Τρίτη, 24 Ιουλίου 2012

Ανεμογεννήτριες: λύση ή πρόβλημα;

Έχουν θέση οι ανεμογεννήτριες στα βουνά μας;

του Αλέξανδρου Λαλάκου*

Σύμφωνα με νεότερες επιστημονικές μελέτες, η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από τη λειτουργία των μεγάλων βιομηχανικών ανεμογεννητριών είναι απίστευτα ασήμαντη ενώ η καταστροφή στο φυσικό περιβάλλον είναι πρωτοφανής και ανεπανόρθωτη!

Τα τελευταία χρόνια, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε διάφορα σημεία της Ελλάδας, έχει πυροδοτήσει σάλο και αντιδράσεις, τόσο από ντόπιους κατοίκους όσο και από περιβαλλοντικές οργανώσεις. Τοπικά μπλογκ και εφημερίδες από όλη την Ελλάδα σφύζουν από επιχειρήματα κατά των υπερμεγεθών αυτών εγκαταστάσεων, που έρχονται να αλλάξουν τη ζωή τους. Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο, μπορεί κανείς να διαπιστώσει και να αναγνωρίσει αντιδράσεις τοπικών φορέων για τα αιολικά πάρκα στη Χίο, στη Μάνη, στα Γεράνεια όρη, στη Νάξο, στην Εύβοια, στην Κρήτη, στο Καρπενήσι, στην Κέρκυρα, στη Σέριφο, στην Κεφαλονιά. Πρόκειται για υπερβολή ή βάσιμη δυσαρέσκεια;

Τι είναι η ανεμογεννήτρια

Η ανεμογεννήτρια (Α/Γ) μετατρέπει την αιολική ενέργεια (ενέργεια που υπάρχει στην κίνηση του ανέμου) σε ηλεκτρική. Η δύναμη του ανέμου περιστρέφει τα πτερύγια της ανεμογεννήτριας, τα οποία με τη σειρά τους περιστρέφουν ένα μοτέρ, το οποίο παράγει ρεύμα. Τα τελευταία χρόνια, το μέγεθος των ανεμογεννητριών αυξάνεται συνεχώς.. Μια Α/Γ των 850 kW έχει τρία πτερύγια διαμέτρου 52m και το συνολικό ύψος της ξεκινάει από 80m και φτάνει τα 110m., ενώ ζυγίζει μέχρι και 142t χωρίς τα θεμέλια της. Η δε 3MW A/Γ έχει πτερύγια διαμέτρου 90m, φτάνει σε ύψος τα 150m και ζυγίζει μέχρι και 380t χωρίς τα θεμέλιά της..

Η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία εξαιτίας της μορφολογίας της (μεγάλη ακτογραμμή και τεράστιο πλήθος νησιών), ευνοεί την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας. Ωστόσο, πολλοί είναι οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί φορείς που αντιδρούν στη χωροθέτηση αιολικών πάρκων σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, επικαλούμενοι τις επιπτώσεις στα οικοσυστήματα, στο τοπίο και στην ορνιθοπανίδα.

Συγκεκριμένα, οι φόβοι και οι ανησυχίες που εκφράζονται αφορούν:
  • την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών φαίνεται πως δεν αφήνει ανεπηρέαστη τη χλωρίδα, την πανίδα, αλλά και ...την καλαισθησία του φυσικού τοπίου. Σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, οι ανεμογεννήτριες προκαλούν την άμεση θανάτωση ενός πολύ μεγάλου αριθμού πουλιών. Επίσης, ενδεικτικά αναφέρεται ότι για την εγκατάσταση και τη λειτουργία ενός αιολικού πάρκου, απαιτείται διαμόρφωση και διάνοιξη δρόμων σε μεγάλη έκταση.
  • τον θόρυβο που προκαλείται από την εγκατάστασή τους. Αν και υποστηρίζεται ότι οι εξελιγμένες τεχνολογικά ανεμογεννήτριες προκαλούν λιγότερη ηχορύπανση, λέγεται ότι ο ήχος μιας ανεμογεννήτριας είναι ένας θόρυβος διαπεραστικός, χαμηλής συχνότητας γδούπος, κάθε φορά που η έλικα περνά από τον πύργο της και ότι θυμίζει την αντήχηση του ελικοπτέρου από μακριά.
  • την πρόκληση ατυχημάτων. Υπάρχουν περιπτώσεις που έχει τύχει να αρπάξουν φωτιά οι τουρμπίνες και να τη μεταδώσουν στο δάσος, όπως επίσης να σπάσουν οι έλικες (βάρους 1.5t ο καθένας) και να εκσφενδονιστούν ως και 400m μακριά.
  • τις επιπτώσεις στον τουρισμό. Αυτοί που επιζητούν την ηρεμία της φύσης και της υπαίθρου, παύουν να επισκέπτονται περιοχές με ανεμογεννήτριες, εξαιτίας της ρύπανσης. Αυτό το διαπιστώνει όποιος προσπαθήσει να ζήσει έστω και μια μέρα σε περιοχή δίπλα σε ανεμογεννήτριες.
  • την αναποτελεσματικότητά τους ως προς την καταπολέμηση της ανεργίας. Ενδεικτικά, το μεγαλύτερο αιολικό «πάρκο» στην Ευρώπη έχει τρεις μόνο μόνιμους υπαλλήλους, ενώ η εγκατάσταση τους φέρει πλήγμα σε όλους αυτούς που ζουν και εργάζονται από τη φύση και το δάσος (π.χ κτηνοτροφία).
  • την αυξημένη τιμή του ρεύματος, που παράγεται από την αιολική ενέργεια. Η τιμή του ρεύματος που παράγεται από την αιολική ενέργεια, και που φτάνει στο τελικό αποδέκτη, δηλαδή τον καταναλωτή, όχι μόνο δεν είναι μειωμένη, αλλά αυξάνεται από 130% έως 400%, σε σχέση με τις τιμές της συμβατικής ενέργειας.
Τέλος, σύμφωνα με το μανιφέστο 100 Γερμανών καθηγητών και διανοουμένων σχετικά με την αιολική ενέργεια, η ικανότητα παραγωγής ενέργειας από τον άνεμο είναι συγκριτικά χαμηλή. Οι ανεμογεννήτριες με επιφάνεια πτερυγίων ίσων με το μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, παράγουν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό της ενέργειας που παράγει ένας συμβατός σταθμός. Λέγεται επίσης ότι η συνεισφορά της βιομηχανοποιημένης αιολικής ενέργειας, προς αποφυγή του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι περίπου 1 έως 2‰!

O αντίλογος

Σύμφωνα με την αντίπερα όχθη τώρα, τα αιολικά πάρκα θεωρούνται δραστηριότητες, οι οποίες:
  • είναι συμβατές με την περιβαλλοντική προστασία περιοχών, (αμελητέα και αντιμετωπίσιμη η επίπτωση στη χλωρίδα και στην πανίδα)
  • συμβάλλουν στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, και άρα
  • στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής,
  • στη μείωση της τοπικής αέριας ρύπανσης και
  • στη μείωση όχλησης από τα ορυχεία.
Μελέτες υποστηρίζουν ότι οι ανεμογεννήτριες μειώνουν τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιοχές για να αντισταθμίσουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου! Επίσης, επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο θόρυβος, που προκαλείται από τα αιολικά πάρκα, έχει μειωθεί σημαντικά με την τοποθέτηση ηχομονωτικών επενδύσεων στο κέλυφος της μηχανής.

Τι συμβαίνει όμως όταν οι ανεμογεννήτριες πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης τους;

Η λειτουργία των ανεμογεννητριών φτάνει μόλις τα 20-25 χρόνια, αν και εφόσον γίνεται σωστή συντήρησή τους. Μετά τον τερματισμό λειτουργίας κάθε αιολικού πάρκου οι ανεμογεννήτριες πρέπει να αποσυναρμολογούνται και ο εξοπλισμός να μεταφέρεται εκτός του χώρου εγκατάστασης, σε ειδικούς χώρους για ανακύκλωση/απόρριψη. Ποιος μας εγγυάται όμως ότι θα υπάρχουν οι υποδομές για ανακύκλωση ή απόρριψη των αιολικών πάρκων, ή και το αντίστοιχο επενδυτικό ενδιαφέρον για τη δημιουργία νέων αιολικών πάρκων, τα οποία θα αντικαταστήσουν τα παλαιότερα; Ο κίνδυνος να γεμίσει η χώρα μας «νεκροταφεία» από σκουριασμένους πυλώνες 100mείναι δυστυχώς υπαρκτός.

Υπάρχει εναλλακτική;

Πολλοί είναι αυτοί που βρίσκουν μοναδική διέξοδο στην ηλιακή ενέργεια. Με την ηλιακή ενέργεια μπορεί να εξασφαλιστεί η οικοαυτάρκεια. Ως οικοαυτάρκεια ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία δεν απαιτείται καμία εξωτερική βοήθεια, υποστήριξη, αλλά ούτε και αλληλεπίδραση, για την επιβίωση. Ως αναφορά στην ενέργεια, εννοείται η αυτοπαραγωγή της θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας που χρειαζόμαστε χωρίς κόστος. Ένας τρόπος αποθήκευσης και εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας είναι και τα φωτοβολταϊκά. Τα αιολικά συστήματα έχουν την καλύτερη απόδοση σε ταχύτητες από 4 έως 19km/h, καθώς μεγαλύτερες ταχύτητες δεν μπορούν να τις εκμεταλλευτούν για λόγους προστασίας του συστήματος, ενώ τα φωτοβολταϊκά ακόμα και τις συννεφιασμένες μέρες μπορούν να παράγουν κάποια ποσότητα ενέργειας.

Συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά:
  • έχουν μεγαλύτερη αξιοπιστία και μεγάλο χρόνο ζωής (καλύπτονται από εγγύηση 25 ετών)
  • είναι αποτελεσματικά ακόμα και τις μέρες που δεν παρατηρείται 100% ηλιοφάνεια
  • καθιστούν εφικτό τον υπολογισμό της ετήσιας παραγόμενης ενέργειας, ανάλογα με τα μετεωρολογικά δεδομένα της εκάστοτε τοποθεσίας
  • έχουν μικρότερο μέγεθος και δεν έχουν κινητά τμήματα, επομένως μια τέτοια εγκατάσταση είναι κατάλληλη και ασφαλής όταν μιλάμε για αστικές περιοχές
  • συνήθως τοποθετούνται επάνω στην οροφή του κτιρίου και συνεπώς δεν απαιτείται επιπλέον ελεύθερος χώρος μέσα στην ιδιοκτησία
  • έχουν ελάχιστα έξοδα συντήρησης
  • η λειτουργία τους είναι 100% αθόρυβη, και
  • η ολοκλήρωση της εγκατάστασης είναι πιο γρήγορη και απαιτείται λιγότερη καλωδίωση
Έχουν θέση οι ανεμογεννήτριες στα βουνά μας;

Η εγκατάσταση και η λειτουργία αιολικών πάρκων, δεν μπορεί παρά να αμφισβητείται πλέον ως εναλλακτική λύση μαζικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μάρτυρες είναι κάτοικοι των περιοχών, στις οποίες λειτουργούν ήδη αιολικά πάρκα, καθώς και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις. Μια εναλλακτική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, σωτήρια για το περιβάλλον, οφείλει πρώτα να είναι αποδεκτή και να σέβεται το ίδιο το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων που το απαρτίζουν. Αυτό που λείπει είναι μια επιστημονική τεκμηρίωση, η οποία θα παρουσιάζει αμερόληπτα τα υπέρ και τα κατά των αιολικών πάρκων και με τη συναίνεση των κατοίκων και των οργανώσεων θα υπόσχεται την μελλοντική βελτίωσή τους. 
Αν αυτό δεν μπορεί να αποδειχθεί και να συντελεστεί, οι ανεμογεννήτριες δεν έχουν καμία θέση στη χώρα μας. Η επιστήμη, μπορεί να δώσει πάντοτε τη λύση, στρεφόμενη σε διαφορετικές πηγές ενέργειας, εφόσον οι ίδιες εναρμονίζονται με το φυσικό περιβάλλον και δεν το διαταράσσουν.

* Ο Αλέξανδρος Λαλάκος είναι κοινωνιολόγος, εκδότης του περιοδικού «Ευεξία»
* πηγή: ppol.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...