Τετάρτη, 27 Νοεμβρίου 2013

Think Π: Βαρσοβία, Φιλιππίνες, Ρόδος: Ένα πισωγύρισμα-απειλή για τον πλανήτη

από το thinkpi.gr
Η 19η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βαρσοβία (COP19) που ολοκλήρωσε προχθές τις εργασίες της κατάφερε να βρεθεί , για μια ακόμη φορά, πολύ πιο κάτω από τις προσδοκίες της παγκόσμιας κοινότητας. Πέρα από κάποιες μικρές επιμέρους προόδους σε τεχνικά θέματα, στην πραγματικότητα κατέγραψε ένα πισωγύρισμα εξαιτίας της απροθυμίας του ανεπτυγμένου κυρίως κόσμου να ανταποκριθεί στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και της υποταγής των κυβερνήσεών του στα συμφέροντα των μεγαλύτερων βιομηχανικών ρυπαντών.
Η Ιαπωνία χαμηλώνει τους στόχους της για περιορισμό των εκπομπών, μιμούμενη τον Καναδά, η Αυστραλία υπό τη νέα συντηρητική κυβέρνηση αποδομεί την κλιματική της νομοθεσία και η Ευρωπαϊκή Ένωση χάνει την αξιοπιστία της και την ικανότητα της να ηγηθεί της προσπάθειας, αρνούμενη να αναπροσαρμόσει τους στόχους της και να καταστήσει λειτουργικό και αποδοτικό το σύστημα εμπορίας εκπομπών. Κι όλες μαζί οι αναπτυγμένες χώρες αθετούν τις δεσμεύσεις τους για βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες.
Το πισωγύρισμα ήταν φανερό ακόμα και στο συμβολικό επίπεδο. Για πρώτη φορά σε COP υπήρχαν χορηγοί της συνόδου και τα εμπορικά σήματα των πιο ρυπογόνων βιομηχανιών του πλανήτη είχαν προκλητικά κατακλύσει τους χώρους των συνεδριάσεων, ενώ παράλληλα με την COP19 διοργανώθηκε στη Βαρσοβία σύνοδος των μεγαλύτερων εταιρειών άνθρακα για να συζητήσουν τη στρατηγική τους σε σχέση με την κλιματική αλλαγή. Τέλος η ίδια η Προεδρία (Πολωνία) επέλεξε αυτή τη χρονική συγκυρία για να αποπέμψει τον δικό της υπουργό περιβάλλοντος και προεδρεύοντα της διάσκεψης, επειδή δεν ήταν επαρκώς υπέρμαχος του σχιστολιθικού αερίου, που προωθεί μετά μανίας η κυβέρνησή της.
Υπό αυτές τις συνθήκες ήταν επόμενο οι 800 εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών οργανώσεων πολιτών, ανάμεσά τους της Greenpeace, του WWF, της ActionAid κ.α., να αποχωρήσουν σύσσωμοι σε ένδειξη διαμαρτυρίας μία μέρα πριν λήξει η διάσκεψη. Το όραμα όμως για ένα βιώσιμο και δίκαιο μέλλον δε θάφτηκε στη Βαρσοβία. Ο στόχος για μια παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα το 2015 παραμένει, και η πίεση προς τις κυβερνήσεις θα κλιμακωθεί. Οι τραγωδίες των θεομηνιών στις Φιλιππίνες αλλά και στην ελληνική Ρόδο ίσως δε σχετίζονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή, αποτελούν όμως ξεκάθαρη προειδοποίηση για τί θα σημάνει μια αποτυχία της προσπάθειας.

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2013

Η Ευρώπη και η ανταγωνιστικότητα. Σκέψεις από μια πράσινη οπτική

των Γιάννη Παρασκευόπουλου και Ζωής Βροντίση*
Στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπου βιώνουμε την ασφυκτική πίεση των κυβερνήσεων του Βορρά για βίαιη προσαρμογή στη νεοκλασική οικονομική ορθοδοξία, αρκετές φορές αναρωτιόμαστε για τα βαθύτερα κίνητρα αυτής της πίεσης.
Μια πρώτη απάντηση βρίσκεται ίσως στα εθνικά στερεότυπα, που δυστυχώς κερδίζουν έδαφος σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες: «Η Ευρώπη μιλάει επιτέλους γερμανικά», είχε πει σε δημόσια ομιλία του πριν τις γερμανικές εκλογές ο κ. Kauder, επικεφαλής τότε της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών (CDU).
Ορθολογικότερη εξήγηση δίνει μια αναφορά του Martin Knapp, τ. Γενικού Διευθυντή του Ελληνογερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: «ο ευρωπαϊκός Νότος πρέπει να αναγνωρίσει πως η Ευρώπη βρίσκεται σε έναν σκληρότατο ανταγωνισμό με άλλες ηπείρους, που παρουσιάζουν ευνοϊκότερες συνθήκες για επιχειρηματική δράση»
Η ανησυχία για την ανταγωνιστικότητα δε φαίνεται τελείως αβάσιμη. Εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ προβλέπουν ότι μεταξύ 2011 και 2030 το μερίδιο της Ε.Ε. στην παγκόσμια οικονομία θα συρρικνωθεί από 17% σε 12%. Ακόμη και για τη Γερμανία, τις επόμενες δεκαετίες αναμένεται ετήσια οικονομική μεγέθυνση της τάξης του 1,1% κατά μέσο όρο, πολύ χαμηλότερη από τα επίπεδα που οι συμβατικοί οικονομολόγοι θεωρούν απαραίτητα για σταθερή έστω απασχόληση στο σημερινό πλαίσιο της αγοράς εργασίας.
Για τα περισσότερα κέντρα αποφάσεων, «προφανής» απάντηση είναι η συμπίεση του εργασιακού κόστους, η περικοπή των δαπανών κοινωνικής συνοχής αλλά και η διάβρωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας (εδώ και εδώ), οδηγώντας έτσι σε εκτεταμένη ανακατανομή  «αμοιβής», από την εργασία και τους φυσικούς πόρους προς το κεφάλαιο. Η απάντηση όμως αυτή αδυνατεί να διακρίνει ότι, μακροπρόθεσμα, οι όροι που διαμορφώνουν την ανταγωνιστικότητα δεν είναι καθόλου δεδομένοι αλλά αποτελούν σε μεγάλο βαθμό πολιτικές επιλογές:
  • Οι σημερινοί κανόνες του διεθνούς εμπορίου, όπως διαμορφώθηκαν κυρίως από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, πρακτικά επικυρώνουν το κοινωνικό και περιβαλλοντικό ντάμπινγκ ως θεμιτό εμπορικό πλεονέκτημα, οδηγώντας αναπόδραστα και σε διάβρωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Δύο δεκαετίες μετά, είναι πια ώρα να αποτιμηθούν οι επιπτώσεις τους και να ανασχεδιαστούν ώστε τουλάχιστον να μην υποσκάπτουν τις διεθνείς συμβάσεις για κοινωνικά, περιβαλλοντικά και εργασιακά ζητήματα. Στην κατεύθυνση αυτή, οι Πράσινοι έχουν πάρει κατά καιρούς σημαντικές πρωτοβουλίες αλλά χωρίς ανταπόκριση από τις άλλες πολιτικές ομάδες. Ο χρόνος όμως πιέζει: Σήμερα η Ευρώπη έχει ακόμη το οικονομικό βάρος να ηγηθεί σε μια τέτοια πρωτοβουλία με πιθανούς συμμάχους τη Λατινική Αμερική και τις χώρες της παλιάς «Σύμβασης Λομέ» (Αφρική, Καραϊβική, Ειρηνικός). Σε μερικά όμως χρόνια, οι παγκόσμιοι συσχετισμοί θα πιθανότατα είναι πολύ πιο αρνητικοί. Η Ευρώπη μπορεί εδώ να κάνει γενναία βήματα, «εξάγοντας» σε παγκόσμια κλίμακα το συγκριτικό της προβάδισμα στην προστασία του περιβάλλοντος και τα εργασιακά δικαιώματα, αντί να περιορίζεται στα κλασικά εργαλεία ντάμπινγκ (επιδοτήσεις εξαγωγών, φορολογικά κίνητρα, φθηνά δάνεια) όπως έκανε πρόσφατα με τους φωτοβολταϊκούς συλλέκτες από την Κίνα.

Τρίτη, 12 Νοεμβρίου 2013

Οικο-οπισθοδρομισμός και οικολογική ανανέωση: Η πράσινη επανάσταση

του Ράλφ Φύκς

Από το περιοδικό Blätter für deutsche und internationale Politikτεύχος 8/2013, Αύγουστος 2013 και το Μετά την κρίση

Η συζήτηση για τις μετα-αναπτυξιακές κοινωνίες αρχίζει να ξεφεύγει απο την πραγματικότητα. Καμμιά κοινωνία δεν μπορεί να εξασφαλίσει το μέλλον της απλά και μόνον με την αναδιανομή του υπάρχοντος πλούτου. Όποιος θέλει να διατηρήσει την κοινωνική δημοκρατία, πρέπει να απαντήσει στο ερώτημα για την μελλοντική οικονομική βάση του Ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Βιώσιμη ανάπτυξη ή βιώσιμη συρρίκνωση - σ' αυτό το ερώτημα κρίνεται επίσης το μέλλον του κοινωνικού κράτους.  

Στις πρόσφατες εκδόσεις των «Blätter», δημοσιεύθηκαν κείμενα του Harald Welzer και των Edward και Robert Skidelsky [1]διαβάζοντας τα οποία δεν απέφυγα ένα αίσθημα deja vu ("αυτό, το έχω ξαναδεί"). Οι παραλληλισμοί με τις απαρχές της οικολογικής συζήτησης στη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980 είναι φανεροί: Αρχίζουν από την προειδοποίηση για τις καταστροφικές συνέπειες της διαρκούς οικονομικής μεγέθυνσης [2] και την κριτική του καταναλωτισμού ως μορφής αλλοτρίωσης [3]και φθάνουν μέχρι το αίτημα για αυτοσυγκράτηση ως αντι-πρότυπο στην επεκτατική νεωτερικότητα [4].

Γιατί αυτή η αναβίωση; Όταν η μεγάλη πολιτική φαίνεται ανίκανη ή απρόθυμη ν' αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την παγκόσμια οικολογική κρίση, είναι δελεαστικό να εναποτίθεται κάθε ελπίδα στη δράση των πολιτών που ξεκινά από ηθικά κίνητρα και στην αντιστασιακή δυναμική των πρωτοβουλιών της βάσης. Και πραγματικά, βασικοί δείκτες δείχνουν να επιταχύνεται η διάβρωση των φυσικών θεμελίων της ζωής: Οι εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου αυξάνονται από έτος σε έτος, η απώλεια γόνιμων εδαφών παίρνει μορφές απειλητικές, το πόσιμο νερό σε πολλές περιοχές του κόσμου γίνεται σπάνιος φυσικός πόρος, η ληστρική εκμετάλλευση των τροπικών δασών συνεχίζεται και ο κατάλογος των απειλούμενων ειδών του φυτικού και ζωικού βασιλείου γίνεται όλο και μεγαλύτερος. 

Όταν μεγαλώνει ο φόβος της κατάρρευσης, ανθεί η κριτική του τεχνικού πολιτισμού. Και αυτό δεν  είναι κάτι νέο: Από την εποχή του Πύργου της Βαβέλ, η προειδοποίηση ενάντια στις υπερβολές και την ύβρι είναι η μουσική που συνοδεύει το «ταχύτερα, ψηλότερα, μακρύτερα", το οποίο έγινε θεμελιώδης νόμος του δυτικού πολιτισμού. 

Ταυτόχρονα, η συντριπτική κατάρρευση του καπιταλισμού - καζίνο έχει τροφοδοτήσει την επιστροφή της κριτικής του καπιταλισμού. Για τμήματα της Αριστεράς, η "κριτική εναντίον της ανάπτυξης" χρησιμεύει ως Δούρειος Ίππος του αντι-καπιταλισμού: Δεδομένου ότι η συσσώρευση του κεφαλαίου προϋποθέτει τη σταθερή διευρυμένη αναπαραγωγή του, η απόσυρση από τη μηχανή της ανάπτυξης εξαναγκάζει σε ξεπέρασμα του καπιταλισμού - ή τουλάχιστον σε δημοκρατικές αποφάσεις για τη σφαίρα της παραγωγής.
Επιπροστίθεται μια διάχυτη αλλά καταφανής δυσφορία για την επιτάχυνση στην οικονομική και στην ιδιωτική ζωή, για τον πανταχού παρόντα ανταγωνισμό, για την όλο και μεγαλύτερη ανασφάλεια στις συνθήκες διαβίωσης και για την απαίτηση να αποδεχθούμε μια ευελιξία χωρίς όρια στον τρόπο ζωής μας 


Μπορούν κάποιοι να ερμηνεύσουν αυτό το κλίμα ως απόδειξη μιας βαθιάς πολιτισμικής αλλαγής: Στροφή από τον υλισμό στον μετα-υλισμό, από την επιδίωξη του όλο και περισσότερου προς το μέτρο και τη μεσότητα, από τη συνεχή μεταβολή στην διατήρηση του status quo - με λίγα λόγια, ως συμπτώματα κόπωσης, ως αισθήματα εξάντλησης που εξαπλώνονται μέσα στις μορφωμένες τάξεις της Ευρώπης. Δεν είναι σύμπτωση, ότι η εκ νέου ανακάλυψη του «σωστού μέτρου» του Αριστοτέλη [5] λαμβάνει χώραν σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε μια άνευ προηγουμένου δημογραφική αναστροφή.

Οι κοινωνίες που γηράσκουν είναι πιθανώς πιο ευεπίφορες στην απαισιοδοξία για το μέλλον. Προτεραιότητά τους είναι συντηρητικές αξίες, όπως η ασφάλεια, η σταθερότητα, η επιβράδυνση - όχι η ανάληψη κινδύνων, οι καινοτομίες και η ανάπτυξη. Επίσης, οι επικρίσεις εναντίον της οικονομικής ανάπτυξης δεν αποτελούν προνόμιο της Αριστεράς: Μπορείτε να ακούσετε αυτή τη μελωδία στα συνέδρια της Attac, αλλά και στις συνάξεις της εκκλησίας, και εκτός από συγγραφείς όπως ο Tim Jackson και ο Harald Welzerστους κήρυκες της μετα-αναπτυξιακής κοινωνίας ανήκει και οστοχαστής  του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) Meinhard Miegel.

Στην ανθούσα κριτική της ανάπτυξης, συρρέουν όλα αυτά τα ρεύματα και υπόγεια ρεύματα. Δεν έχω καμμιά διάθεση να καταγγείλω αυτές τις κινήσεις ως ...

Δευτέρα, 11 Νοεμβρίου 2013

Ψήφισε Τώρα: Πανευρωπαϊκή ψηφοφορία για τους δυο Πράσινους επικεφαλής υποψήφιους

από την σελίδα του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, greenprimary.europeangreens.eu


Η Ευρώπη πρέπει να επανασυνδεθεί με τους πολίτες της. Ο μόνος τρόπος για την αντιμετώπιση της συνεχώς μειούμενης εμπιστοσύνης στην ΕΕ είναι να δοθεί στους πολίτες ισχυρή φωνή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν την Ευρώπη. Εμείς οι Πράσινοι υποστηρίζουμε σθεναρά τη διασφάλιση μεγαλύτερης συμμετοχής σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γι' αυτό, σας δίνουμε τη δυνατότητα να επιλέξετε τους δύο κορυφαίους Πράσινους υποψηφίους μας για τις Ευρωεκλογές του 2014. Για να μάθετε περισσότερα, διαβάστε το ενημερωτικό δελτίο μας σχετικά με το πολιτικό πλαίσιο των Πράσινων Προκριματικών Εκλογών.
Οποιοσδήποτε εντός της ΕΕ, ηλικίας 16 ετών και άνω και ο οποίος υποστηρίζει τις αξίες, τους στόχους και το έργο του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος μπορεί να συμμετέχει μόνο μία φορά στις Πράσινες Προκριματικές Εκλογές. Η περίοδος ψηφοφορίας αρχίζει στις 10 Νοεμβρίου 2013, ώρα 12:00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) και τελειώνει στις 28 Ιανουαρίου 2014, ώρα 18:00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης).
Οι υποψήφιοι/ες:


Europe Écologie Les Verts
Federazione dei Verdi
Bündnis 90/Die Grünen


Federation of Young European Greens

Όλες οι απαντήσεις εδώ: http://greenprimary.europeangreens.eu/frequently-asked-questions/el

Τι είναι οι Πράσινες Προκριματικές Εκλογές;

Παρασκευή, 1 Νοεμβρίου 2013

Οικοδομώντας ένα πράσινο κόμμα στην Ελλάδα της κρίσης


του Γιάννη Παρασκευόπουλου*

Με πρώτη ματιά, στην Ελλάδα σήμερα λείπουν τελείως οι όροι για υπολογίσιμο Πράσινο κόμμα: απουσιάζουν τόσο το νεανικό κίνημα αμφισβήτησης που γέννησε το αρχικό κύμα των Πράσινων, όσο και η εκτεταμένη μεσαία τάξη με μεταϋλικές αξίες, που σε άλλες χώρες σφράγισε το δεύτερο κύμα των Πράσινων κομμάτων.

Επιπλέον, η πράσινη ατζέντα ελάχιστα δείχνει να απασχολεί το δημόσιο διάλογο: τον Απρίλιο του 2012, στην πρόσκληση του WWF προς τα κόμματα (λινκ) να δεσμευτούν ότι η κρίση δε θα αποτελέσει πρόσχημα γα εκπτώσεις στο περιβάλλον, μόνο δύο μικρά κόμματα (Οικολόγοι Πράσινοι και Πειρατές) έκριναν σκόπιμο να ανταποκριθούν και κανένα από αυτά δε μπόρεσε να μπει στη Βουλή.
Στο κλίμα αυτό, οι Οικολόγοι Πράσινοι έκλεισαν την πρώτη δεκαετία τους με τριπλή ήττα. Δεν κατάφεραν να μπουν στο ελληνικό κοινοβούλιο, δεν επηρεάζουν εξελίξεις, δεν δημιούργησαν σταθερό εκλογικό ακροατήριο: το Μάιο του 2012 έχασαν το 80% των ψηφοφόρων τους του 2009, ενώ ένα μήνα μετά έχασαν πάνω από τα 2/3 των ψήφων του Μαΐου. Επιπλέον, μετά τις δεύτερες εκλογές, φάνηκε να χάνουν το βηματισμό τους για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα.
Κάτω από την επιφάνεια, όμως, υπάρχουν και άλλα δεδομένα:

Ακόμη και την ώρα της εκλογικής τους κατάρρευσης, ένα 5% των πολιτών δήλωνε «πολύ κοντά» στους Οικολόγους Πράσινους και άλλο ένα 36% «κοντά» τους (πηγή: 8ο κύμα συνδρομητικής έρευνας Crisis Monitor της Metron Analysis, 30-31.5.2012). Τα δεδομένα αυτά, που ενισχύονται και από άλλες έρευνες και δε φαίνεται να έχουν ανατραπεί ριζικά, μιλούν για μια δυνητική δεξαμενή της τάξης του 41%, κατά πολύ ευρύτερη από το 25% όπου εκτιμάται συνήθως διεθνώς η δεξαμενή των Πράσινων κομμάτων.

Σε συνθήκες κατάρρευσης της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος, οι Οικολόγοι Πράσινοι έχουν κατοχυρωθεί στη συνείδηση μεγάλου μέρους της κοινωνίας ως μια αξιοπρεπής διέξοδος ψήφου, κάτι που εξηγεί ίσως και τη σχετική δημοκοπική τους συντήρηση παρά την ολική τους εξαφάνιση από τα ΜΜΕ. Ενδιαφέρον μάλιστα είναι ότι στις δημοσκοπήσεις με κάλπη, όταν οι ΟΠ περιλαμβάνονται στις παρεχόμενες επιλογές, οι επιδόσεις τους εμφανίζονται σημαντικά υψηλότερες.

Οι παρεμβάσεις τους σε όσα θέματα συνέχισαν να τους απασχολούν, όπως οι εξορύξεις χρυσού, η Κοινωνική Οικονομία ή η ιδιωτικοποίηση του νερού αναγνωρίζονται στους χώρους των κινημάτων ως ιδιαίτερα αποδοτικές και ουσιαστικές, ακόμη και σε σύγκριση με κόμματα πολύ ισχυρότερα.

Κρισιμότερο όμως είναι ότι τα αντίξοα δεδομένα του 2012 έχουν αποδειχθεί στιγμιαία: Στις πρώτες εκλογές οι ΟΠ βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη φρεσκάδα των Πειρατών και της «Δημιουργίας Ξανά» αλλά και την άνοδο της Δράσης και του ΣΥΡΙΖΑ, στις δεύτερες με τη στιγμιαία αποκατάσταση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος μέσα από το δίπολο Επαναδιαπραγμάτευση / Ανατροπή. Σήμερα η ελκυστικότητα όλων είναι χαμηλότερη παρά ποτέ, ενώ πειστική κυβερνητική πρόταση δε φαίνεται στον ορίζοντα.

Αν αυτά ισχύουν, έστω και εν μέρει, οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν έχουν λόγο να «προσαρμοστούν» ή να «διαλέξουν πλευρά» σε ένα πρόσκαιρο πολιτικό τοπίο, που η δυναμική του έχει ήδη ξεπεραστεί. Αντίθετα, έχουν κάθε δυνατότητα να ...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...