Τετάρτη, 11 Μαΐου 2011

Προτάσεις για μιαν Ολοκληρωμένη Διαχείριση απορριμμάτων





του Θανάση Σκαλιστήρα*

Ποια είναι η διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα σήμερα: ΧΥΤΑ, ΧΑΔΑ, λειτουργούν πάνω από 5000 ανεξέλεγκτες χωματερές, ενώ πολλά απορρίμματα πετιούνται στη θάλασσα με τις γνωστές συνέπειες.

Ήδη, η χώρα μας έχει καταδικαστεί από το 1992 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβίαση των Οδηγιών σχετικά με τα στερεά απόβλητα, τα τοξικά και επικίνδυνα, ενώ μόλις σήμερα έχει κατατεθεί προς συζήτηση το θέμα της διαχείρισης των αποβλήτων εφαρμόζοντας οδηγία της Ευρωπαικής Ενωσης.
Κάτω από τη πίεση που ασκήθηκε από τους κατοίκους της Κερατέας η κυβέρνηση υπαναχώρησε και ξεκίνησε διάλογο με τους κατοίκους. Κατά τα άλλα η κυβέρνηση σκέφτεται τις επόμενες εκλογές αλλά όχι τις επόμενες γενεές. Τίποτα δεν αλλάζει και τα ίδια μένουν.

Τελικά μείναμε με τον υπερχειλισμένο ΧΥΤΑ της Φυλής.

Οι ανεξέλεγκτες χωματερές μολύνουν το υπέδαφος, τον υδροφόρο ορίζοντα και τον αέρα με τις εκπομπές ρύπων καθώς και με τις πυρκαγιές που σε κάθε αντιπυρική περίοδο που ξεκινούν από εκεί.

Πριν πάρουμε θέση ας δούμε τι είναι ο ΧΥΤΑ, πως κατασκευάζεται και τι επιπτώσεις έχει στο περιβάλλον αλλά και στους κατοίκους των γειτονικών περιοχών.
Επιλέγεται ο χώρος όπου ουσιαστικά σκάβεται ένας "λάκκος". 
Επενδύεται με ειδικές μεμβράνες PVC ή άλλα υλικά στεγανοποίησης και αποσταγγιστήρια για τη συλλογή των υγρών αποβλήτων των απορριμμάτων. 
Πάνω στο χώρο αυτό τοποθετούνται τα σκουπίδια, συμπιέζονται και τέλος σκεπάζονται με χώμα. 
Απο τη συμπίεση των σκουπιδιών προκύπτουν υγρά απόβλητα τα οποία είναι τοξικά. 
Οι μεμβράνες που προαναφέραμε υποτίθεται ότι στεγανοποιούν το λάκκο όμως κανείς δεν γνωρίζει πως αντιδρούν οι ενώσεις (ραφές ) των μεμβρανών στο πέρασμα στο χρόνο καθώς και στους σεισμούς (ως γνωστό πια είναι γνωστή η σεισμική δραστηριότητα της περιοχής) . 
Τα υγρά διαρρέουν στο έδαφος μολύνουν το υπέδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα με τα γνωστά αποτελέσματα .
Κάτι που βέβαια έχει συμβεί στο παρελθόν αλλά και σήμερα στη χωματερή των Αν. Λιοσίων-Φυλής με βαρύτατες επιπτώσεις στις γύρω περιοχές.
Παράλληλα από τους ΧΥΤΑ απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα ρύποι οι οποίοι είναι πολύ βλαβεροί για την υγεία των ανθρώπων (δυσοσμία και αναφλέξεις λόγω βιοαερίου), υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, προκαλούν από αλλεργίες μέχρι καρκίνο κάνοντας αδύνατη οποιαδήποτε ανάπτυξη της γύρω περιοχής.
Σχεδόν όλες οι χώρες της Ε.Ε. κλείνουν τους ΧΥΤΑ λόγω των μεγάλων επιπτώσεων που έχουν στο περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων. Στην Ελλάδα όμως επιμένουμε στη κατασκευή νέων ΧΥΤΑ.

Σήμερα μας φέρνει στο προσκήνιο η σημερινή κυβέρνηση μια «νέα» μέθοδο διαχείρισης των απορριμμάτων την καύση και λέω νέα γιατί ήδη στην Ευρώπη και στην Αμερική η μέθοδος αυτή εγκαταλείπεται.
Τι είναι όμως η καύση.
Η διαδικασία ξεκινάει με τη δημιουργία του υλικού της καύσης.
Από τα αστικά απορρίμματα αφαιρούνται τα μέταλλα και το γυαλί (η αφαίρεση μάλλον σε θεωρητικό επίπεδο) , ξεραίνεται και ομογενοποιείται ώστε να οδηγηθεί στις μονάδες καύσεις. 
Η διαδικασία της ξήρανσης ουσιαστικά επιβαρύνει το συνολικό κόστος εις βάρος των δημοτών , εξυπηρετώντας μόνο τους εργολάβους που το εκμεταλλεύονται.
Αυτό ονομάζεται SRF.
Η καύση SRF απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα μεγάλες ποσότητες εξαιρετικά επικίνδυνων ρύπων όπως: διοξίνες, φουράνια, αιωρούμενα σωματίδια που περιέχουν βαρέα μέταλλα κ.α., τα οποία προκαλούν πολλές μορφές καρκίνου καθώς και μια σειρά ασθένειες κ.α.

Υποτίθεται ότι σύγχρονα φίλτρα θα συγκρατούν τους επικινδύνους ρύπους .
Το κόστος των φίλτρων αυτών είναι εξαιρετικά μεγάλο και κανείς δεν μας εγγυάται ότι αυτά θα συντηρούνται όπως αυτά απαιτείται.

Όμως υπάρχει και το πρόβλημα της τέφρας, των υπολειμμάτων της καύσης που προσεγγίζουν το 30% του όγκου των απορριμμάτων , η οποία είναι τοξική και πρέπει να αποθηκεύεται με όλα τα επακόλουθα που αναφέραμε και νωρίτερα μόλυνση υπεδάφους κ.α .δηλητηριάζοντας έτσι όλη τη διατροφική αλυσίδα.

Ήδη στο Βόλο έχει πάρει άδεια καύσης απορριμμάτων η εταιρία Engal η οποία όχι μόνο θα καίει ,θα ρυπαίνει χρησιμοποιώντας τα σκουπίδια της περιοχής, οι κάτοικοι θα πληρώνουν ακριβά μέσω των δημοτικών τελών αυτήν την εταιρία, αλλά και θα εισάγονται σκουπίδια από την Ιταλία (όπου κανείς δεν θα γνωρίζει τι θα περιέχουν, αλλά όλοι υποψιαζόμαστε) μια και αυτοί απ ότι φαίνεται βρήκαν τρόπο να τα ξεφορτωθούν .

Στην Αττική σχεδιάζονται 4 κεντρικές εγκαταστάσεις μηχανικής επεξεργασίας απορριμμάτων.
Στην Ελλάδα του σήμερα το 70-80 % των απορριμμάτων οδηγείται στις ΧΥΤΑ – χωματερές, ενώ στις χώρες της Ευρώπης (Σουηδία, Ολλανδία, Αυστρία) το αντίστοιχο ποσοστό ανακυκλώνεται , επαναχρησιμοποιείται , κομποστοποιείται και αξιοποιείται το βιοαέριο απ ότι απομένει .

Και αν η καύση είναι ακατάλληλη ποια είναι η μέθοδος που θα δώσει λύσει ότι πρόβλημα των σκουπιδιών;

Τα πράγματα είναι απλά , χρειάζεται η κοινή λογική και η συμμετοχή όλων, βέβαια απόλυτη λύση δεν υπάρχει. Προσπαθούμε να πετύχουμε τη βέλτιστη λύση.

Η διαχείριση των σκουπιδιών ξεκινάει σε επίπεδο Δήμων:

Α. Γίνεται ενημέρωση και δίδονται κίνητρα σε όσους συμμετέχουν στη διαχείριση.
Β. Η διαλογή των απορριμμάτων γίνεται αρχικά σε επίπεδο σπιτιών ,καταστημάτων επιχειρήσεων του Δήμου. Διαχείριση στη πηγή.
Διαχωρίζονται χαρτί, μέταλλα, πλαστικά, γυαλί και τα οργανικά υλικά. Σε επίπεδο επιχειρήσεων γίνεται συλλογή ορυκτελαίων, ελαστικών, συσκευών κ.α.
Ένα μέρος των οργανικών υλικών μπορεί με τη μέθοδο της οικιακής κομποστοποίησης να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα για τα φυτά.
Γ. Ο Δήμος διαμορφώνει ειδικό χώρο υποδοχής (μικρές εγκαταστάσεις διαχείρισης χαμηλού κόστους) των ανακυκλώσιμων υλικών όπου συγκεντρώνονται το γυαλί , το μέταλλο , το χαρτί και το πλαστικό από όπου οδηγούνται στη ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση, έσοδα για το Δήμο και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας για τους Δημότες.
Ορίζονται συγκεκριμένες μέρες το χρόνο όπου συλλέγονται ηλεκτρονικά συσκευές και μεγάλα αντικείμενα ώστε να οδηγηθούν στην ανακύκλωση .

Τα οργανικά υλικά οδηγούνται σε δύο κατευθύνσεις:
Α) Στη παραγωγή βιοαέριου που αποτελεί σημαντικό στοιχείο εκμετάλλευσης αφού η χρήση του βρίσκει πολλές εφαρμογές (ιδιαίτερα ενεργειακές), αλλά με τον όρο της παρακολούθησης των εκπομπών του στην ατμόσφαιρα αφού τα στοιχεία που το συντελούν συμπεριλαμβάνονται στα επικίνδυνα αέρια που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Το βιοαέριο έχει αρκετές εφαρμογές που μπορούν να είναι έσοδα για τους δήμους που θα το εκμεταλλεύονται ,όπως πώληση μετά από καθαρισμό και συμπίεση ,παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, απευθείας διάθεση στους αγωγούς φυσικού αερίου και χρησιμοποίηση του στη χημική βιομηχανία.
Β) με συστηματική κομποστοποίηση μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εδαφοβελτιωτικό υλικό .
Ως αναφορά τα αδρανή υλικά μπορούν με κατάλληλους σπαστήρες να προκύψουν υλικά κατάλληλα για τις κατασκευές, 3Α κ.α.

Αναφορά πρέπει να γίνει και στα επικίνδυνα απορρίμματα καθώς και στα υγρά απόβλητα (βιομηχανικά, νοσοκομειακά κ.α.) τα οποία πρέπει να διαχειρίζονται με πολύ αυστηρές διαδικασίες. Η ευθύνη πρέπει να είναι στο παραγωγό με κυρώσεις που θα κάνουν απαγορευτική οποιαδήποτε μη νόμιμη διάθεση. Το προσχέδιο νόμου που ετοιμάζεται να καταθέσει σήμερα η κυβέρνηση κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Είναι η ώρα που πρέπει οι πολίτες να αφυπνιστούν και ξεκινώντας από επίπεδο δήμο και στη συνέχεια στην Κεντρική διοίκηση, να απαιτήσουν και να οδηγήσουν την διαχείριση απορριμμάτων συμμετέχοντας ενεργά, με στόχευση στη μείωση του όγκου των απορριμμάτων στην πηγή , την επαναχρησιμοποίηση και την Ανακύκλωση και όχι στις μεθόδους της καύσης που τους μόνους που εξυπηρετεί είναι τους ιδιοκτήτες των εταιριών που διαχειρίζονται τα σκουπίδια και στάσεις.


*Πολ .Μηχανικός ΕΜΠ - Επικεφαλής Συνδυασμού "Πετρούπολη Να Ζεις"

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...