Τετάρτη, 25 Μαΐου 2011

Μικροί "εθνικοί κήποι" στις γειτονιές

Να φυτέψουμε κάθε ελεύθερο δημόσιο χώρο που έχει απομείνει πλέον, προτείνει το Πολυτεχνείο ως μοναδική λύση για να ανασάνει η Αθήνα

της Τάνιας Γεωργιοπούλου*

Εν αναμονή των μεγάλων πάρκων, το ποσοστό του πράσινου στην πόλη τείνει προς το μηδέν. Το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του ΕΜΠ προτείνει μια περισσότερο απλή και γι' αυτό εφικτή λύση για να ανασάνει η πόλη και οι πολίτες της. Να εκμεταλλευτούμε και να αναβαθμίσουμε τους υφιστάμενους μικρούς χώρους πρασίνου όπως για παράδειγμα το πάρκο της Αργεντινής Δημοκρατίας στην Αλεξάνδρας, ή το πάρκο Δηλαβέρι στον Πειραιά, να φυτέψουμε στους ελεύθερους χώρους δημιουργώντας μικρά πάρκα στις γειτονιές και να ανοίξουμε τις πόρτες των χώρων που λειτουργούν μόνο ως περίβολοι - κήποι δημοσίων υπηρεσιών ή άλλων κτιρίων όπως το ΝΙΜΤΣ προκειμένου να μπορούν να διέρχονται οι πολίτες. Παράλληλα μπορούμε να ενοποιήσουμε τους χώρους πρασίνου με πεζόδρομους ή δρόμους ήπιας κλυκλοφορίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πάρκου στην καρδιά της πόλης, που λειτουργεί ευεργετικά για το κλίμα και επιτρέπει στους πολίτες να διέλθουν μέσα από δέντρα και φυτά μακριά από τα αυτοκίνητα, είναι ο Εθνικός Κήπος.

Οπως τονίζει ο κ. Γιάννης Πολύζος, πολεοδόμος και αντιπρύτανης του ΕΜΠ, το μόνο αντίδοτο τόσο στην άνοδο της θερμοκρασίας όσο και στον περιορισμό της ρύπανσης είναι να φυτέψουμε κάθε ελεύθερο δημόσιο χώρο που έχει απομείνει πλέον στην πόλη, να τους φροντίσουμε και να δώσουμε τη δυνατότητα στους πολίτες να τους επισκέπτονται. «Και όταν λέω δημόσιο, εννοώ και τους χώρους που ανήκουν στα υπουργεία, τον στρατό, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Ο δημόσιος χώρος αποτελεί το 1/3 του χώρου της πόλης και η αναβάθμισή του αποτελεί το στοίχημα των επόμενων ετών», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Πολύζος. Παράλληλα θα πρέπει να τεθούν όροι χρήσης και διαχείρισης και στους ιδιωτικούς ελεύθερους χώρους, προσθέτει.

«H Aθήνα είναι η πόλη με το λιγότερο πράσινο, μόλις 2,5 τετραγωνικά ανά κάτοικο». Πρόκειται για στοιχείο που δείχνει πολλά για το περιβάλλον της πρωτεύουσας και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της. Δυστυχώς όμως δεν είναι αληθινό καθώς τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα. Στοιχεία του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του ΕΜΠ καταδεικνύουν ότι το ποσοστό του πρασίνου ανά κάτοικο στην πόλη είναι κάτω από 2 τετραγωνικά μέτρα, ενώ στον Πειραιά το ποσοστό πέφτει ακόμα περισσότερο στο 1-0,8 τετραγωνικά ανά κάτοικο.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος το όριο ώστε μια πόλη να θεωρείται βιώσιμη είναι 10 τετραγωνικά μέτρα «πράσινου» ανά κάτοικο. Η ανάγκη αύξησης αυτού του ποσοστού είναι επιτακτική, τονίζει ο κ. Γιάννης Πολύζος, πολεοδόμος και αντιπρύτανης του ΕΜΠ, ειδικά μετά τις πυρκαγιές του 2007 και του 2009. «Η απώλεια της Πάρνηθας το 2007 και πάνω από 100.000 στρεμμάτων δάσους, στη βορειοδυτική Αττική, φέτος υποβαθμίζουν ακόμα περισσότερο το επιβαρυμένο κλίμα της Αττικής», τονίζει. «Ο άνεμος που πνέει στην Αττική τα 2/3 του χρόνου είναι βορειοδυτικός και το 1/3 νοτιοδυτικός. Ο αέρας λοιπόν μετά τις τελευταίες πυρκαγιές περνάει πάνω από καμένες εκτάσεις, οπότε όχι μόνο δεν ψύχεται αλλά θερμαίνεται, κάνοντας την ατμόσφαιρα στην πόλη περισσότερο αποπνικτική».


*από την Καθημερινή

Κυριακή, 22 Μαΐου 2011

Είναι η καλύτερη λύση αυτή που δόθηκε τελικά στη Μεσσαπία ;


του Κώστα Χαϊνά*


Διαβάσαμε τις προηγούμενες μέρες ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, ότι προωθείται ολοκληρωμένη πρόταση για την υδροδότησης της Μεσσαπίας και της ευρύτερης περιοχής μεταξύ Υλίκης και Ψαχνών με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης τα τρία (3) χρόνια και με προϋπολογισμό 18 εκατ. ευρώ.
http://www.ypeka.gr/Default.aspx?tabid=362&sni%5B524%5D=1003&language=el-GR

Διαβάζοντας την ανακοίνωση το πρώτο συναίσθημα είναι ανακούφιση. Επιτέλους, ασχολήθηκαν με το πρόβλημα! Σε ένα δεύτερο διάβασμα όμως αρχίζουν να δημιουργούνται ερωτηματικά. Η λύση είναι προσωρινή ή μόνιμη ; Γιατί αν είναι μόνιμη τότε μόνο κακά μαντάτα για τον τόπο μας σημαίνει. Και εξηγούμαι.
Χωρίς καμιά διάθεση μεμψιμοιρίας και γκρίνιας για ένα πολύ σοβαρό θέμα που άπτεται της υγείας των κατοίκων, θα προσπαθήσουμε να θέσουμε κάποιους προβληματισμούς αν και κατά πόσο η λύση που δόθηκε είναι η βέλτιστη και η καλύτερη στις παρούσες συνθήκες.
Καταρχήν διαβάζοντας κάποιος την ανακοίνωση προσεκτικά καταλαβαίνει ότι η λύση που επιλέχθηκε επιδιώκει να δώσει μια λύση μόνιμη. Δηλαδή μετά από τρία (3) χρόνια η περιοχή της Μεσσαπίας αλλά και η ευρύτερη περιοχή όπως λέει η ανακοίνωση μεταξύ Υλίκης και Ψαχνών (;) θα υδροδοτείται από την Υλίκη. Όμως στην περιοχή αυτή ανήκει και η Χαλκίδα και οι πόλεις που συναποτελούν το νέο Δήμο Χαλκιδέων. 

Τι συμβαίνει ; Υπάρχουν σήμερα δεδομένα που δείχνουν ότι και το νερό της περιοχής Χαλκίδας έχει πρόβλημα εξασθενούς χρωμίου ή θα έχει στο άμεσο μέλλον ; Βέβαια η ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ δεν απαντάει στα ερωτήματα αυτά.
Όμως εδώ και πολύ καιρό υπάρχουν φωνές που τονίζουν ότι το πρόβλημα ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα δεν αφορά μόνο τη Μεσσαπία, αλλά ολόκληρη της Κεντρική Εύβοια, αφού ο υδροφορέας 07-24 είναι ένας και ενιαίος.


Άρα η ρύπανση από ένα σημείο του, π.χ. Μεσσαπία, θα εξαπλωθεί πολύ σύντομα και στα άλλα σημεία του υδροφορέα. Και σήμερα ο υδροφορέας αυτός δέχεται, α) Τα ρυπαντικά φορτία οργανικών αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων των πτηνοτροφικών – κτηνοτροφικών μονάδων και σφαγείων της περιοχής του Πισσώνα και β) Τα βαρέα μέταλλα και το εξασθενές χρώμιο από τα μεταλλεία της ΛΑΡΚΟ κατά κύριο λόγο και άλλων ρυπαντών. Και έρχεται το Υπουργείο με τον πιο επίσημο τρόπο να αναγνωρίσει την αλήθεια των λεγόμενων, όσων μιλούσαν χρόνια τώρα για την ρύπανση της κεντρικής Εύβοιας.
Όμως η απόφαση αυτή του ΥΠΕΚΑ δεν αντιμετωπίζει τις αιτίες του προβλήματος. Απλά προσπαθεί να απαλύνει τις σοβαρές επιπτώσεις. Φοβόμαστε ότι είναι κυρίως το δεύτερο. Γιατί οι αιτίες δεν αντιμετωπίζονται. 



Δεν είδαμε ούτε διαβάσαμε ότι θα γίνει κάτι με τα ανοικτές τοξικές λίμνες της ΛΑΡΚΟ που συνεχίζουν να ρυπαίνουν τον υδροφόρο ορίζοντα με βαρέα μέταλλα και εξασθενές χρώμιο. Δεν είδαμε ούτε διαβάσαμε ότι θα γίνει κάτι με τους άλλους ρυπαντές της Κεντρικής Εύβοιας.
Και τι θα γίνει με την αγροτική παραγωγή που έχει απαξιωθεί σήμερα με μεγάλες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ; Οι αγρότες δεν θα συνεχίσουν να ποτίζουν τις καλλιέργειές τους με το ρυπασμένο νερό ; 

Αν προσπαθήσουμε να φανταστούμε την περιοχή της Κεντρικής Εύβοιας, με ρυπασμένα τα ποτάμια της και με μια γη που δεν θα μπορεί να παράγει υγιεινά αγροτικά προϊόντα, αλλά σύμφωνα με την απόφαση του ΥΠΕΚΑ θα έχουμε να πιούμε καθαρό νερό, γιατί θα έρχεται με αγωγούς από άλλες περιοχές, μάλλον εφιάλτης μοιάζει. Μήπως υπερβάλλουμε ; Δεν νομίζουμε. Η ίδια η απόφαση μας δίνει να σκεφτόμαστε αυτές τις διαστάσεις του προβλήματος.

Υπήρχε άλλη επιλογή ; Ναι και έχει κατατεθεί στο ΥΠΕΚΑ έγκαιρα και επίσημα. Δεν ισχυριζόμαστε ότι αυτή η πρόταση διεκδικεί την μοναδική αλήθεια, αλλά εκτιμούμε ότι προσέγγιζε το πρόβλημα σωστά και αντιμετώπιζε τις αιτίες που το δημιουργούν και όχι τις επιπτώσεις. Τουλάχιστον θα μπορούσε να διερευνηθεί από την πολιτεία αν υπήρχαν οι προϋποθέσεις υλοποίησης αυτής της πρότασης. Σε γενικές γραμμές η πρόταση αυτή είναι η εξής :

1. Αντιμετωπίζουμε τις αιτίες της ρύπανσης των νερών και της γης με οργανικούς ρύπους, βαρέα μέταλλα και εξασθενές χρώμιο. Δηλαδή παίρνουμε μέτρα, προειδοποιούμε τους ρυπαντές και εφόσον δεν συμμορφώνονται τους κλείνουμε τις εγκαταστάσεις τους. Δεν περιοριζόμαστε σε κάποια πρόστιμα λίγων χιλιάδων ευρώ, τα οποία μετά από διαπραγματεύσεις και παζαρέματα γίνονται φιλοδωρήματα προς το κράτος για να συνεχίζουν να ρυπαίνουν.
2. Προσωρινά δίνουμε πόσιμο νερό στην περιοχή της Μεσσαπίας από τις γεωτρήσεις της Χαλκίδας, έστω και από την Υλίκη, οι οποίες σύμφωνα με τις αναλύσεις της ΔΕΥΑΧ δεν έχουν -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- πρόβλημα.
3. Πέρα από την αξιοποίηση των γεωτρήσεων του Δήμου Χαλκιδέων στη Βοιωτική ακτή, σχεδιάζουμε και υλοποιούμε ένα βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα αξιοποίησης των υδάτινων πόρων της περιοχής της Δίρφυς (Στενή, Σέτα κ.λ.π.). Οι περιοχές αυτές σήμερα έχουν σημαντικούς υδάτινους πόρους αναξιοποίητους. Οι αρμόδιοι βέβαια το ξέρουν αυτό, αλλά εκείνο που φρόντισαν, πέρυσι μάλιστα που το πρόβλημα ήταν στο φόρτε του, ήταν να παραχωρήσουν την εκμετάλλευση νερών της Δίρφυς σε ιδιωτική εταιρία για να μας το πουλάει εμφιαλωμένο. Τα νερά αυτά θα μπορούσαν να δώσουν πόσιμο νερό σε όλη την περιοχή και να αρδεύσουν τον κάμπο της Μεσσαπίας και του Ληλαντίου μέσα από την δημιουργία μικρών φραγμάτων σε κάποια επίπεδα του Λήλαντα και του Μεσσάπιου.
4. Δημιουργία ενός κεντρικού διυλιστηρίου για την παροχή καθαρού και υγιεινού νερού σε όλους τους κατοίκους της Κεντρικής Εύβοιας.
5. Οργανωμένα και ολοκληρωμένα μέτρα με συγκεκριμένη στήριξη και ενημέρωση των αγροτών για την εξυγίανση μακροπρόθεσμα της ρυπασμένης γης, αξιοποιώντας και τους πόρους της 4ου Πλαισίου Στήριξης το οποίο διαθέτει σημαντικούς πόρους για το περιβάλλον.
Εκτιμούμε ότι οι άξονες αυτοί μπορούσαν να αποτελέσουν τον πυρήνα μια άλλης πολιτικής κατά της ρύπανσης της Κεντρικής Εύβοιας και για μια βιώσιμη προοπτική. Γιατί ειλικρινά την απόφαση αυτή του ΥΠΕΚΑ παρά το γεγονός ότι με μια πρώτη ματιά την διαβάζεις με ανακούφιση, με μια δεύτερη, είναι σαν να μας λέει ότι ο τόπος μας έχει «τελειώσει». Μακάρι να μην είναι έτσι.

*από το ιστολόγιο ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΪΝΑΣ - ΣΚΕΨΕΙΣ
Χαλκίδα 21-5-2011

Τρίτη, 17 Μαΐου 2011

Δημοκρατική Αριστερά, ανεμογεννήτριες, Κιθαιρώνας, Οικολόγοι Πράσινοι


του Γιάννη Σχίζα
από το ιστολόγιο oikoniki

Το ότι οι ανεμογεννήτριες και τα συμπαρομαρτούντα οδικά και άλλα δίκτυα καταρρακώνουν και ασχημαίνουν τη φύση, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από οποιαδήποτε άλλη χωρική παρέμβαση, το καταλαβαίνουν πάντες οι διαθέτοντες στοιχειώδες IQ….Οι μόνοι που καμώνονται πως δεν το καταλαβαίνουν είναι κάποιοι Νεαντερντάλιοι, που επιχειρούν να πασάρουν το τεχνικοφανές λεξιλόγιό τους ως ένδειξη μεγάλης σοφίας.

Στη φύση συμβαίνει ό,τι και στην αρχιτεκτονική , όπου η μορφή διασυνδέεται με τη λειτουργία, ή συμβαίνει ό,τι και στη πολιτική, όπου το ύφος σχετίζεται με το ήθος…Η αισθητική της φύσης και του τοπίου είναι τόσο «περιττά» όσο είναι «περιττή»μια ωραίοντυμένη γυναίκα ή ένας καλαίσθητος ιδιωτικός ή δημόσιος χώρος. Η φύση είναι «πρόσοδος», όχι μόνο σε σχέση με την τουριστική βιομηχανία αλλά και ως εργοτάξιο ονείρων και φαντασιώσεων , ως προσθήκη στη ποικιλότητα που έχουμε ανάγκη, ως πηγή έμπνευσης και στοιχείο συνέχειας της ζωής.

Πρόσφατα, σε μια εκδήλωση του ΣΥΝ όπου μιλούσε μεταξύ άλλων ο Αχιλλέας Πληθάρας του WWF, μου δόθηκε η ευκαιρία να υπενθυμίσω πόσο μεγάλη είναι η Ελλάδα σε σχέση με τον πληθυσμό της – τόσο ως χερσαίος χώρος όσο και ως παράκτιος χώρος, όπου τα 16000 Κμ ακτών πολλαπλασιαζόμενα επί το εύρος των χωρικών μας υδάτων (6 μίλια ή 10 χιλιόμετρα περίπου) μας κάνει μιάμιση ακόμη Ελλάδα, μέσα στην οποία μπορούν να αναζητηθούν αναρίθμητες θέσεις για ανεμογεννήτριες. Και όμως, οι σκιτζήδες κατασκευαστές, επικουρούμενοι από διάφορους ασχημολάγνους της ανάπτυξης, προωθούν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε κρίσιμες περιοχές του χερσαίου χώρου. Και επειδή δεν αρκούν οι δικές τους οι δυνάμεις, επιχειρούν να πλευρίσουν τους «Οικολόγους Πράσινους», κατανοώντας οπωσδήποτε τη διαχρονική ελαφρότητα των τελευταίων και την καναπεδοφιλική ψυχοσύνθεση των υποστηρικτών τους. Αποτέλεσμα : Οι μεν «Οικολόγοι Πράσινοι» να συνδιοργανώνουν με τους οπαδούς της κατασκευής ανεμογεννητριών εκδήλωση στην Πελοπόννησο, οι δε της Δημοκρατικής Αριστεράς, λιγότερο οικείοι με την οικολογία αλλά διαθέτοντες περίσσεια πολιτισμού, να απευθύνουν ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Προστασίας του Πολίτη, για την καταστροφή του ελατοδάσους του Κιθαιρώνα από τις ανεμογεννήτριες..

Λένε οι τρεις βουλευτές(Θανάσης Λεβέντης, Νίκος Τσούκαλης, Γρηγόρης Ψαριανός) της ΔΗΜΑΡ :
«Ο Κιθαιρώνας είναι ένα πανέμορφο βουνό στα βορειοδυτικά της Αττικής με πλούσιες μυθολογικές και ιστορικές αναφορές στα αρχαία και σύγχρονα κείμενα.
Από την κορυφή του, σε ημέρες διαύγειας, μπορεί να αποθαυμάσει κανείς τις κορυφές του Ολύμπου και του Ταϋγέτου, την Άνδρο και την Τήνο και ό,τι βρίσκεται ανάμεσά τους –όλη σχεδόν η Πελοπόννησος, η Στερεά, η Εύβοια. Το ελατόδασος του Κιθαιρώνα είναι το μόνο που έχει διασωθεί ακόμα στην Αττική, παρά τις άοκνες, κάθε καλοκαίρι, προσπάθειες των εμπρηστών και των λογής καταπατητών. Στην προπέρσινη πυρκαγιά, που ξεκίνησε από τον Άγιο Βασίλειο Βοιωτίας και κατέκαυσε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα, μόλις την τελευταία στιγμή και με ηρωικό αγώνα διασώθηκε από τις φλόγες, που σχεδόν έγλειψαν τα πρώτα του έλατα.
Φαίνεται όμως ότι τα έλατα του Κιθαιρώνα επίσης τα επιβουλεύονται, πιο αποτελεσματικά μάλιστα, οι μπουλντόζες. Με αφορμή την άδεια εγκατάστασης ανεμογεννητριών κατά μήκος όλης της κορυφής του Κιθαιρώνα παρά την κατηγορηματική αντίθεση των συναρμόδιων Δήμων, όπου ανήκει το βουνό, δηλαδή των Δήμων Θηβών-Πλαταιών και Μάνδρας-Ειδυλλίας, οι μπουλντόζες έχουν επιπέσει στο ελατόδασος και ξεριζώνουν τα αιωνόβια έλατα και ισοπεδώνουν τα πάντα προκειμένου να ανοίξουν δρόμους προσπέλασης προς όλες τις γύρω κορυφές.
Είμαστε υπέρ των εναλλακτικών μορφών ενέργειας και υπέρ των ανεμογεννητριών, αλλά με την προϋπόθεση η εγκατάστασή τους να μη συνεπάγεται καταστροφή του περιβάλλοντος ή καταστροφή των δασών, όπως συμβαίνει εν προκειμένω με το πολύτιμο για την Αττική ελατόδασος του Κιθαιρώνα. Εάν δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αυτές τις προϋποθέσεις, τότε καλύτερα να αναζητήσουν αλλού στέγη.
Η Εταιρεία, που εκτελεί το έργο, επικαλείται διάφορες άδειες που έχει εξασφαλίσει, ανάμεσά τους και μία του Δασαρχείου Θηβών που υποστηρίζει ότι θα κοπούν 27 έλατα, από τα οποία θα προκύψουν και 4 κυβικά μέτρα ξυλείας!
Δεν προσεκόμισε καμία σχετική άδεια από την Αρχαιολογική Υπηρεσία για ένα βουνό, που εκτός των άλλων ιστορικών στοιχείων είναι γεμάτο με δρόμους, μονοπάτια και διάσελα που έχουν χρησιμοποιηθεί από την εποχή του Οιδίποδα και του Ξέρξη έως σήμερα. Η κορυφή του Κιθαιρώνα είναι περιφραγμένη από την εποχή που λειτουργούσε εδώ βάση του ΝΑΤΟ και σήμερα ανήκει ιδιοκτησιακά στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, από το οποίο και δεν έχει ζητηθεί καμία σχετική άδεια.
Επειδή ο Κιθαιρώνας είναι ένα ιστορικό βουνό με αμέτρητες ιστορικές αναφορές, πολλές από τις οποίες ακόμη ερευνώνται από τους αρχαιολόγους.
Επειδή είναι το μόνο βουνό της Αττικής, στο οποίο έχει διατηρηθεί, με μύριες προσπάθειες συμπαγές ακόμη το ελατόδασος.
Επειδή έχει πλούσια πανίδα και χλωρίδα, πολλά είδη της οποίας είναι μοναδικά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Επειδή οι εγκαταστάσεις των ανεμογεννητριών στην κορυφή του με τις συνοδούς εγκαταστάσεις τους επιφέρουν ανυπολόγιστη οικολογική, αισθητική και βιολογική καταστροφή.
Επειδή οι ανεμογεννήτριες και οι άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας υποτίθεται ότι στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση των θερμικών πηγών ενέργειας.
Επειδή όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση του Κιθαιρώνα, όπως και στους αρχαίους δρόμους που τον διασχίζουν, η καταστροφή στο περιβάλλον, στο δάσος και τα οικοσυστήματά του είναι ανυπολόγιστη.
Ερωτώνται οι συναρμόδιοι Υπουργοί:
Είναι εν γνώσει τους οι εργασίες που εκτελούνται στον Κιθαιρώνα για την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών, ο τρόπος που εκτελούνται με τη διάνοιξη των δρόμων μέσα στο ελατόδασος και οι ολέθριες συνέπειές τους για το δάσος, τα οικοσυστήματά του και το περιβάλλον εν γένει;
Θεωρούν ότι για ένα παρόμοιο έργο πληρούνται όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις και έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες άδειες;
Πιστεύουν ότι στην Αττική, όπου μετά την καταστροφική πυρκαγιά της Πάρνηθας, τα έλατα είναι σχεδόν μουσειακό είδος, υπάρχουν περιθώρια για να ισοπεδωθεί με τις μπουλντόζες ό,τι έχει απομείνει στο ελατόδασος του Κιθαιρώνα;
Έχουν υπολογίσει πόσες χιλιάδες δέντρα θα κοπούν μέχρις ότου ολοκληρωθεί το έργο και ποιο το οικολογικό και άλλο κόστος από τις καταστροφές, που θα προκαλέσουν όχι μόνον οι δρόμοι προσπέλασης, οι βάσεις για τις ανεμογεννήτριες, αλλά και οι γραμμές μεταφοράς του παραγόμενου ρεύματος, που επίσης θα διέρχονται μέσα από το ελατόδασος;»

Σημείωση Οικονικής : Οι φίλοι της φύσης πρέπει να τιμωρήσουν αλύπητα αυτούς που, με την επίκληση της οικολογίας, επιφυλάσσουν για μάς και τους μεταγενέστερους αλλεπάλληλα μνημόσυνα 
για τις ελληνικές ομορφιές …..

Κυριακή, 15 Μαΐου 2011

Τοπίο και ανθρωπογενής κληρονομιά



του Μανώλη Γιοματάρη
Αρχαιολόγου, Συντονιστή της  Θεματικής Ομάδας Πολιτισμού  των Οικολόγων Πράσινων*


Στο κείμενο της Ευρωπαϊκής Σύμβαση για την προστασία του τοπίου αναφέρεται ότι «Τοπίο» σημαίνει μία περιοχή, όπως γίνεται αντιληπτή από ανθρώπους, του οποίου ο χαρακτήρας είναι το αποτέλεσμα της δράσης και αλληλεπίδρασης των φυσικών και/ ή ανθρώπινων παραγόντων.
Όμως ο τρόπος αντίληψης για το τοπίο εξαρτάται από τον τρόπο σκέψης και την κοσμοθεώρηση του υποκειμένου , το κοινωνικό περιβάλλον , την στάση ζωής , την πολιτισμική διαδρομή του τοπίου αλλά και του κοινωνικού ιστού που είναι ενταγμένο το υποκείμενο.
Η  διαχρονική αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί θεμελιώδη αρχή για την κατανόηση και ερμηνεία της έννοιας του τοπίου  η οποία  καθορίζεται έκτος από το «πραγματικό» δηλαδή την μορφή της γης   από το «φαντασιακό» και το «πολιτισμικό». Έντονοι συμβολισμοί  και  εκφράσεις άυλων πολιτισμικών αξιών εκδηλώνονται μέσα από το τοπίο: η  ατομική και συλλογική μνήμη, η ιδιαιτερότητα και ιστορικότητα του χώρου, η συνέχεια,  και εν τέλει η πολιτισμική και ιδεολογική  ταυτότητα  του χώρου.
Κατά την διάρκεια της ιστορίας ορισμένοι τόποι αποκτούν κάποια χαρακτηριστικά που προσδίδουν ταυτότητα και υλοποίηση της μνήμης .
Πολλά βουνά της Ελλάδος είναι  ταυτισμένα με ιστορίες και μνήμες από την τουρκοκρατία , από τους κλαρίτες της  απελευθερωμένης Ελλάδας, από τους αντάρτες της κατοχής και τις ιστορίες εμφύλιας βίας της μετακατοχικικής περιόδου.
Πολλά τοπία σημαδεύτηκαν από ένα γεγονός: Ο Μαραθώνας, οι Θερμοπύλες, ενώ αλλά έχουν αποκτήσει μια μεταφυσική αντιληπτική διάσταση  όπως οι  Δελφοί.

Η προστασία του τοπίου και της ανθρωπογενούς κληρονομιάς στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του « Χάρτη της Βενετίας» η έννοια του ιστορικού μνημείου δεν καλύπτει μόνο το μεμονωμένο αρχιτεκτονικό έργο αλλά και την αστική ή αγροτική τοποθεσία που μαρτυρεί έναν ιδιαίτερο πολιτισμό, μια ενδεικτική εξέλιξη ή ένα ιστορικό γεγονός. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τις μεγάλες δημιουργίες αλλά και για τα ταπεινά έργα που με τον καιρό απέκτησαν πολιτισμική  σημασία.

Η προστασία της ανθρωπογενούς κληρονομίας ξεκινά  διεθνώς από τον  χάρτη  των Αθηνών (1931)  και καταλήγει στην  Ευρωπαϊκή σύμβαση για το τοπίο ( Φλωρεντία 2000) Στην χώρα μας ο νόμος  « Περί Αρχαιοτήτων» του 1932  αντικαταστάθηκε το 2002 με τον το ν.3028 « Για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και έν γένει της πολιτιστικής Κληρονομιάς » ενώ η Ευρωπαϊκή σύμβαση του τοπίου   χρειάστηκε 10 χρόνια για να κυρωθεί και  κυρώθηκε μόλις το 2010.

Δυστυχώς  στην Ελλάδα έχουν χαθεί οριστικά σε διάστημα λίγων δεκαετιών  πολιτισμικά τοπία παγκόσμιας σημασίας στο βωμό της μεταπολεμικής ανάπτυξης

Η διαχείριση των μνημείων  της ανθρωπογενούς κληρονομιάς, εκτός από κάποιες ελάχιστες  περιπτώσεις, συχνά γίνεται χωρίς να δίνεται η απαραίτητη βαρύτητα στο ευρύτερο περιβάλλον των μνημείων και να υποβαθμίζεται  με αυτόν τον τρόπο ή και να μην λαμβάνεται υπόψη η έννοια του πολιτισμικού τοπίου.
Σε ότι αφορά τις αρχαιότητες ο νόμος επιβάλει συχνά την χρηματοδότηση από τον ανάδοχο του έργου των αρχαιολογικών ανασκαφών, μέτρο που εκτός από άδικο για τους μικροϊδιοκτήτες προκαλεί συχνά προβλήματα στην εύρυθμη εξέλιξη της επιστημονικής έρευνας και αναστολές ώστε να διατηρηθεί το εύρημα.
Κατά συνέπεια η διαδικασία της κατάχωσης ή της αποδόμησης των αρχαιοτήτων έχει γίνει η συνηθισμένη τακτική ενώ η απαλλοτρίωση χώρων που υπάρχουν σημαντικά ευρήματα είναι από δύσκολη έως ακατόρθωτη.
Θα μπορούσε κατά την προσωπική μου άποψη να θεσπιστεί ένα τέλος για την έκδοση οικοδομικών αδειών η άλλων έργων το οποίο θα αποτελούσε δεξαμενή χρηματοδότησης για ανασκαφές -μελέτες- απαλλοτριώσεις .
Τα αρχαιολογικά ευρήματα είναι τα φυσικά ίχνη της ανθρώπινης ιστορίας σε έναν τόπο και δεν μπορούν να αποσπαστούν από το ιστορικό πολιτισμικό τοπίο του οποίου μέρος αποτελούν και οι φυσικοί πόροι. Οι αρχαιολογικοί χώροι και ευρύτερα οι υπαίθριοι τόποι με αρχαιότητες πρέπει να διαμορφώνονται και να διαχειρίζονται ως ζωντανά κύτταρα του πολιτισμού  και αλληλένδετα στοιχεία του τοπίου.
Στην χώρα μας τελευταία γίνονται προσπάθειες προς την παραπάνω κατεύθυνση.
Ενοποιημένα δίκτυα αρχαιολογικών μνημείων και ιστορικών τόπων, ίδρυση αρχαιολογικών πάρκων με οικολογικό χαρακτήρα. Βήματα σημαντικά, όμως χρειάζεται μεγαλύτερη τόλμη
Οι αρχαιολογικοί χώροι στις κακοσχεδιασμένες πόλεις μας αποτελούν μικρές οάσεις πράσινου στις οποίες συχνά αναπτύσσεται και τοπική βιοποικιλότητα.
Στην Αθήνα οι πιο σημαντικοί ελεύθεροι χώροι, είναι οι αρχαιολογικοί χώροι και οι αρχαιολογικοί περίπατοι.
Τα παλαιότερα ευρήματα αλλά και τα πολλά που προέκυψαν από ανασκαφές των τελευταίων χρόνων αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα «αναξιοποίητα» κεφάλαια της χώρας. Για παράδειγμα περιοχές στην Αθήνα με αρχαιότητες παγκόσμιας σημασίας όπως ο Κεραμεικός το Μεταξουργείο, το Μετς, η Ακαδημίας Πλάτωνος, η  οδός Πειραιώς, η Ιερά οδός, θεωρούνται σχεδόν όλες, από τις πιο υποβαθμισμένες του Λεκανοπεδίου. Θλιβερό και ταυτόχρονα απίστευτο σε μια πόλη που λόγω συμβολισμών οι αρχαιότητες  έπρεπε να αποτελούν απόλυτη προτεραιότητα.

Αναπλάσεις πυκνοκατοικημένων περιοχών

Οι εκτεταμένες αναπλάσεις των υποβαθμισμένων πυκνοκατοικημένων περιοχών των μεγάλων κέντρων είναι αναγκαίες για την διασφάλιση του πολιτισμικού τοπίου αφού  η  υποβάθμιση της ζωής στην πόλη πιέζει για δημιουργία  κατοικίας στην περιφέρεια με συνέπεια να  οικοδομούνται  εκτάσεις που συχνά αποτελούν φυσικά και πολιτιστικά αποθέματα .
Επομένως για κάθε νέα κατασκευή  πρέπει να  εξαντλούνται όλες οι δυνατότητες που υπάρχουν για ανακατασκευή προϋπαρχόντων.
Αποτέλεσμα μια τέτοιας πρακτικής θα ήταν να δοθεί ώθηση στην αναπαλαίωση παραδοσιακών κτισμάτων, διαδικασία πολύ δύσκολη σήμερα στην χώρα μας λόγω ελλιπούς πλαισίου αφού τα εναπομείναντα νεοκλασικά  η παραδοσιακά κτίρια, οι εναπομείναντες προσφυγικοί οικισμοί , βιομηχανικά κτίρια , αλλά και κτίρια «ταπεινής» κατασκευής, δεν είναι δυνατόν να διατηρηθούν και να αναπαλαιωθούν και συχνά κατεδαφίζονται.
Σε ιστορικές πόλεις της Ευρώπης, καταστραμμένες ολοσχερώς στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, όπως η Βαρσοβία και η Δρέσδη, έχουν εφαρμοστεί προγράμματα  αποκατάστασης ιστορικών κτιρίων η και ολόκληρων κέντρων. Η Αθήνα δεν βομβαρδίστηκε γιατί ήταν ανοχύρωτη πόλη  όμως μετά τον πόλεμο καταστράφηκαν όλα τα ιστορικά κέντρα και κατεδαφίστηκαν μαζικά τα νεοκλασικά και τα παραδοσιακά κτίρια. Να τονιστεί ότι το πρόγραμμα  αποκατάστασης στην Δρέσδη είναι ακόμα σε εξέλιξη 70 σχεδόν χρόνια μετά το βομβαρδισμό της.
Ίσως λοιπόν έφτασε η στιγμή και στις Ελληνικές πόλεις να εφαρμοστούν αντίστοιχα προγράμματα  τα οποία θα έδιναν ώθηση στην οικοδομική δραστηριότητα και πολλές νέες θέσεις εργασίας.

Περιοχές Ολοκληρωμένης Πολιτισμικής Προστασίας και Οικολογικής Διαχείρισης  

Θα ανατρέξουμε σε ένα φαινόμενο που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του  ’70 στην Γαλλία μέσα από το κίνημα της Νέας Μουσειολογίας και σήμερα η φιλοσοφία του είναι πλατιά διαδεδομένη σ’ όλο τον κόσμο δηλαδή το «Οικομουσείο». Παρά τις διάφορες πτυχές  και πειραματικές εκδοχές του βασική φιλοσοφία του οικομουσείου  είναι η διατήρηση και ανάδειξη των τοπικών πολιτισμικών χαρακτηριστικών μιας γεωγραφικής περιοχής, η αναγέννηση  παραδοσιακών παραγωγικών δραστηριοτήτων και η ενδυνάμωση της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας. Στην Ελλάδα ό όρος έχει χρησιμοποιηθεί στο Δισπηλιό της Καστοριάς στο ορεινό Ρέθυμνο και αλλού ενώ η Δυτική Μακεδονία είχε ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα για τη δημιουργία ενός οικομουσείου Εθνικής Αντίστασης μαζί με την Ιταλία και την Ισπανία.

Λόγω των διαφόρων πειραματικών εφαρμογών του «οικομουσείου» και της αναγκαιότητας που υπάρχει στην χώρα μας να διαφυλαχτούν τοπία που απειλούνται,   θεωρώ ότι στην πρόταση που θα διατυπωθεί παρακάτω βοηθά η φιλοσοφία του παραπάνω όρου αλλά όχι το όνομα του. Επομένως θα χρησιμοποιήσω ενδεικτικά   τον όρο «Περιοχές Ολοκληρωμένης Πολιτισμικής Προστασίας και Οικολογικής Διαχείρισης».
Σε αυτές τις περιοχές θα μπορούσαν να ενταχθούν εκτάσεις που συνδέονται με πολιτισμικά στοιχεία τοπίου που μπορούν  να ενεργοποιήσουν μια δυναμική διαδικασίας διατήρησης, ερμηνείας και αξιοποίησης της φυσικής και ανθρωπογενούς κληρονομιάς. Η διαχείριση αυτών των περιοχών θα γίνεται από τις τοπικές κοινωνίες ,σύμφωνα με την κατανόηση και τον σεβασμό: των οικολογικών κύκλων, των γεωμορφολογικών ιδιαιτεροτήτων, των οικοτόπων, της συλλογικής και ατομικής μνήμης και γενικότερα της σχέσης ανθρώπου και φύσης που συνοδεύει τις μεταμορφώσεις του τοπίου.
Η διαχείριση αυτή  είναι δυνατή στο πλαίσιο μιας οικονομίας βιώσιμης και φιλικής προς το περιβάλλον.
Στόχοι είναι:
α) Η  ενεργός διατήρηση της πολυμορφίας του τοπίου
β) Η  προστασία της ανθρωπογενούς και  φυσικής κληρονομιάς
γ) Η  συμμετοχή των κατοίκων
δ) Η  συνέχεια της ιστορικής μνήμης και της άυλης κληρονομιάς
ε) Η  ανάκτηση παραδοσιακών επιτόπιων δραστηριοτήτων, τεχνογνωσιών ,παλαιών
     τεχνικών και πρακτικών  συνετής διαχείρισης περιβαλλοντικών πόρων των
     τοπικών πληθυσμών που έχουν λησμονηθεί.

Επομένως μια «Περιοχή Ολοκληρωμένης Πολιτισμικής Προστασίας και Οικολογικής Διαχείρισης» δεν πρέπει να έχει μόνο παραδοσιακά μουσειακά χαρακτηριστικά  αλλά να αποτελεί ταυτόχρονα χώρο κατοικίας και άσκησης παραγωγικών δραστηριοτήτων όπως: η γεωργία, η κτηνοτροφία, η διαχείριση δασικών ειδών και η αναδάσωση, η παραγωγή ενέργειας από όλα τα είδη ανανεώσιμων πηγών σε μικρές εγκαταστάσεις, ο οικο-πολιτιστικός τουρισμός και πολλές άλλες δραστηριότητες. Πρέπει επίσης να υπάρχουν ρυθμίσεις για την ορθή διαχείριση των απορριμμάτων και για την ελάττωση της συσκευασίας των προϊόντων με στόχο της παραγωγή μηδενικών αποβλήτων στην επικράτεια αυτών των περιοχών.

Μέτρα που πρέπει να ισχύσουν σε Περιοχές Πολιτισμικής Προστασίας και Οικολογικής Διαχείρισης 

Αυτές οι περιοχές πρέπει να αποκτήσουν ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα τις θωρακίζει από ενδεχόμενη ανωριμότητα της τοπικών κοινωνιών η οποίες στην Ελλάδα έχουν ταυτίσει συχνά την οικονομική ευημερία  με την συνεχή οικοδομική δραστηριότητα.
Επομένως πρέπει να καταργηθεί η εκτός σχεδίου δόμηση και να ορισθεί ένα πολύ αυστηρό, αλλά όχι απαγορευτικό, πλαίσιο για κάθε είδους ανθρώπινη  επέμβασης στο τοπίο. Επιβεβλημένη είναι η διακοπή κάθε νέας επέκτασης σχεδίου πόλης ή άλλου τύπου οργανωμένης οικοδόμησης και κατασκευής εγκαταστάσεων.

 Έως σήμερα, εγκαταλείπονται γεωργικές εκτάσεις με την προσδοκία γρήγορων κερδών από υπεραξίες που προκύπτουν από οικοδομικές  δραστηριότητες. Έτσι, εκτός των περιβαλλοντικών βλαβών και την τραυματική συχνά αλλοίωση του τοπίου ,απαξιώνεται η αγροτική παραγωγή, χάνονται πραγματικές θέσεις εργασίας και παγιώνονται σε μικρές τοπικές κοινωνίες παρασιτικές συμπεριφορές.
Επομένως πρέπει να θεσμοθετηθούν πραγματικά μέτρα που θα αποτρέπουν την μετατροπή των αδόμητων εκτάσεων σε οικοδομήσιμες. Για παράδειγμα θα μπορούσε σε περιοχές που πρόκειται να ενταχθούν σε σχέδια πόλης να αυξηθούν οι εισφορές σε χρήμα σε τέτοιο βαθμό ώστε να εξισώνονται τουλάχιστον με την πραγματική αξία των οικοπέδων της περιοχής που είναι ήδη ενταγμένα σε σχέδιο πόλης.
Σε ότι αφορά τις περιοχές με παραδοσιακά γεωργικό χαρακτήρα θα πρέπει να καθιερωθούν κίνητρα ακόμη και για την επανακαλλιέργεια  εγκαταλειμμένων  εκτάσεων ώστε οι τοπικές κοινωνίες να μην δυσανασχετούν με την αδυναμία οικοδόμησης των ιδιοκτησιών τους.
Τα κίνητρα θα μπορούσαν να είναι φορολογικές απαλλαγές, επιδοτήσεις ,συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, ευνοϊκές μοριοδοτήσεις  κ.λ.π
Πρέπει να εμπεδωθεί κυρίως στις τοπικές κοινωνίες ότι η γεωργική γη αποτελεί πολύτιμο αγαθό και πρέπει να προστατευθεί. Ειδικά σε μια χώρα που δοκιμάζεται από την οικονομική κρίση και τα ποιοτικά τρόφιμά στα μεγάλα αστικά κέντρα αποτελούν είδος πολυτελείας  με συνεχείς αυξητικές τάσεις στις τιμές τους οφειλόμενες κατά κύριο λόγο στις μεταφορές και τους μεταπράτες δηλαδή στην  απόσταση που χωρίζει τον τόπο παραγωγής των προϊόντων από τον τόπο κατανάλωσης.

Στην Αττική  ευνοϊκές συνθήκες για  καθιέρωση  «Περιοχής Ολοκληρωμένης Πολιτισμικής Προστασίας και Οικολογικής Διαχείρισης» υπάρχουν στο βόρειο Πεντελικό και συγκεκριμένα  στην έκταση που οριοθετείται από την περιοχή του  αρχαίου δήμου της Πλωθείας (κοινότητες Σταμάτας - Ροδόπολης) έως τον όρμο του Μαραθώνα.
Η έκταση αυτή καλύπτεται στο σύνολο της σχεδόν, από σημαντικότατα στοιχεία  ανθρωπογενούς κληρονομιάς, έχει τραυματιστεί από πυρκαγιές , υπάρχουν ακόμη πολλές γεωργικές εκτάσεις, σε μεγάλο βαθμό είναι αδόμητη λόγω του  προστατευτικού προεδρικού διατάγματος 755/88 και συμπεριλαμβάνει το εθνικό πάρκο του Σχινιά.
Ένα τέτοιο  εγχείρημα  ειδικά στην Αττική θα είχε ως αποτέλεσμα εκτός από την  διαφύλαξη φυσικών - γεωργικών και πολιτισμικών αποθεμάτων, νέες θέσεις εργασίας, μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας μέσω του  περιορισμού των μεταφορών και της αυτόνομης παραγωγής, λιγότερο συγκοινωνιακό φόρτο στο λεκανοπέδιο και φυσικά συνολικό μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα.
Ανάλογα πιλοτικά προγράμματα στην Αττική  θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στα Μεσόγεια - Λαυρεωτική και φυσικά σε όλη την χώρα όπου υπάρχουν σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι, αρχιτεκτονικά σύνολα, και περιοχές natura με αξιόλογα στοιχεία της ανθρωπογενούς κληρονομιάς.


*Εισήγηση στην ΗΜΕΡΙΔΑ των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ με θέμα "Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΠΙΟΥ" που έγινε στις 3 ΜΑΙΟΥ 2011 στην «Τεχνόπολη» Δήμου Αθηναίων

Τα βαρέα μέταλλα και η Αρχή της Προφύλαξης

των Γιάννη Ζαμπετάκη και π. Ιωάννη Οικονομίδη
1. Επίκουρος Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, ΕΚΠΑ
2. Ιερέας στον Αγ. Σπυρίδωνα Οινοφύτων

Το θέμα των τοξικών συστατικών στις τροφές παίρνει πλέον μεγάλες διαστάσεις τόσο στη χώρα μας όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. 
Νέες μελέτες έρχονται στο φως της δημοσιότητας που κτυπάνε το καμπανάκι του συναγερμού για τις ελεγκτικές αλλά και τις νομοθετικές αρχές. Οι εν λόγω αρχές θα πρέπει να μελετήσουν προσεκτικά τα πορίσματα αυτών των μελετών και να νομοθετήσουν με γνώμονα την προάσπιση της Δημόσιας Υγείας και ειδικά των πιο ευπαθών ομάδων (νεογνά, παιδιά, έγκυες γυναίκες). Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει ακόμα και έτσι η νομοθεσία περί βαρέων μετάλλων στα τρόφιμα (ΕΚ 1881/2006) έχει όρια μόνο για τέσσερα μέταλλα (μόλυβδο, κασσίτερο, κάδμιο και υδράργυρο). 
Έτσι όταν η Πολιτεία αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα των βαρέων μετάλλων σε τρόφιμα από την περιοχή της Βοιωτίας, το Υπουργείο Αγρ. Ανάπτυξης και Τροφίμων κατέληξε στο εξής συμπέρασμα (σχετικό δελτίο τύπου, 11.2.2011) «τα ευρήματα των δειγμάτων για τα λοιπά βαρέα μέταλλα (νικέλιο, χρώμιο, χαλκός, ψευδάργυρος) δεν μπορούν να αξιολογηθούν γιατί από τον καν. 1881/2006 δεν έχουν ορισθεί ανώτατα όρια». 
Με άλλα λόγια το Υπουργείο εκμεταλλευόμενο το νομικό κενό της μη ύπαρξης ανώτατου ορίου για συγκεκριμένες ουσίες γνωματεύει αυθαίρετα ότι δεν μπορούν να αξιολογηθούν τα ευρήματα ως προς την επικινδυνότητα τους. 
Αυτό όμως έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ισχύουσα κοινοτική και εθνική νομοθεσία η οποία επιβάλει να γίνεται αξιολόγηση κινδύνου ακόμη και για ουσίες για τις οποίες δεν προβλέπεται ανώτατο όριο και μάλιστα να λαμβάνονται μέτρα προφύλαξης ακόμη και στην περίπτωση ύπαρξης όχι βέβαιου αλλά απλά ενδεχόμενου κινδύνου, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω. 
Ο νόμος ορθά προβλέπει έτσι, διότι προφανώς είναι αδύνατο να καθοριστούν όρια για κάθε μία από τις χιλιάδες υπαρκτές χημικές ουσίες, αλλά και διότι πάντοτε υπάρχει μια καθυστέρηση κατά το πέρασμα της επιστημονικής γνώσης στην νομοθεσία. Όμως η υγεία δεν μπορεί ούτε να διακυβεύεται ούτε να περιμένει!

Πριν από λίγες μέρες, ο κ. Νίκος Κατσαρός (επιστημονικός συνεργάτης του «Δημόκριτου» και πρώην πρόεδρος του ΕΦΕΤ) δημοσίευσε ένα κείμενό του σχετικά με το εξασθενές χρώμιο στα λαχανικά και τις ευθύνες της πολιτείας. Με το εν λόγω κείμενό του, ο κ. Κατσαρός ασκεί κριτική στην έρευνα, που έχουμε διεξάγει σε τρόφιμα-βολβούς, γράφοντας το εξής «ο τρόπος που πήραν δείγματα και έκαναν αναλύσεις οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Αθηνών είναι αμφισβητήσιμος, διότι επειδή δεν τους άφησαν οι παραγωγοί να πάρουν δείγματα από τα χωράφια, αυτά πάρθηκαν από τα ράφια των πολυκαταστημάτων».

Δειγματοληψία και αξιοπιστία

Σε όλες τις επιστημονικές μελέτες που γίνονται σε τρόφιμα, τα αναλυθέντα δείγματα τροφίμων προέρχονται από τα ράφια των καταστημάτων λιανεμπορίου μιας και από εκεί τα αγοράζει ο μέσος καταναλωτής! 
Αυτή η δειγματοληψία είναι και η πλέον ενδεδειγμένη όταν θέλουμε να μελετήσουμε την πραγματική επιβάρυνση των καταναλωτών σε ένα παράγοντα. Η δειγματοληψία θα πρέπει να γίνεται από όλες τις διαθέσιμες αλυσίδες λιανεμπορίου και να αναλυθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός δειγμάτων. 
Και αυτό έγινε: όλα τα δείγματα που αναλύθηκαν εις τριπλούν έδειξαν αυξημένα επίπεδα βαρέων μετάλλων. Για να κριθεί η αξιοπιστία και άρα η αξία μιας επιστημονικής μελέτης, εκτός από τον τρόπο δειγματοληψίας, πρέπει να εξετάσουμε και την αξιοπιστία της μεθόδου. Είναι διαπιστευμένο το εργαστήριο που έγιναν οι μετρήσεις; Είναι τα αποτελέσματα επαναλήψιμα και ορθά με χρήση πιστοποιημένων υλικών αναφοράς; Μάλλον αυτά θα έπρεπε να μας ρωτήσει ο κ. Κατσαρός…

Η αρχή της προφύλαξης

Στο άρθρο 7 του ΕΚ 178/2002, αναλύεται η «αρχή της προφύλαξης» και αποσαφηνίζεται ότι όταν για συγκεκριμένους κινδύνους (π.χ. εξασθενές χρώμιο στο νερό, βαρέα μέταλλα σε τρόφιμα) υπάρχει πιθανότητα βλαβερών επιπτώσεων στην υγεία αλλά εξακολουθεί να υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, μπορούν να ληφθούν προσωρινά μέτρα διαχείρισης του κινδύνου που είναι αναγκαία για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Με αυτό το άρθρο ουσιαστικά δίνεται το «πράσινο φως» στις υπηρεσίες και τους οργανισμούς ελέγχου των τροφίμων να λαμβάνουν μέτρα προστασίας της υγείας των καταναλωτών ακόμα και όταν ο κίνδυνος δεν είναι πλήρως αποσαφηνισμένος.

Λόγω της επικινδυνότητας της δισφαινόλης Α (μιας ένωσης που υπάρχει σε μερικά υλικά συσκευασίας όπως τα πολυκαρβονικά), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίστηκε σε αυτή την αρχή της Προφύλαξης στις 1.3.2011 και αποφάσισε την απαγόρευση όλων των μπιμπερό που κατασκευάζονται από πολυκαρβονικά και ενδέχεται να εκλύουν δισφαινόλη Α. 
Θα περίμενε κανείς ανάλογα να πράξει και η ελληνική πολιτεία στο θέμα του νερού με εξασθενές χρώμιο. 
Γιατί, λοιπόν, η Πολιτεία δεν εφαρμόζει την Αρχή της Προφύλαξης για το εξασθενές χρώμιο στο νερό στον Ασωπό και στη Μεσσαπία;

ΠΗΓΗ: Asopos SOS

Τετάρτη, 11 Μαΐου 2011

"Να υπερβούμε την κοινωνία της κατανάλωσης"


και ΜΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΡΖ ΛΑΤΟΥΣ

από την εφημερίδα η εποχή
Ο Σερζ Λατούς σπούδασε φιλοσοφία, πολιτικές και οικονομικές επιστήμες και έχει διδάξει σε πανεπιστήμια στη Γαλλία, το Κονγκό και το Λάος. Είναι ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris Sud. Από το 2002 έχει αφιερωθεί στη μελέτη της αποανάπτυξης.Την Τρίτη 10 Μάη,  μίλησε σε εκδήλωση στο Πολυτεχνείο με θέμα «το στοίχημα της αποανάπτυξης», που αναπτύσσει και στο ομώνυμο βιβλίο του από τις εκδόσεις Βάνιας. Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν με επιτυχία και μεγάλη προσέλευση νέων, το Αυτόνομο Στέκι, το περιοδικό «Πανοπτικόν», οι Εκδόσεις των Συναδέλφων, το Παρατηρητήριο Ελεύθερων Χώρων, ο Σπόρος και ο Σκόρος.
Επιμέλεια: Ζωή Γεωργούλα
Τι είναι το κίνημα της αποανάπτυξης;

Η θεωρία της αποανάπτυξης μας καλεί να εγκαταλείψουμε το στόχο της οικονομικής μεγέθυνσης. Είναι ένα σχέδιο που έρχεται από πολύ μακριά, με μεγάλη παράδοση και συγγενεύει με τον οικοσοσιαλισμό. Η βιομηχανοποίηση το 18ο αιώνα έφερε τεράστια οδύνη, την αντίδραση σε αυτήν την οδύνη ο σοσιαλισμός την ονόμασε ουτοπική. Πολλά από τα σχέδια του ουτοπικού σοσιαλισμού ήταν ενάντια στη βιομηχανοποίηση και σοσιαλιστικά αλλά με σεβασμό στη φύση, όχι προσηλωμένα στην παραγωγή. Ο σοσιαλισμός με τον Μαρξ έπεσε στην παγίδα αντί να στοχεύει στη δικαιότερη μοιρασιά της πίτας, να στοχεύει στη μεγέθυνση της πίτας. Έτσι φτάσαμε σε διπλό αδιέξοδο, αφενός η πίτα είναι πια δηλητηριασμένη, αφετέρου δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια μεγέθυνσης. Επιστρέφοντας στις βασικές αρχές του σοσιαλισμού συναντάμε την ίση διανομή. Οι φυσικοί πόροι δεν είναι μεν απεριόριστοι αλλά αρκούν για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες του πληθυσμού αν διανεμηθούν δίκαια.
Το κίνημα της αποανάπτυξης αποκρυσταλλώθηκε το 2002, όταν συναντήθηκαν δύο κινήματα, αυτό της πολιτισμικής κριτικής της κοινωνίας της κατανάλωσης, με τους Ίβαν Ίλιτς, Αντρέ Γκορζ, Κορνήλιο Καστοριάδη, και αυτό της οικολογίας με αναφορά στη διακήρυξη της Λέσχης της Ρώμης. Έχουμε μεν οικουμενική αντίληψη, αλλά δεν θέλουμε να πέσουμε στην παγίδα της μονολιθικότητας του homo economicus και του οικοσοσιαλισμού. Κάθε κοινωνία χρειάζεται να βρει το δικό της δρόμο για να βγει από την κουλτούρα της κατανάλωσης.
 
Ποια προβλήματα σας ώθησαν στη δημιουργία του κινήματος της αποανάπτυξης;

Το κίνημα γεννήθηκε πριν 30 – 40 χρόνια με αφετηρία μια μικρή παγκόσμια ομάδα που είχε συγκροτηθεί γύρω από τον Ιβάν Ίλιτς. Το κοινό μας στοιχείο ήταν ότι όλοι είχαμε εργαστεί στο Νότο και είχαμε διαπιστώσει την αποτυχία της μεταφοράς του μοντέλου ανάπτυξης του Βορρά στο Νότο. Μας ενδιέφερε, λοιπόν, η εξεύρεση εναλλακτικών σχεδίων για την πραγματική ανάπτυξη του Νότου πέρα από την οικονομική μεγέθυνση. Ο καπιταλισμός και η οικονομική μεγέθυνση ταυτίζονται αλλά ακόμα δεν γνωρίζουμε πώς ακριβώς θα βγούμε από αυτόν τον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης έλεγε ότι ο καπιταλισμός λειτουργεί πρωτίστως στο φαντασιακό και άρα πρέπει πρώτα να βγούμε από αυτό.
 
Μπορούμε να μιλάμε για αποανάπτυξη σε μια χώρα που είναι βέβαιο ότι θα βρίσκεται σε ύφεση τα επόμενα τρία χρόνια;

Το σχέδιο της αποανάπτυξης είναι το μόνο που μπορεί μακροπρόθεσμα να επιτρέψει στην Ελλάδα να βγει από την ύφεση. Το σχέδιο της λιτότητας μοιάζει με μαύρο χιούμορ, αφού πρόκειται για ένα σχέδιο που επιβάλλεται από τα πάνω στο εσωτερικό μιας κοινωνίας που είναι καταναλωτική στερώντας της τη δυνατότητα να καταναλώνει. Αντίθετα, το σχέδιο της αποανάπτυξης θα μπορούσε να ονομαστεί και σχέδιο “λιτής αφθονίας” που στοχεύει στην κάλυψη των βασικών αναγκών όλων των ανθρώπων.
 
Η κρίση που διανύουμε είναι κρίση χρέους και πώς μπορούμε να την υπερβούμε;

Σε αυτή τη συγκυρία είναι πολύ σημαντική η αποποίηση του χρέους και η στάση πληρωμών με πτώχευση του κράτους. Αυτό θα δημιουργήσει πολλά προβλήματα στις σχέσεις με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με διαφορετικό διακανονισμό απέναντι σε κάθε δανειστή, λαμβανομένου υπόψη εάν πρόκειται για χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και παίκτες της αγοράς. Το φόβητρο της διεθνούς απομόνωσης που μας προβάλλουν έχει αποδειχθεί ιστορικά ότι δεν είναι πραγματικό. Δεν μπορεί να υπάρξει άλλη λύση που να είναι ανεκτή και ανθρώπινη για χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και ίσως και η Ισπανία. Το ευρώ θα καταρρεύσει. Το ευρώ και η έξοδος από την κρίση είναι δύο πράγματα ασύμβατα. Η μόνη λύση είναι να χαράσσεις αυτόνομη οικονομική πολιτική και να επιδιώκεις την αυτάρκεια ως κράτος. Όλα αυτά δεν αναφέρονται μόνο στο κίνημα της αποανάπτυξης, αλλά είναι θεμελιώδες για το πέρασμα στην αποανάπτυξη να επιδιώξουμε την απεξάρτηση της πολιτικής από τους τραπεζίτες, έτσι θα μπορέσουμε να επιβραδύνουμε την παραγωγή, να μειώσουμε το χρόνο εργασίας κ.λπ.
 
Ένα μέρος της προβληματικής που χρησιμοποιεί το κίνημα της αποανάπτυξης, το χρησιμοποιεί και η  οικονομική ελίτ που θέλει να στρέψει κεφάλαια σε αυτό που ονομάζει πράσινη ανάπτυξη.

Στη Γαλλία η λέξη αποανάπτυξη είναι σχεδόν βλάσφημη. Ακόμα και οι Πράσινοι πολύ λίγο αποδέχονται αυτήν την προβληματική. Έχουν πια εγκαταλείψει την υπόθεση της πολιτικής οικολογίας. Σε μεγάλο βαθμό η πραγματική πράσινη ανάπτυξη τορπιλίζεται από το πυρηνικό λόμπι, που κραδαίνει το «φόβητρο» ότι αν εγκαταλείψουμε τα πυρηνικά θα πρέπει να εγκαταλείψουμε το στόχο της οικονομικής ανάπτυξης. Το υπάρχον μοντέλο διαρκούς μεγέθυνσης πράγματι δεν καλύπτεται από μορφές πράσινης ενέργειας. Η κοινωνία της κατανάλωσης απαιτεί διαρκώς περισσότερη ενέργεια με γεωμετρική πρόοδο, που δεν μπορούν να προσφέρουν ούτε το πετρέλαιο, ούτε οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Εάν θέλουμε την καταναλωτική κοινωνία τότε θα πρέπει να δεχτούμε το Τσερνομπίλ και τη Φουκουσίμα ως παράπλευρες απώλειες, είναι το τίμημα. Η σημαντικότερη πηγή ενέργειας είναι αυτό που στη Γαλλία ονομάζεται νεγκαβάτ, δηλαδή η εξοικονόμηση ενέργειας και ο περιορισμός της σπατάλης.
 
Το κίνημα της αποανάπτυξης έχει γνωρίσει εφαρμογές;

Βεβαίως, σε τοπικό επίπεδο, σε επίπεδο πρωτοβουλιών και συνεταιρισμών. Στη Γαλλία υπάρχει ένα συνδρομητικό δίκτυο παραγωγών βιολογικών προϊόντων και καταναλωτών. Ανάλογα δίκτυα υπάρχουν στο Βέλγιο, στις ΗΠΑ, στη Λατινική Αμερική. Σημαντικό στοιχείο είναι τα τοπικά σύμφωνα ανταλλαγών. Στο αμέσως επόμενο επίπεδο, δήμων και τοπικής αυτοδιοίκησης, υπάρχει το κίνημα slow city ή οι «πόλεις σε μετάβαση». Οι μεγάλες πόλεις έχουν τεράστιο οικολογικό αποτύπωμα, πολύ μεγαλύτερο από αυτό που θα επέτρεπε η αειφορία.

Προτάσεις για μιαν Ολοκληρωμένη Διαχείριση απορριμμάτων





του Θανάση Σκαλιστήρα*

Ποια είναι η διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα σήμερα: ΧΥΤΑ, ΧΑΔΑ, λειτουργούν πάνω από 5000 ανεξέλεγκτες χωματερές, ενώ πολλά απορρίμματα πετιούνται στη θάλασσα με τις γνωστές συνέπειες.

Ήδη, η χώρα μας έχει καταδικαστεί από το 1992 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβίαση των Οδηγιών σχετικά με τα στερεά απόβλητα, τα τοξικά και επικίνδυνα, ενώ μόλις σήμερα έχει κατατεθεί προς συζήτηση το θέμα της διαχείρισης των αποβλήτων εφαρμόζοντας οδηγία της Ευρωπαικής Ενωσης.
Κάτω από τη πίεση που ασκήθηκε από τους κατοίκους της Κερατέας η κυβέρνηση υπαναχώρησε και ξεκίνησε διάλογο με τους κατοίκους. Κατά τα άλλα η κυβέρνηση σκέφτεται τις επόμενες εκλογές αλλά όχι τις επόμενες γενεές. Τίποτα δεν αλλάζει και τα ίδια μένουν.

Τελικά μείναμε με τον υπερχειλισμένο ΧΥΤΑ της Φυλής.

Οι ανεξέλεγκτες χωματερές μολύνουν το υπέδαφος, τον υδροφόρο ορίζοντα και τον αέρα με τις εκπομπές ρύπων καθώς και με τις πυρκαγιές που σε κάθε αντιπυρική περίοδο που ξεκινούν από εκεί.

Πριν πάρουμε θέση ας δούμε τι είναι ο ΧΥΤΑ, πως κατασκευάζεται και τι επιπτώσεις έχει στο περιβάλλον αλλά και στους κατοίκους των γειτονικών περιοχών.
Επιλέγεται ο χώρος όπου ουσιαστικά σκάβεται ένας "λάκκος". 
Επενδύεται με ειδικές μεμβράνες PVC ή άλλα υλικά στεγανοποίησης και αποσταγγιστήρια για τη συλλογή των υγρών αποβλήτων των απορριμμάτων. 
Πάνω στο χώρο αυτό τοποθετούνται τα σκουπίδια, συμπιέζονται και τέλος σκεπάζονται με χώμα. 
Απο τη συμπίεση των σκουπιδιών προκύπτουν υγρά απόβλητα τα οποία είναι τοξικά. 
Οι μεμβράνες που προαναφέραμε υποτίθεται ότι στεγανοποιούν το λάκκο όμως κανείς δεν γνωρίζει πως αντιδρούν οι ενώσεις (ραφές ) των μεμβρανών στο πέρασμα στο χρόνο καθώς και στους σεισμούς (ως γνωστό πια είναι γνωστή η σεισμική δραστηριότητα της περιοχής) . 
Τα υγρά διαρρέουν στο έδαφος μολύνουν το υπέδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα με τα γνωστά αποτελέσματα .
Κάτι που βέβαια έχει συμβεί στο παρελθόν αλλά και σήμερα στη χωματερή των Αν. Λιοσίων-Φυλής με βαρύτατες επιπτώσεις στις γύρω περιοχές.
Παράλληλα από τους ΧΥΤΑ απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα ρύποι οι οποίοι είναι πολύ βλαβεροί για την υγεία των ανθρώπων (δυσοσμία και αναφλέξεις λόγω βιοαερίου), υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, προκαλούν από αλλεργίες μέχρι καρκίνο κάνοντας αδύνατη οποιαδήποτε ανάπτυξη της γύρω περιοχής.
Σχεδόν όλες οι χώρες της Ε.Ε. κλείνουν τους ΧΥΤΑ λόγω των μεγάλων επιπτώσεων που έχουν στο περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων. Στην Ελλάδα όμως επιμένουμε στη κατασκευή νέων ΧΥΤΑ.

Σήμερα μας φέρνει στο προσκήνιο η σημερινή κυβέρνηση μια «νέα» μέθοδο διαχείρισης των απορριμμάτων την καύση και λέω νέα γιατί ήδη στην Ευρώπη και στην Αμερική η μέθοδος αυτή εγκαταλείπεται.
Τι είναι όμως η καύση.
Η διαδικασία ξεκινάει με τη δημιουργία του υλικού της καύσης.
Από τα αστικά απορρίμματα αφαιρούνται τα μέταλλα και το γυαλί (η αφαίρεση μάλλον σε θεωρητικό επίπεδο) , ξεραίνεται και ομογενοποιείται ώστε να οδηγηθεί στις μονάδες καύσεις. 
Η διαδικασία της ξήρανσης ουσιαστικά επιβαρύνει το συνολικό κόστος εις βάρος των δημοτών , εξυπηρετώντας μόνο τους εργολάβους που το εκμεταλλεύονται.
Αυτό ονομάζεται SRF.
Η καύση SRF απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα μεγάλες ποσότητες εξαιρετικά επικίνδυνων ρύπων όπως: διοξίνες, φουράνια, αιωρούμενα σωματίδια που περιέχουν βαρέα μέταλλα κ.α., τα οποία προκαλούν πολλές μορφές καρκίνου καθώς και μια σειρά ασθένειες κ.α.

Υποτίθεται ότι σύγχρονα φίλτρα θα συγκρατούν τους επικινδύνους ρύπους .
Το κόστος των φίλτρων αυτών είναι εξαιρετικά μεγάλο και κανείς δεν μας εγγυάται ότι αυτά θα συντηρούνται όπως αυτά απαιτείται.

Όμως υπάρχει και το πρόβλημα της τέφρας, των υπολειμμάτων της καύσης που προσεγγίζουν το 30% του όγκου των απορριμμάτων , η οποία είναι τοξική και πρέπει να αποθηκεύεται με όλα τα επακόλουθα που αναφέραμε και νωρίτερα μόλυνση υπεδάφους κ.α .δηλητηριάζοντας έτσι όλη τη διατροφική αλυσίδα.

Ήδη στο Βόλο έχει πάρει άδεια καύσης απορριμμάτων η εταιρία Engal η οποία όχι μόνο θα καίει ,θα ρυπαίνει χρησιμοποιώντας τα σκουπίδια της περιοχής, οι κάτοικοι θα πληρώνουν ακριβά μέσω των δημοτικών τελών αυτήν την εταιρία, αλλά και θα εισάγονται σκουπίδια από την Ιταλία (όπου κανείς δεν θα γνωρίζει τι θα περιέχουν, αλλά όλοι υποψιαζόμαστε) μια και αυτοί απ ότι φαίνεται βρήκαν τρόπο να τα ξεφορτωθούν .

Στην Αττική σχεδιάζονται 4 κεντρικές εγκαταστάσεις μηχανικής επεξεργασίας απορριμμάτων.
Στην Ελλάδα του σήμερα το 70-80 % των απορριμμάτων οδηγείται στις ΧΥΤΑ – χωματερές, ενώ στις χώρες της Ευρώπης (Σουηδία, Ολλανδία, Αυστρία) το αντίστοιχο ποσοστό ανακυκλώνεται , επαναχρησιμοποιείται , κομποστοποιείται και αξιοποιείται το βιοαέριο απ ότι απομένει .

Και αν η καύση είναι ακατάλληλη ποια είναι η μέθοδος που θα δώσει λύσει ότι πρόβλημα των σκουπιδιών;

Τα πράγματα είναι απλά , χρειάζεται η κοινή λογική και η συμμετοχή όλων, βέβαια απόλυτη λύση δεν υπάρχει. Προσπαθούμε να πετύχουμε τη βέλτιστη λύση.

Η διαχείριση των σκουπιδιών ξεκινάει σε επίπεδο Δήμων:

Α. Γίνεται ενημέρωση και δίδονται κίνητρα σε όσους συμμετέχουν στη διαχείριση.
Β. Η διαλογή των απορριμμάτων γίνεται αρχικά σε επίπεδο σπιτιών ,καταστημάτων επιχειρήσεων του Δήμου. Διαχείριση στη πηγή.
Διαχωρίζονται χαρτί, μέταλλα, πλαστικά, γυαλί και τα οργανικά υλικά. Σε επίπεδο επιχειρήσεων γίνεται συλλογή ορυκτελαίων, ελαστικών, συσκευών κ.α.
Ένα μέρος των οργανικών υλικών μπορεί με τη μέθοδο της οικιακής κομποστοποίησης να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα για τα φυτά.
Γ. Ο Δήμος διαμορφώνει ειδικό χώρο υποδοχής (μικρές εγκαταστάσεις διαχείρισης χαμηλού κόστους) των ανακυκλώσιμων υλικών όπου συγκεντρώνονται το γυαλί , το μέταλλο , το χαρτί και το πλαστικό από όπου οδηγούνται στη ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση, έσοδα για το Δήμο και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας για τους Δημότες.
Ορίζονται συγκεκριμένες μέρες το χρόνο όπου συλλέγονται ηλεκτρονικά συσκευές και μεγάλα αντικείμενα ώστε να οδηγηθούν στην ανακύκλωση .

Τα οργανικά υλικά οδηγούνται σε δύο κατευθύνσεις:
Α) Στη παραγωγή βιοαέριου που αποτελεί σημαντικό στοιχείο εκμετάλλευσης αφού η χρήση του βρίσκει πολλές εφαρμογές (ιδιαίτερα ενεργειακές), αλλά με τον όρο της παρακολούθησης των εκπομπών του στην ατμόσφαιρα αφού τα στοιχεία που το συντελούν συμπεριλαμβάνονται στα επικίνδυνα αέρια που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Το βιοαέριο έχει αρκετές εφαρμογές που μπορούν να είναι έσοδα για τους δήμους που θα το εκμεταλλεύονται ,όπως πώληση μετά από καθαρισμό και συμπίεση ,παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, απευθείας διάθεση στους αγωγούς φυσικού αερίου και χρησιμοποίηση του στη χημική βιομηχανία.
Β) με συστηματική κομποστοποίηση μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εδαφοβελτιωτικό υλικό .
Ως αναφορά τα αδρανή υλικά μπορούν με κατάλληλους σπαστήρες να προκύψουν υλικά κατάλληλα για τις κατασκευές, 3Α κ.α.

Αναφορά πρέπει να γίνει και στα επικίνδυνα απορρίμματα καθώς και στα υγρά απόβλητα (βιομηχανικά, νοσοκομειακά κ.α.) τα οποία πρέπει να διαχειρίζονται με πολύ αυστηρές διαδικασίες. Η ευθύνη πρέπει να είναι στο παραγωγό με κυρώσεις που θα κάνουν απαγορευτική οποιαδήποτε μη νόμιμη διάθεση. Το προσχέδιο νόμου που ετοιμάζεται να καταθέσει σήμερα η κυβέρνηση κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Είναι η ώρα που πρέπει οι πολίτες να αφυπνιστούν και ξεκινώντας από επίπεδο δήμο και στη συνέχεια στην Κεντρική διοίκηση, να απαιτήσουν και να οδηγήσουν την διαχείριση απορριμμάτων συμμετέχοντας ενεργά, με στόχευση στη μείωση του όγκου των απορριμμάτων στην πηγή , την επαναχρησιμοποίηση και την Ανακύκλωση και όχι στις μεθόδους της καύσης που τους μόνους που εξυπηρετεί είναι τους ιδιοκτήτες των εταιριών που διαχειρίζονται τα σκουπίδια και στάσεις.


*Πολ .Μηχανικός ΕΜΠ - Επικεφαλής Συνδυασμού "Πετρούπολη Να Ζεις"

Τρίτη, 10 Μαΐου 2011

Πρωτοβουλία πολιτών Ελευσίνας-Μαγούλας για αξιοποίηση της ανενεργής σιδηροδρομικής γραμμής Αγ. Αναργύρων - Μεγάρων


ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΑΝΕΝΕΡΓΗΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ

Η περιοχή της Δυτικής Αττικής και πιο συγκεκριμένα του Θριασίου Πεδίου φιλοξενεί σήμερα την μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη της χώρας με περίπου 8.000 επιχειρήσεις και βιομηχανίες που απασχολούν εργατικό δυναμικό από την ευρύτερη περιοχή της περιφέρειας Αττικής. Οι τελευταίοι μετακινούνται καθημερινά προς και από την περιοχή του Θριασίου Πεδίου διερχόμενοι από το οδικό δίκτυο ταχείας κυκλοφορίας και δευτερευόντως χρησιμοποιώντας το δίκτυο των συγκοινωνιών. Σκόπιμο είναι να αναφερθεί ότι περισσότερες από 20 επιχειρήσεις της περιοχής υπάγονται στην οδηγία ΣΕΒΕΖΟ και αυξάνουν τον δείκτη επικινδυνότητας για την ευρύτερη περιοχή.

Στο Θριάσιο Πεδίο διαμένουν περισσότεροι από 200.000 κάτοικοι, αριθμός κατά προσέγγιση που αποκλίνει φανερά από τα απογεγραμμένα νούμερα μόνιμης κατοίκησης του 2001, ενώ παράλληλα στον εξυπηρετούμενο πληθυσμό θα μπορούσε κανείς να προσθέσει τους περίπου 100.000 εργαζόμενους στις παραγωγικές μονάδες της περιοχής, καθώς και τους διερχόμενους από και προς την Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησο, Ήπειρο και τα νησιά του Ιονίου. Η καθημερινή συγκέντρωση διαμένοντος, εξυπηρετούμενου και διερχόμενου πληθυσμού στην περιοχή, συνεπάγεται έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση και ρύπανση.

Με την έναρξη λειτουργίας της γραμμής του Προαστιακού σιδηροδρόμου, Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος-Κιάτο η εξυπηρέτηση της περιοχής βελτιώθηκε σε ένα ποσοστό, κυρίως όμως όσον αφορά στην σύνδεση της βόρειας εμπορικής ζώνης του Θριασίου με τα Ανατολικά και βόρια προάστια της Αττικής. Τα αραιά δρομολόγια του προαστιακού σιδ/μου και η κακή συνδεσιμότητα με τα αστικά κέντρα της Ελευσίνας , του Ασπροπύργου και της Μάνδρας αλλά και την παραλιακή εμπορική ζώνη, δεν συνέβαλαν αρκετά στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας και την σωστή λειτουργία των οδικών αξόνων. Με την έναρξη λειτουργίας του προαστιακού σιδ/μου η σιδηροδρομική γραμμή του ΟΣΕ Αγίων Αναργύρων- Ασπροπύργου-Ελευσίνας-Ναυπηγείων Ελευσίνας-Μεγάρων έπαψε να λειτουργεί με την εκτίμηση ότι η νέα γραμμή θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες μετακίνησης από και προς την Δυτική Αττική και το Θριάσιο πεδίο. όμως ο χαμηλός δείκτης εξυπηρέτησης του προαστιακού, όπως αποδεικνύεται από την υφιστάμενη κατάσταση για την περιοχή φανερώνει την ανάγκη για περεταίρω σύνδεση της περιοχής με μέσα σταθερής τροχιάς, με την ενδεχόμενη αξιοποίηση της υφιστάμενης σιδ/κης γραμμής.

Μία τέτοια σύνδεση θα μπορούσε να συμβάλει στην περιβαλλοντική αναβάθμιση καθώς οι ροές των εργαζομένων προς και από μεγάλους πόλους απασχόλησης (Διυλιστήρια, Ναυπηγεία, Βιομηχανική Ζώνη Σκαραμαγκά, Ασπροπύργου και Ελευσίνας, Αεροπορική Βάση Ελευσίνας) γίνεται καθημερινά μέσω του οδικού δικτύου είτε με την χρήση μεγάλου αριθμού υπηρεσιακών λεωφορείων για την μεταφορά του προσωπικού είτε με ΙΧ. Η μετακίνηση αυτή αφενός προκαλεί ιδιαίτερη συμφόρηση στον άξονα της Λεωφόρου Αθηνών καθώς και στην Αττική Οδό αλλά και την Λεωφόρο Σχιστού.

Η υπάρχουσα κατάσταση θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με την αξιοποίηση του ανενεργού Σιδηροδρομικού Διαδρόμου τ. ΣΠΑΠ (ΟΣΕ) Αγίων Αναργύρων- Ελευσίνας-Ναυπηγείων Ελευσίνας-Μεγάρων ως Αστικό-Προαστιακό Μέσο Σταθερής Τροχιάς, και αναμένεται να έχει μεγάλες ωφέλειες για τη περιοχή αλλά και για την μετακίνηση των πολιτών.
Μια δρομολόγηση τέτοιου μέσου σταθερής τροχιάς θα έχει ως αποτέλεσμα την ασφαλή και έγκαιρη μετακίνηση κατοίκων και εργαζομένων, τη συμβολή στην κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση της ευρύτερης περιοχής, την επίτευξη της έγκαιρης μετάβασης από την Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο στην μητροπολιτική περιοχή της Αττικής και τη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων οι οποίοι παράλληλα αναμένεται να αυξηθούν από την μετακίνηση του κέντρου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (κοντέινερ) από το Λιμάνι του Πειραιά στον Σταθμό του ΟΣΕ στον Ασπρόπυργο (Αττική Οδός).

Είναι κρίμα ένας πολύτιμος υπάρχων σιδηροδρομικός διάδρομος διπλής γραμμής στο μέγιστο μήκος του και με ικανά γεωμετρικά χαρακτηριστικά, που διασχίζει περιοχές με σημαντικά αστικά κέντρα και πόλους έλξης πληθυσμών, σε μια πολεοδομικά και περιβαλλοντικά υποβαθμισμένη περιοχή, να συνεχίζει να παραμένει στην αχρησία και τελικά να απολεσθεί. Εξάλλου, η διεθνής τάση είναι η διατήρηση και ανάπτυξη των μέσων μεταφοράς σταθερής τροχιάς κάτι που ως χώρα χρειαστήκαμε 44 χρόνια να το συνειδητοποιήσουμε με την επαναλειτουργία του τραμ το 2004 το οποίο στο μεταξύ είχε απαξιωθεί και καταργηθεί.

Για τους παραπάνω λόγους ζητάμε να θεωρηθεί ως απολύτως δικαιολογημένο το αίτημα των κατοίκων και φορέων της περιοχής για επέκταση του δικτύου των Μέσων Μεταφοράς Σταθερής Τροχιάς με την αξιοποίηση της υπάρχουσας ανενεργής Σιδηροδρομικής Γραμμής.


ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ-ΜΑΓΟΥΛΑΣ

Κυριακή, 8 Μαΐου 2011

Εκδήλωση - διαμαρτυρία κατά της ρύπανσης του Ευβοϊκού Κόλπου - Κυριακή 15 Μαίου 11 π.μ.




STOP στην ρύπανση του Ευβοϊκού Κόλπου


Ο Ευβοϊκός Κόλπος αποτελεί για τους πολίτες και την Εύβοια και όχι μόνο, μια πηγή ζωής. Η πλούσια βιοποικιλότητα, η χλωρίδα και η πανίδα του Κόλπου, οι πανέμορφες ακτές και τα ρεύματα του Ευρίπου, προσδίδουν εδώ και αιώνες μια προστιθέμενη αξία στον τόπο αυτό, ανεκτίμητη και αναντικατάστατη. 
Δυστυχώς όμως εδώ και πάνω από τριάντα πέντε χρόνια ο Ευβοϊκός Κόλπος έχει γίνει ο αποδέκτης τοξικών και οργανικών λυμάτων, με αποτέλεσμα να οδηγείται ραγδαία σε περιβαλλοντική κατάρρευση, αν δεν είναι ήδη πλέον πολύ αργά. Τα ποτάμια που εκβάλλουν στον Ευβοϊκό Κόλπο, ο Ασωπός, ο Λήλαντας και ο Μεσσάπιος έχουν ρυπανθεί με τοξικές ουσίες, εξασθενές χρώμιο και σοβαρούς οργανικούς ρυπαντές.
Ο Ευβοϊκός Κόλπος δέχεται τοξικούς ρύπους μεγάλων βιομηχανικών μονάδων των Οινοφύτων και της περιοχής Χαλκίδας και μεγάλους όγκους οργανικών ρύπων από τις χοιροτροφικές, πτηνοτροφικές μανάδες και τα σφαγεία της Κεντρικής Εύβοιας.

Σε όλα αυτά τα ρυπαντικά φορτία, προστίθενται σταθερά εδώ και δεκαετίες κάθε χρόνο πάνω από 1,5 εκατ. τόνοι τοξική σκουριά από το εργοστάσιο της ΛΑΡΚΟ (Λάρυμνα). Εδώ και δεκαετίες κατά παράβαση κάθε περιβαλλοντικής νομοθεσίας, η κεντρική εξουσία δίνει την άδεια στη ΛΑΡΚΟ, να αποθέτει την τοξική σκουριά στο βυθό του Ευβοϊκού Κόλπου. Η επιφάνεια που έχει δημιουργηθεί στον πυθμένα του Κόλπου είναι πάνω από είκοσι (20) τετραγωνικά χιλιόμετρα (!) και 2,5 μέτρα πάχος (!)
Από επίσημη έκθεση του ΕΛΚΕΘΑ (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών) :
• Η περιοχή κύριας απόθεσης της σκωρίας υπολογίζεται σε περίπου 20 km2
• Το μέγιστο πάχος της σκωρίας είναι 2,5 μέτρα και εντοπίζεται στο βόρειο τμήμα του Ευβοϊκού Κόλπου.
• Από συγκριτικά στοιχεία(1992-2004) προκύπτει πολλαπλασιασμός του πάχους της σκωρίας και σημαντική αύξηση της έκτασής της ιδιαίτερα προς νότο
(http://www.scribd.com/doc/17092998/evoikossalomidi)
Δεν φτάνει λοιπόν που η ΛΑΡΚΟ είναι η αποκλειστική υπεύθυνη για την ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα της Κεντρικής Εύβοιας με βαρέα μέταλλα και ειδικότερα με το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο, θα συνεχίζει να ρυπαίνει και τον Ευβοϊκό Κόλπο με τόνους σκουριά κάθε χρόνο με την άδεια της επίσημης πολιτείας ;
Έτσι ο Ευβοϊκός Κόλπος μετατρέπεται σε μια περιοχή που μέρα με την μέρα αργοπεθαίνει. Ο υδροφόρος ορίζοντας της Κεντρικής Εύβοιας μέρα με την μέρα αχρηστεύεται από βαρέα μέταλλα και εξασθενές χρώμιο. Τα χωράφια της Μεσσαπίας και της γύρω περιοχής μετατρέπονται σε γη χωρίς καμιά παραγωγική αξία. Ήδη δεκάδες χιλιάδες αγρότες της Μεσσαπίας και της γύρω περιοχής γεύονται τις πρώτες επιπτώσεις της ρύπανσης της γης τους από τη ΛΑΡΚΟ, από τη μεγάλη μείωση της ζήτησης των αγροτικών προϊόντων της Μεσσαπίας στις αγορές. Τα ψάρια του Ευβοϊκού σύμφωνα με επιβεβαιωμένες μελέτες έχουν μεγάλες περιεκτικότητες σε βαρέα μέταλλα.
Ένα τεράστιο περιβαλλοντικό έγκλημα όχι μόνο παραμένει ατιμώρητο αλλά οι αρμόδιοι Κυβερνώντες αδειοδοτούν τον θύτη να συνεχίζει τη ρύπανση. Όμως και η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση, συνένοχα σιωπά. Γιατί ; Οι πολίτες εξέλεξαν δημοτικούς και περιφερειακούς άρχοντες, όχι για να κάνουν «πλάτες» στην κεντρική εξουσία, αλλά για να σταθούν δίπλα στις αγωνίες και στα προβλήματα της κοινωνίας και μαζί με τους πολίτες να αγωνιστούν κατά της ρύπανσης. Σε κάθε περίπτωση βέβαια η ενεργή συμμετοχή των πολιτών μέσα από άμεσες δημοκρατικές διαδικασίες συμμετοχής είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για να αποτρέψουμε την περιβαλλοντική καταστροφή της περιοχής μας.
Τελικά μήπως ως τοπική κοινωνία πρέπει να επανεξετάσουμε το ισοζύγιο της συνεισφοράς της ΛΑΡΚΟ στην οικονομία της περιοχής και της χώρας αν θέλετε και από την άλλη την περιβαλλοντική καταστροφή που έχει επιφέρει στην περιοχή μας ;
Μήπως αυτό το ισοζύγιο γίνεται επικίνδυνα αρνητικό για την υγεία μας, την ίδια τη ζωή μας και το μέλλον του τόπου μας ;
Μήπως ήρθε η ώρα να σκεφθούμε και να διαλέξουμε ανάμεσα σε μια απασχόληση σε κάποιες δεκάδες ή και εκατοντάδες θέσεις εργασίας και την μελλοντική ερήμωση της περιοχής μας ;
Για την αλιεία ζητούμε, σύμφωνα και με αυτά που αγωνίζονται και πολλοί ερασιτέχνες αλλά και επαγγελματίες αλιείς :
Να σταματήσουν την αλιεία τα βαρέα μηχανήματα (μηχανότρατες) στον Ευβοϊκό. Να μειωθεί ο χρόνος αλιείας των γρι-γρι και τα αγκυροβόλια να ανασύρονται και όχι να κόβονται. Ο Ευβοϊκός Κόλπος να ανακηρυχθεί –τουλάχιστον για ένα διάστημα- σε ένα θαλάσσιο καταφύγιο προς όφελος της προστασίας και αναπαραγωγής των ιχθυαλιευμάτων και της ποσοτικής και ποιοτικής αύξησής τους.
ΝΑ σταματήσει εδώ και τώρα η ρύπανση του Ευβοϊκού από όλους του ρυπαντές του !
ΝΑ σταματήσει εδώ και τώρα η ΛΑΡΚΟ να ρίχνει την τοξική σκουριά στον Ευβοϊκό Κόλπο !
Να σταματήσει εδώ και τώρα η ΛΑΡΚΟ να ρυπαίνει αλλιώς να κλείσει !

Εκδήλωση-διαμαρτυρία την Κυριακή 15 Μάη στις 11 π.μ. στην παραλία της Χαλκίδας.



Χαλκίδα 20-4-2011
Κίνηση κατά της ρύπανσης του Ευβοϊκού Κόλπου

(Συμμετέχουν κινήσεις πολιτών και Σύλλογοι περιβάλλοντος του Δικτύου της Εύβοιας, σύλλογοι αλιέων και άλλοι πολίτες)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...