Τετάρτη, 1 Σεπτεμβρίου 2010

Λαχανικά ποτισμένα με βαρέα μέταλλα

Σημειώνεται πως στην ευρύτερη περιοχή των Οινοφύτων-Θήβας παράγεται η συντριπτική πλειοψηφία των καρότων και κρεμμυδιών που πωλούνται στην ελληνική αγορά.

του Σπύρου Χριστόπουλου, από την FREESUNDAY, 9/5/10

Σημαντικά στοιχεία και απαντήσεις για την ποιότητα και κυρίως για την ασφάλεια τροφίμων που παράγονται στις ιδιαίτερα επιβαρυμένες από τη ρύπανση περιοχές των Οινοφύτων-Θήβας και της Μεσσαπίας στην Εύβοια αναμένεται να περιέχει μελέτη που πραγματοποιούν εδώ και δύο χρόνια στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματοςτα εργαστήρια Χημείας Τροφίμων και Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόκειται να δοθεί στη δημοσιότητα το αργότερο σε τρεις μήνες.
Λόγω της χρόνιας και μεγάλης ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα των περιοχών αυτών από την ανεξέλεγκτη ρίψη βιομηχανικών λυμάτων, επιστήμονες τονίζουν ότι βαρέα μέταλλα (οι πλέον τοξικές χημικές ουσίες) έχουν ήδη περάσει από το νερό στα τρόφιμα, και κυρίως στα τρόφιμα-βολβούς, δηλαδή στα κρεμμύδια, τα καρότα και τις πατάτες.
Σημειώνεται πως στην ευρύτερη περιοχή των Οινοφύτων-Θήβας παράγεται η συντριπτική πλειοψηφία των καρότων και κρεμμυδιών που πωλούνται στην ελληνική αγορά.

Στα ύψη νικέλιο και χρώμιο

Μια εικόνα από τα πρώτα ερευνητικά αυτά αποτελέσματα δόθηκε πέρυσι το Φεβρουάριο, όταν από τις μετρήσεις διαπιστώθηκαν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις νικελίου, οι οποίες ανέρχονταν σε 595 μικρογραμμάρια ανά κιλό σε καρότα και σε 550 μικρογραμμάρια ανά κιλό σε κρεμμύδια (άλλες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι συγκεντρώσεις νικελίου στα καρότα ήταν 10 φορές μεγαλύτερες από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια που θέτει η διεθνής βιβλιογραφία, ενώ ακόμα και 1.000% άνω των μέγιστων τιμών μετρήθηκε το νικέλιο σε καρότα και πατάτες).
"Οι πιο ευπαθείς ομάδες πληθυσμού είναι οι έγκυοι, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Σύμφωνα μετη βιβλιογραφία, η ημερήσια επιτρεπόμενη πρόσληψη νικελίου για τα παιδιά ηλικίας έως 3 ετών είναι τα 200 μικρογραμμάρια ανά κιλό" λέει στην"F.S." ο Γιάννης Ζαμπετάκης, επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος πάντως τονίζει ότι ποσότητες νικελίου μπορεί να "προσλάβει" κανείς όχι μόνο από τα τρόφιμα-βολβούς, αλλά και από ξηρούς καρπούς, από το νερό, από τα ψάρια, ιδιαίτερα εκείνα που μεγαλώνουν σε ρυπασμένες θάλασσες, ακόμα κι από επινικελωμένα μαχαιροπίρουνα στο σπίτι, με αποτέλεσμα αθροίζοντας αυτό το νικέλιο, να ξεπερνάται το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο πρόσληψης.
"Οπότε,αυτό το νικέλιο θα αρχίσει να συσσωρεύεται και το παιδί κάποια στιγμή θα αρχίσει να εκδηλώνει δερματίτιδες, γιατί αυτό είναι το πρώτο σύμπτωμα που προκαλεί το νικέλιο. Ήδη στη Μεσσαπία αναφέρονται αυξημένα κρούσματα δερματίτιδας. Αυτό σημαίνει ότι έχει αρχίσει πλέον να αντιδρά ο ανθρώπινος οργανισμός στη ρύπανση" αναφέρει ο κ. Ζαμπετάκης.

Πέρα όμως από το νικέλιο, οι επιστήμονεςτου Πανεπιστημίου Αθηνών στην εν εξελίξει έρευνά τους διαπιστώνουν στα συγκεκριμένα τρόφιμα και πολύ υψηλές συγκεντρώσεις τρισθενούς χρωμίου, ακόμα και 600% με 700%, πάνω από την επιτρεπτή ημερήσια πρόσληψη που ορίζει η βιβλιογραφία. Πρόκειται για τα πιο υψηλά ποσοστά που έχουν βρεθεί σε παγκόσμιο επίπεδο.
"Υπάρχει υπαρκτό πρόβλημα στη διατροφική αλυσίδα και πρέπει να επέμβει η πολιτεία. Πρέπει να επέμβει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και να πει στους αγρότες ή "κρίνουμε ότι αυτό το πρόβλημα δεν έχει μεγάλο ρίσκο για τον ανθρώπινο πληθυσμό και συνεχίζουμε" ή "αλλάζουμε καλλιέργεια" " λέει ο κ. Ζαμπετάκης, υπογραμμίζοντας πως τα βαρέα μέταλλα δεν περνούν στα υπέργεια μέρη των φυτών, π.χ. στα φρούτα των οπωροφόρων δέντρων ή στους καρπούς της ελιάς.
Είναι χαρακτηριστικό πως στις ΗΠΑ, σε περιπτώσεις με αντίστοιχο πρόβλημα ρύπανσης εδαφών από βαρέα μέταλλα, φυτεύουν καρότα για να "ρουφήξουν"τα βαρέα μέταλλα και να γίνει η λεγόμενη αποκατάσταση του εδάφους.
Μόνο που κατόπιν τα πετούν και δεν τα τρώνε.

Απουσία επίσημων ελέγχων

Τα στοιχεία αυτά –και συνεπώς τα συμπεράσματά τους– προέρχονται από μελέτες ερευνητικών φορέων και επιστημονικών ιδρυμάτων και όχι από μια συνολική, χρόνια και στοχευμένη μελέτη από τις αρμόδιες υπηρεσίες της πολιτείας.
"Επίσημη μελέτη, καθ’ όσον γνωρίζω, δεν έχει γίνει. Έγιναν μελέτες σε κάποιες παρτίδες τροφίμων. Δεν έχουμε δείγματα τα οποία να είναι συνεχόμενα και να παρακολουθούμε το θέμα σε βάθος χρόνου. Πρόκειται για αποσπασματικές έρευνες, οι οποίες ωστόσο δείχνουν πως υπάρχει πρόβλημα» επισημαίνει ο Γιάννης Τσάκνης, καθηγητής και διευθυντής του Τμήματος Τεχνολογίας Τροφίμωνκαι Διατροφής του ΤΕΙ Αθήνας, υπογραμμίζοντας πως θα έπρεπε να υπάρχουν επίσημα στοιχείακαι μετρήσεις, από τα οποία να διαπιστώνεται αν πράγματι τα τρόφιμα είναι ασφαλή ή όχι για τουςκαταναλωτές, προκειμένου να μην πλανάται αβεβαιότητα ή να σπέρνεται πανικός για μια κατάσταση, η οποία ενδεχομένως και να μην είναι ακριβώς όπως περιγράφεται.
Σύμφωνα με τον κ. Τσάκνη, τα φυτικά προϊόντα συνιστούν ένα αρκετά σημαντικό πρόβλημα ως προς την ελεγκτική διαδικασία, καθώς, όπως λέει, αυτά κόβονται από τους αγρούς, ραντίζονται, λιπαίνονται και κατόπιν πωλούνται στις λαϊκές αγορές ή στα σούπερ μάρκετ χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιος ουσιαστικός έλεγχος.
"Θεωρητικά, τον έλεγχο των τροφίμων τον έχει ο ΕΦΕΤ, μόνο που δεν έχει εργαστήρια δικά του. Πρέπει ο ΕΦΕΤ να ανασχεδιαστεί, καθώς κάνει έλεγχο ο ΕΦΕΤ, κάνουν οι νομαρχίες, κάνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για τα ζωικά προϊόντα.
Γενικά, υπάρχουν έλεγχοι, οι οποίοι σε άλλες επιχειρήσεις είναι συχνοί και σε άλλες δεν γίνονται καθόλου. Από μια μελέτη που έγινε πριν από δύο χρόνια διαπιστώθηκε πως υπήρχαν κάποιες βιοτεχνίες τροφίμων οι οποίες σε διάστημα 25 ετών δεν είχαν δεχτεί κανέναν έλεγχο" αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Τσάκνης.

Περιοχές στο "κόκκινο"

Τον περασμένο Σεπτέμβριο δόθηκε στη δημοσιότητα η έκθεση διεπιστημονικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων του ΕΦΕΤ (συστάθηκε κατόπιν εντολής της διοίκησης του ΕΦΕΤ τον περασμένο Μάιο) με θέμα την "επιμόλυνση τροφίμων από βαρέα μέταλλα και μεταλλοειδή". Στόχος ήταν η εκτίμηση του κινδύνου από την κατανάλωση επιμολυσμένων με μέταλλα και μεταλλοειδή τροφίμων ή, αν αυτό δεν ήταν δυνατό, η πρόταση δράσεων ώστε να γίνει δυνατή η εκτίμηση επικινδυνότητάς τους.
Οι συντάκτες της έκθεσης, αφού αναφέρουν πως υπάρχει πρόβλημα συντονισμού και συνεργασίας των δημόσιων εργαστηρίων ελέγχου –τα περισσότερα δημόσια εργαστήρια, όπως αναφέρει η έκθεση, αρνήθηκαν να χορηγήσουν τα διαθέσιμα στοιχεία– διαπιστώνουν πως το πρόβλημα της ρύπανσης των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων της επικράτειας επεκτείνεται.
Στα συμπεράσματά της η διεπιστημονική επιτροπή τονίζει ότι σε περιοχές με έντονη ρύπανση, βιομηχανική, τα παραγόμενα τρόφιμα θα είναι σαφώς πιο επιβαρυμένα σε βαρέα μέταλλα και αρσενικό, ενώ επικαλούμενη τη βιβλιογραφική ανασκόπηση της παρουσίας μετάλλων και αρσενικού σε τρόφιμα-βολβούς αλλά και σε άλλα φυλλώδη λαχανικά (π.χ. μαρούλι, λάχανα, σπανάκι), υπογραμμίζει πως προέκυψε ότι τα φυτά αυτά συσσωρεύουν μέταλλα και ότι αυτό συσχετίζεται είτε με το νερό άρδευσης είτε γενικά με τη ρύπανση της περιοχής.
Βάσει της έκθεσης, οι περιοχές με εκτεταμένη ρύπανση είναι λίγες, με "πρωταθλητές" την περιοχή του Ασωπού (κυρίως Νομού Βοιωτίας, αλλά και το πλησίον τμήμα των Νομών Εύβοιας και Αττικής) και την περιοχή της Πτολεμαΐδας (Νομός Κοζάνης).
Πρόβλημα ρύπανσης παρατηρείται και στα υπόγεια ύδατα της Σαντορίνης (αρσενικό, σελήνιο, μαγγάνιο και χρώμιο) εξαιτίας της υπεράντλησης των υδάτων, αλλά και στα υπόγεια ύδατα σε Σάμο, Λήμνο, Λέσβο και Σκύρο σε αρσενικό, σε Κω, Λήμνο, Χίο και Λακωνία σε νικέλιο, σε Λήμνο σε αντιμόνιο, σε Χίο σε υδράργυρο και σε Πάτρα και Κω σε μαγγάνιο.

Η επιτροπή καταθέτει σειρά προτάσεων, όπως, μεταξύ άλλων, να εκπονηθεί μελέτη δειγματοληψιών σε τρόφιμα-στόχους από τις περιοχές Αττικής, Βοιωτίας, Εύβοιας, Πτολεμαΐδας, νησιών βορείου Αιγαίου, Πηνειού και ευρύτερης Θεσσαλονίκης, αλλά και να ληφθούν σαρωτικά δείγματα από Κόρινθο, Πάτρα, Καλαμάτα και Λακωνία ώστε να διερευνηθεί η ενδεχόμενη συσσώρευση των βαρέων μετάλλων και του αρσενικού στα τρόφιμα που καλλιεργούνται στις περιοχές αυτές και να γίνει μια πρώτη εκτίμηση της επικινδυνότητας από την κατανάλωσή τους.
Πάντως, έως σήμερα οι προτάσεις αυτές δεν έχουν ληφθεί υπόψη από τις αρμόδιες υπηρεσίες και Αρχές.


1 σχόλιο:

  1. nuotlao [url=http://theheistison.net/aristrouth.blogspot.com/]aristrouth.blogspot.com[/url] weyxirj

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...