει μείωση της γενετικής τους ποικιλομορφίας και των μακροπρόθεσμων προοπτικών επιβίωσης του είδους.

Για παράδειγμα,

Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2016

Τοπική Αυτοδιοίκηση, δίκαιη ανάπτυξη, διαχείριση απορριμμάτων


του Μπάμπη Μπιλίνη*

Στο πρόσφατο 2ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ τον Οκτώβριο 2016 κεντρικό σύνθημα ήταν η "δίκαιη ανάπτυξη".

Βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη, σε μια χώρα που είδε την ύφεση σωρευτικά τα τελευταία χρόνια να φτάνει στο 25% σε καιρό ειρήνης, είναι η παραγωγική ανασυγκρότηση.

Δίκαιη θα είναι η ανάπτυξη αν η παραγωγική ανασυγκρότηση έχει χαρακτηριστικά οικολογικού και κοινωνικού μετασχηματισμού.

Για να βάλουμε σε τροχιά οικολογικού μετασχηματισμού το παραγωγικό υπόδειγμα χρειαζόμαστε τέσσερις ομάδες δράσεων, επεμβάσεων και επενδύσεων.

Πρώτον, χρειαζόμαστε ένα νομοθετικό πλαίσιο που να βάζει τάξη στον χώρο. Ήδη στη διαβούλευση είναι το νομοσχέδιο για τον χωρικό σχεδιασμό. Μπορεί να μην είναι αυτό που θα έγραφε ο ΣΥΡΙΖΑ από την αρχή και να είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης με την τρόικα, είναι όμως ένα καλό αποτέλεσμα μιας επιτυχούς διαπραγμάτευσης, που βάζει τάξη στον σχεδιασμό του χώρου, που με τις προηγούμενες κυβερνήσεις είχε απορρυθμιστεί. Επίσης με την ενσωμάτωση της οδηγίας της Ε.Ε. για την Εθνική Θαλάσσια Στρατηγική (το σχετικό νομοσχέδιο είναι ήδη στη διαβούλευση) γίνεται προσπάθεια να μπει μια τάξη για πρώτη φορά και στον θαλάσσιο χώρο.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε να εργαστούμε για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής με την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού και για την προστασία της βιοποικιλότητας.

Τρίτον, με το να αναπτύξουμε τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) περιορίζοντας την χρήση ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή ενέργειας.

Τέταρτον, με το να σχεδιάσουμε τη διαχείριση των φυσικών πόρων με βάση τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.

Ένα μεγάλο κεφάλαιο της κυκλικής οικονομίας είναι η διαχείριση των αποβλήτων, στην οποία σε μεγάλο και αποφασιστικό βαθμό εμπλέκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Τ.Α.).

Στο κεφάλαιο της διαχείρισης των αποβλήτων έγινε ένα μεγάλο και ριζοσπαστικό βήμα με την κύρωση με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ) τον Δεκέμβριο 2015 του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ). Στις πρώτες του σελίδες ο ΕΣΔΑ έβαζε τον κύριο στόχο του, που είναι η αλλαγή του παραγωγικού υποδείγματος. Αναφέρεται:

«Η εθνική πολιτική για τα απόβλητα αποτελεί μέρος της πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας, με την οποία διασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος, η υγεία και ευημερία των πολιτών. Αποβλέπει στον κοινωνικό, οικολογικό μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου στη μετάβαση σε μια οικονομία των κοινωνικών αναγκών, που χρησιμοποιεί αποδοτικά τους πόρους, είναι φιλική στο περιβάλλον και στοχεύει στην αντιμετώπιση των αποβλήτων ως πόρου».

Δυστυχώς η ριζοσπαστική κατεύθυνση του ΕΣΔΑ δεν έγινε κτήμα των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ στις περιφέρειες, τους δήμους και τις γειτονιές της χώρας. Εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν τη διαχείριση των αποβλήτων έτσι όπως στο παρελθόν, αποσπασματικά, για το να μην χωροθετηθεί Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) κοντά «στο σπίτι μου» ή να χωροθετηθεί η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) στην «αυλή του γείτονα».

Αυτή την αμηχανία των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τα συμφέροντα, που είδαν ότι δημιουργείται κενό για να χωρέσουν τα συμφέροντά τους, καθώς και η Ν.Δ. βλέποντας τη δυσκολία του ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε τουλάχιστον σε αυτόν τον τομέα να προσπαθήσει να κλείσει την αριστερή παρένθεση. Στο συνέδριό της τον Απρίλιο του 2016 ανέφερε στις αποφάσεις:
"Επίσπευση των ΣΔΙΤ για τη διαχείριση απορριμμάτων. (...) Ιδεοληψίες σε αυτό το ζήτημα δεν χωρούν. Τα έργα που είναι σχεδιασμένα πρέπει να προχωρήσουν και τα υπόλοιπα να σχεδιαστούν το ταχύτερο δυνατόν".
Η κατάσταση έδειχνε να πηγαίνει σε κατάρρευση του σχεδίου του ΣΥΡΙΖΑ είτε από ανικανότητα των δημοτικών αρχόντων είτε γιατί ένα μεγάλο μέρος των δημάρχων είναι στρατευμένο στο σχέδιο της Ν.Δ. να ρίξουν την κυβέρνηση και να κλείσουν την αριστερή παρένθεση.

Ευτυχώς όμως για το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ οι «κακοί» Ευρωπαίοι έβαλαν πλάτη. Βλέπεις, αυτοί θέλουν να έχουν να συνομιλούν με ένα σύγχρονο αστικό κράτος και όχι με ένα πελατειακό κράτος λαμογιάς που έχει στηθεί γύρω από τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Με επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ε.Ε.) προς την κυβέρνηση της χώρας, 30.8.2016, που υπογράφουν οι γενικοί διευθυντές των Γενικών Διευθύνσεων Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος,

Κυριακή, 27 Νοεμβρίου 2016

Οι Ινδιάνοι Σιου αντιστέκονται ακόμα (τώρα στους αγωγούς αργού πετρελαίου)

Η εξέγερση των Ινδιάνων στον Όρθιο Βράχο της Ντακότα είναι μια εξέγερση για όλο τον πλανήτη

Η διαρκής εξαπάτηση των Ινδιάνων


Οι Αμερικανοί άποικοι είχαν αρχίσει να καταλαμβάνουν τη γη των Σιου από τη δεκαετία του 1840. Όπως είπαμε, οι Σιου επιχείρησαν να διαπραγματευτούν, ωστόσο οι Αμερικανοί παρέλειψαν κατά το 1860 να καταβάλλουν την ετήσια αποζημίωση, κάτι που σε συνδυασμό με την αποστέρηση τροφίμων, οδήγησε και στον ξεσηκωμό εναντίον των αποικιοκρατών.
Μεταξύ του 1862-1890 καταγράφονται η εξέγερση των Σαντέ το 1862, ο πόλεμος που διεξήγαγε ο αρχηγός Makhpiya-luta (Κόκκινο Σύννεφο) μεταξύ των ετών 1865-67 που ανάγκασε τις Ηνωμένες Πολιτείες να υπογράψουν τη συνθήκη του οχυρού Laramie (1868), και τέλος η μεγάλη εξέγερση που διηύθυναν οι αρχηγοί Tatanka Yotanka (Καθιστός Ταύρος) και Tashunca-Uitco (Τρελό Άλογο), που τερματίστηκε με αιματηρό τρόπο το 1890 (σφαγή στην περιοχή Wounded Knee).
Οι Σιου μετακινήθηκαν αναγκαστικά από τα Βόρεια στα Νότια, στην περιοχή της Ντακότα, όπου κατοικούν και σήμερα εκτρέφοντας βούβαλους. Κατοικούν επίσης στις περιοχές της Μινεσότα και Νεμπράσκα στις ΗΠΑ και στις περιοχές Αλμπέρτα, Σασκατσουάν και Μανιτόμπα στον Καναδά. Σήμερα αριθμούν πάνω από 150.000 άτομα και εν έτει 2016, αναγκάζονται να δώσουν νέους αγώνες για τη γη στην οποία έχουν καταφύγει παρά τη θέληση τους πολλά χρόνια πριν.
Πριν λίγο καιρό η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να κατασκευάσει έναν αγωγό που θα μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τη Βόρεια Ντακότα στο Ιλινόις και θα αναπτύσσεται ξυστά από τον καταυλισμό των Ινδιάνων Σιου που βρίσκονται στην περιοχή του Standing Rock (Όρθιος Βράχος).
Οι ντόπιοι φοβούνται ότι ο αγωγός Dakota Access Pipeline, ο οποίος θα περνά κάτω από τον πυθμένα του ποταμού Μιζούρι, θα μολύνει τον υδροφόρο ορίζοντα, καθώς και ότι θα καταστρέψει την ιερή περιοχή τους με τα ταφικά μνημεία από όπου θα διέρχεται.
Ο νέος αγώνας των Σιου έχει ξεσηκώσει κύμα συμπαράστασης από όλες τις ινδιάνικες φυλές των ΗΠΑ, οικολόγους, κοινωνικούς ακτιβιστές, καλλιτέχνες και, εν γένει, το προοδευτικό κομμάτι της χώρας που συσπειρώθηκε γύρω από τον Σάντερς. Μαζί με τους Ινδιάνους γιόρτασε τα 71α γενέθλια του και ο σπουδαίος Neil Young δίνοντας μια μεγάλη συναυλία στην περιοχή όπου διεξάγεται ένας μεγάλος αγώνας με μαχητικές διαδηλώσεις, συγκρούσεις με την αστυνομία και πολλαπλές συλλήψεις ακτιβιστών, Ινδιάνων και αλληλέγγυων.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Neil Young είχε εκφραστεί δημοσίως με ένα βίντεο που συνοδεύει το νέο του τραγούδι "Indian Givers", το οποίο περιλαμβάνεται στο νέο του άλμπουμ που αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 9 Δεκεμβρίου.
Οι Σιου δίνουν αυτές τις μέρες έναν υπέροχο αγώνα, όχι μόνο για τη γη τους, αλλά για τη γη και τις ζωές όλων μας. Μάχονται εναντίον των πολυεθνικών του πετρελαίου, ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Μάχονται για την οικολογία και το περιβάλλον, αλλά και για την υγεία των ιδίων και των παιδιών τους. Σε κάθε περίπτωση εμπνέουν για παρόμοιες μάχες και παραδειγματίζουν χωρίς λόγια, αλλά με δράση.
Όπως έγραφε πρόσφατα ο δημοσιογράφος Jim Hightower, "βλέπουμε αυτές τις μέρες μια πανοραμική ιστορία των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών. Ένα μεγάλο reality show, ένα πολιτιστικό, πολιτικό και ηθικό δράμα με πρωταγωνιστές τη γενναιότητα εκείνων που έρχονται από κάτω. Βλέπουμε τον ταξικό πόλεμο, τις πανάρχαιες ιεροτελεστίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τους υπερασπιστές των κοινών αγαθών, και τους πιο στυγνούς εμπόρους πετρελαίου του Τέξας".
Τι ζητούν οι Ινδιάνοι; Να μην περάσει ο αγωγός από την περιοχή τους και να γίνει παράκαμψη, η οποία όμως θα ανέβαζε και άλλο το κόστος του έργου, αρχικού προϋπολογισμού 3,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι αρχές υπόσχονται θέσεις εργασίας ωστόσο οι Ινδιάνοι τις αρνούνται καθώς όπως αναφέρουν, τίποτα δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις συνέπειες από μια ενδεχόμενη οικολογική καταστροφή.
Αναφέρουν μάλιστα πως η κατασκευή του αγωγού αποφασίστηκε χωρίς διαβούλευση με τις τοπικές κοινότητες, κάτι που παρακάμπτει την αμερικανική νομοθεσία. Μπροστά στον βωμό του καπιταλιστικού κέρδους, αυτά είναι βέβαια ψιλά γράμματα.
Μετά την εντατικοποίηση των συγκρούσεων την εβδομάδα που πέρασε, η US Army Corps of Engineers, η δημόσια κατασκευαστική εταιρεία που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας και έχει τη γενική επίβλεψη του έργου, αποφάσισε την προσωρινή αναστολή των εργασιών προκειμένου να γίνουν περισσότερες συζητήσεις με τους ντόπιους.
Αμέσως μετά, η Energy Transfer Partners, η πετρελαϊκή εταιρεία με έδρα το Τέξας που θα κατασκευάσει το έργο, υπέβαλε αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης ισχυριζόμενη ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως νομικό κώλυμα.
Εκπρόσωποι ινδιάνικων φυλών και πολιτικοί ακτιβιστές ξεκίνησαν πριν από λίγες μέρες τη συλλογή υπογραφών με αίτημα προς τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα να υπογράψει για τη διακοπή του έργου όσο είναι ακόμα πρόεδρος, όπως έκανε πέρυσι με τον Keystone XL που θα συνέδεε τον Καναδά με τις ΗΠΑ.
Ο Σάντερς στηρίζει ανοιχτά το όλο εγχείρημα, ωστόσο δεν είναι εκείνος ο οποίος έλαβε το χρίσμα για να διεκδικήσει την προεδρία των ΗΠΑ, η οποία τελικά πήγε στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ. Τι ισχύει για τον Τραμπ; Βάσει των προεκλογικών του δεσμεύσεων, θα επεκτείνει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια.


Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2016

ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΟΥ ΒΙΑΣΜΟΥ

Γράφει η Δήμητρα Κογκίδου*
Η έννοια της ‘’κουλτούρας του βιασμού’’
Η έννοια της ‘’κουλτούρας του βιασμού’’ –ως εργαλείο για την ανάλυση και ερμηνεία της σεξουαλικής βίας ενάντια στις γυναίκες –προέρχεται από το φεμινιστικό κίνημα της δεκαετίας του 70. Ήταν τότε που ο βιασμός θεωρήθηκε ως μια πράξη βίας που σχετίζεται με την εξουσία που δίνει η πατριαρχία, ως μια προσπάθεια επιβολής που έχει άμεση σχέση με την ανισότητα των φύλων και όχι κυρίως με το σεξ και την ‘’ενστικτώδη σεξουαλική ορμή των ανδρών’’.
Περνώντας στο σήμερα, η ‘’κουλτούρα του βιασμού’’ είναι μια πραγματικότητα και περιλαμβάνει όλες τιςπολιτισμικές πρακτικές που αποδέχονται, αιτιολογούν, υποστηρίζουν –με άμεσο ή έμμεσο τρόπο-, ή/και ανέχονται τη σεξουαλική βία. Πρόκειται για μια αναφορά στον τρόπο που σκεφτόμαστε συλλογικά για το βιασμό. Είναι λάθος να επικεντρωνόμαστε μόνον στα άτομα που διαπράττουν βιασμό και να παραβλέπουμε την επίδραση της κοινωνίας που ενισχύει ή ανέχεται τέτοιες σεξιστικές πρακτικές.
Η κουλτούρα του βιασμού είναι ρευστή και μεταβάλλεται κοινωνικά μέσα στο χρόνο και στον τόπο καθώς επηρεάζεται από τις αλλαγές των έμφυλων ρόλων και των κανόνων της ετεροκανονικότητας. Είναι ένα θέμα που αφορά όλες και όλους ανεξάρτητα από τον αυτοπροσδιορισμό της ταυτότητας φύλου –δηλαδή δεν αφορά μόνον τους ετεροκανονικούς άνδρες και γυναίκες – και είναι επιζήμια πρωτίστως για τις γυναίκες, αλλά και για τους άνδρες και τα παιδιά.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει συμφωνία για το πως ακριβώς ορίζεται η κουλτούρα του βιασμού, θα λέγαμε ότι είναι ένα περιβάλλον στο οποίο η σεξουαλική βία είναι διάχυτη και κανονικοποιημένη με βάση τις κυρίαρχες κοινωνικές αντιλήψεις για το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Συμπεριφορές που συνήθως συνδέονται με την κουλτούρα βιασμού είναι οι εμπεδωμένες με βάση τα έμφυλα στερεότυπα εσφαλμένες αντιλήψεις για την ‘’ευθύνη’’ των θυμάτων, η σεξουαλική αντικειμενοποίηση, η υποτίμηση/παράβλεψη/ της έμφυλης βίας, η άρνηση της ευρείας διάδοσής της και η μη αναγνώριση των επιπτώσεων των διαφόρων μορφών της. Η κουλτούρα του βιασμού είναι συνυφασμένη με τη διαπόμπευση του θύματος ως πόρνης (slut shaming) στο βαθμό που θα πρέπει να ντρέπεται και να αισθάνεται ένοχη για συγκεκριμένες σεξουαλικές συμπεριφορές που υπερβαίνουν τα έμφυλα στερεότυπα. Αντί η βία να στιγματίζει τους θύτες, καταλογίζονται ευθύνες στα ‘’θύματα’’ –επιβιώσασες της έμφυλης βίας.
Η κουλτούρα του βιασμού χρησιμοποιείται, επίσης, για να περιγράψει και να ερμηνεύσει συγκεκριμένες συμπεριφορές σε κοινωνικές ομάδες, όπως οι βιασμοί στις φυλακές, σε περιοχές με εμπόλεμες συγκρούσεις κ.ά. Σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα, η κουλτούρα του βιασμού συσχετίζεται και με άλλους κοινωνικούς παράγοντες και συμπεριφορές. Για παράδειγμα, οι σχετικοί μύθοι με το βιασμό, η επίρριψη ευθυνών στα θύματα και η αντιμετώπιση του φαινομένου της έμφυλης βίας με συγκατάβαση, αδιαφορία ή σκωπτικότητα συσχετίζεται θετικά με το ρατσισμό, το σεξισμό, την ομοφοβία, τις διακρίσεις λόγω ηλικίας και κοινωνικής τάξης, τη μη ανεκτικότητα σε θέματα θρησκείας και άλλες μορφές διακρίσεων.
Η κουλτούρα του βιασμού εκδηλώνεται μέσω της αποδοχής των βιασμών ως ένα καθημερινό φαινόμενο και ένα ακόμη προνόμιο των ανδρών. Μπορεί να επιδεινωθεί όταν οι καταγγελίες σεξουαλικής βίας αντιμετωπίζονται με συγκατάβαση, αδιαφορία, απάθεια ή και σκωπτικότητα από την αστυνομία, τα ΜΜΕ, τη γειτονιά, το εργασιακό περιβάλλον, όταν τα θύματα αντιμετωπίζονται σαν να δικάζονται γι’ αυτό που τους συνέβη και αναγκάζονται να ξαναζούν τη βία ενώπιον ακροατηρίου για να αποδείξουν ότι δεν είναι η ευθύνη δική τους, όταν οι ποινές που επιβάλλονται δεν αντικατοπτρίζουν τη σοβαρότητα των πράξεων, όταν υπάρχει απροθυμία της πολιτείας να εναντιωθεί και να υπερβεί τις νόρμες της πατριαρχίας, κυριαρχεί ο φόβος στιγματισμού των θυμάτων και των οικογενειών τους κ.ά. Επίσης, συχνά συνδέουν την κουλτούρα του βιασμού με το μη συναινετικό σεξ σε μια πατριαρχική κοινωνία όπου ο μισογυνισμός και η ανισότητα των φύλων που αναπαράγεται από γενιά σε γενιά έχει ως αποτέλεσμα την εκτεταμένη κοινωνική και θεσμική αποδοχή του βιασμού.
Η κουλτούρα του βιασμού διαιωνίζει ορισμένους μύθους για το βιασμό που αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα για τη σεξουαλική συμπεριφορά, όπως ο βιασμός στο πλαίσιο του γάμου που για τη ελληνική έννομη τάξη δεν υφίστατο καν μέχρι τη ψήφιση του νόμου 3500/2006 για την ενδοοικογενειακή βία.Μέχρι τότε θα λέγαμε ότι καλυπτόταν από το υποτιθέμενο «συζυγικό καθήκον» της γυναίκας να είναι ανά πάσα στιγμή σεξουαλικά διαθέσιμη για το σύζυγό της.
Παραδείγματα της κουλτούρας του βιασμού –σε ατομικό και θεσμικό επίπεδο
Εντοπίζουμε τη κουλτούρα του βιασμού:
  • στο Λόγο, στο υποτιθέμενο χιούμορ για το βιασμό και γενικότερα στα σεξιστικά ανέκδοτα προωθούν την έλλειψη σεβασμού για τις γυναίκες
  • στη σιωπηρή συναίνεση της κοινωνίας ή μέρους της σε ζητήματα έμφυλης βίας
  • στη μετάθεση της ενοχής και της ευθύνης του βιασμού στα θύματα.
‘’Αυτή φταίει’’, ‘’Μήπως φλέρταρε;’’ ‘’Τον προκάλεσε;’’ ‘’Τι φορούσε;’’ ‘’Πόσο κοντή ήταν η φούστα;’’ ‘’Γιατί είχε πιεί;’’ ‘’Τι είδους άνθρωπος ήταν;’’ ‘’Τι δουλειά έκανε‘’ ‘’Τα ήθελε…’’
  • στην απόδοση της ευθύνης για την αποτροπή του βιασμού στα εν δυνάμει ‘’θύματα’’.
Η γυναίκα / το κορίτσι είναι που πρέπει να προσέχει, να δρα προληπτικά για να αποφύγει το βιασμό, όχι ο άνδρας /αγόρι να μη βιάζει. ‘’Π.χ. γονείς κατηγορούν τα κορίτσια γιατί ανέβασαν κάποιες φωτογραφίες που προκάλεσαν τους γιούς τους αντί να μιλάνε με τους γιούς τους σχετικά με την έκφραση της σεξουαλικότητάς τους και την αναγκαιότητα συναίνεσης’’
‘’Μη προκαλείς γενικά’’. ‘’Μη κυκλοφορείς μόνη σου το βράδυ’’, ‘’Μη περπατάς στα σκοτεινά’’. Η διαρκής απειλή του βιασμού αφαιρεί
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...