Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2015

Η κλιματική αλλαγή και η αλλαγή πολιτικού παραδείγματος

Εγκαταλείπουμε το μοντέλο τής από τα πάνω (top-down) προσέγγισης του προβλήματος και περνάμε σε εκείνο της από τα κάτω (bottom-up) αντιμετώπισής του

του Γιώργου Μπάλια*

Οι τρεις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις σήμερα είναι η οικονομική κρίση και οι πολιτικές λιτότητας, το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα και η κλιματική αλλαγή. Ενώ οι δύο πρώτες απασχολούν καθημερινά τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η τρίτη παραμένει ώς ένα μεγάλο βαθμό στη σκιά. Η προσεχής διάσκεψη του ΟΗΕ στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 2015 για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ίσως να αποτελέσει την ευκαιρία για να λάβει το σημαντικό αυτό ζήτημα τη θέση που του αρμόζει στη δημόσια συζήτηση.

Για πρώτη φορά υπάρχει σχετική αισιοδοξία για τα αποτελέσματα της διάσκεψης, δεδομένου ότι οι στόχοι της έχουν συμφωνηθεί ήδη σε μεγάλο βαθμό (υπό τη μορφή γενικών κατευθύνσεων) στη διάσκεψη που προηγήθηκε στη Λίμα το 2014. Υπάρχει σύγκλιση αναφορικά με τις δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπεμπόμενων ρύπων και τα μέτρα προσαρμογής, όπως επίσης και για τη χρηματοδότηση των σχετικών δράσεων.

Στόχος της Ε.Ε. (που αντιπροσωπεύει το 9% των παγκόσμιων εκπομπών) είναι η μείωση των εκπομπών έως το 2030 κατά τουλάχιστον 40% σε σχέση με το 1990, ενώ σε σχετικές ανακοινώσεις προέβησαν τόσο οι ΗΠΑ (που αντιπροσωπεύει το 11% των παγκόσμιων εκπομπών) όσο και η Κίνα (που αντιπροσωπεύει το 25% των παγκόσμιων εκπομπών). Ειδικότερα, οι ΗΠΑ έθεσαν στόχο τη μείωση των εκπομπών έως το 2025 κατά 28% σε σχέση με το 2005. Πολύ σύντομα κάτι αντίστοιχο θα γίνει και στην Κίνα.

Η διάσκεψη του Παρισιού προβλέπεται να καταλήξει στην ψήφιση ενός Πρωτοκόλλου, δηλαδή ενός νομικά δεσμευτικού κειμένου στο οποίο θα αποτυπώνονται οι παραπάνω στόχοι των κρατών («συμβολές των κρατών» σύμφωνα με την επικρατήσασα ορολογία), με απώτερη επιδίωξη τη μείωση, έως το 2050, των παγκόσμιων εκπομπών κατά τουλάχιστον 60% σε σχέση με το 2010.

Ηδη τα κράτη της G20, που αντιπροσωπεύουν το 75% των παγκόσμιων εκπομπών, έχουν δεσμευτεί ότι θα εφαρμόσουν το Πρωτόκολλο από το 2020. Με άλλες λέξεις, το Πρωτόκολλο του Παρισιού –και αυτό είναι ο βασικός νεωτερισμός του- θα αποτυπώνει την προσπάθεια συντονισμού των εθνικών πολιτικών σε αντίθεση με το ισχύον σήμερα Πρωτόκολλο του Κιότο, το οποίο αποτυπώνει μια κεντρική δέσμευση που απευθύνεται στα κράτη και τα καθοδηγεί.

Αυτή η νέα κλιματική διακυβέρνηση, που επικεντρώνεται στις εθνικές πολιτικές και δράσεις, απαιτεί και την ανάλογη χρηματοδότησή τους. Είναι γνωστό ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αποκτούν κρίσιμο χαρακτήρα για τις φτωχές χώρες. Η μέχρι τώρα, όμως, χρηματοδότηση των σχετικών δράσεων ήταν αναποτελεσματική, αφού δεν συνέβαλε στην κατάλληλη αντιμετώπιση των ιδιαιτεροτήτων των φτωχών πληθυσμών του πλανήτη σε σχέση με τις ανάγκες υλοποίησης δράσεων μετριασμού των επιπτώσεων και κυρίως προσαρμογής τους στη διαμορφούμενη νέα κατάσταση.

Για τον λόγο αυτόν η χρηματοδότηση πρέπει στο εξής να στηρίζεται σε κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης των δράσεων που θα συναρτώνται με την ικανοποίηση των βασικών αναγκών των φτωχών πληθυσμών και τη μείωση της φτώχειας.

Γνωρίζουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που τίθενται τέτοιοι ή ανάλογοι στόχοι. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι αυτοί δεν έχουν πραγματοποιηθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει η διάσκεψη του ερχόμενου Δεκεμβρίου να αποτελέσει την αφετηρία για έναν δημόσιο διάλογο σχετικά με τις αναπαραστάσεις και τους τρόπους με τους οποίους μέχρι τώρα διαμόρφωσαν ένα πλαίσιο αντιμετώπισης του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής τόσο οι επιστήμονες όσο και οι πολιτικοί.

Ο ανωτέρω διάλογος θα πρέπει να επικεντρώνεται στο κατά πόσον το κυρίαρχο μοντέλο της γραμμικής σχέσης μεταξύ επιστήμης και πολιτικής, σύμφωνα με το οποίο επιστήμη και πολιτική είναι απολύτως διακριτές περιοχές όπου η αντικειμενική επιστήμη παρέχει τις διαπιστώσεις της στην πολιτική, έχει δείξει τα όριά του.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σ’ αυτό το μοντέλο στηρίζονται όλες οι έως τώρα εκθέσεις του διακυβερνητικού πάνελ για την κλιματική αλλαγή –IPCC. Πράγματι, το IPCC δεν περιορίζεται μόνο στην καταγραφή γεγονότων αλλά συμμετέχει στην ανασύνθεση του πεδίου των ερευνών, δημιουργεί το απαραίτητο consensus και ευνοεί ορισμένες επιστημονικές απόψεις.

Η πανθομολογούμενη αποτυχία των σχετικών πολιτικών έως σήμερα οφείλεται στην κυριαρχία του παραπάνω μοντέλου, στο οποίο οι πολιτικές διαφωνίες παίρνουν τη μορφή επιστημονικών αντιπαραθέσεων. Ετσι, οι πολιτικές επιλογές αντικαθίστανται από τεχνολογικού χαρακτήρα επιλογές με αποτέλεσμα, αντί να προβάλλονται προτάσεις για αλλαγή του σύγχρονου μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης, να προτείνονται ως λύσεις διάφορες τεχνολογίες όπως η γεωμηχανική ή οι τεχνικές δέσμευσης και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα που ενέχουν μεγάλους κινδύνους για το περιβάλλον.

Ετσι, λοιπόν, αντί να αναζητούμε το consensus μόνο στην επιστήμη και την ηγεμονία της πρέπει να ενθαρρύνουμε τον ανοιχτό δημοκρατικό διάλογο σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο που θα καλύπτει όλες τις όψεις της κλιματικής αλλαγής (κοινωνικές, πολιτικές, περιβαλλοντικές κ.λπ.). Αυτό σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε το μοντέλο τής από τα πάνω (top-down) προσέγγισης του προβλήματος και περνάμε σε εκείνο της από τα κάτω (bottom-up) αντιμετώπισής του.

Οπως επισήμανε ο Ούλριχ Μπεκ στο τελευταίο του κείμενο, μόνο εάν εντάξουμε στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων όλους όσοι υφίστανται τις επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή θα είναι δυνατή η αποτελεσματική αντιμετώπισή της. Και τούτο διότι, σύμφωνα με τον συγγραφέα, η κλιματική αλλαγή οδηγεί στην αλλαγή του ισχύοντος πολιτικού παραδείγματος, καθόσον τα ηθικά και υπαρξιακά ζητήματα που θέτει οδηγούν σε νέες νόρμες, κανόνες, αγορές, τεχνολογίες καθώς και σε νέα κατανόηση του κράτους και των διεθνών συνεργασιών. Εντέλει, σε μια νέα κατανόηση της δημοκρατίας.

*Επίκουρος καθηγητής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

πηγή efsyn

Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2015

Naomi Klein: το ντοκυμαντέρ “This Changes Everything” στη Θεσσαλονίκη


Την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου στις 6:30μμ στον κινηματογράφο «Μακεδονικόν» στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί η πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ του Avi Lewis “This Changes Everything”.

Το ντοκυμαντέρ βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο-best seller- της Naomi Klein.

Η προβολή εντάσσεται στο πρόγραμμα των πρώτων παγκόσμιων προβολών που σκοπίμως προηγούνται της 21ης Διεθνούς Συνδιάσκεψης για το κλίμα στο Παρίσι ( COP-21).

Την διοργάνωση της προβολής έχουν αναλάβει οι Water Warriors, ομάδα πολιτισμικής και πολιτικής παρέμβασης ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ.

Η συγγραφέας των –επίσης best seller- “No logo” και «»Το δόγμα του Σοκ» πραγματεύεται σε αυτό το έργο την υπέρτατη πρόκληση της κλιματικής αλλαγής παρουσιάζοντας επτά δυναμικά πορτρέτα αγωνιζόμενων κοινοτήτων: από την Μοντάνα και την Αλμπέρτα μέχρι τις ακτές της Νότιας Ινδίας, το Πεκίνο, τις Σκουριές αλλά και πέρα από αυτά.

Ενενήντα λεπτά που πληροφορούν, εμπνέουν, παρακινούν… Που αφηγούνται όχι μια ακόμα ιστορία καταστροφής του περιβάλλοντος αλλά μια ευκαιρία αποδόμησης του υπάρχοντος οικονομικού μοντέλου με την προοπτική οικοδόμησης ενός ριζικά καλύτερου.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

econews

Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου 2015

Εξαίρεση ζήτησε η Ελλάδα από τα μεταλλαγμένα της Monsanto

No to GMO

Η Mosanto ανακοίνωσε ότι θα συμμορφωθεί με το αίτημα της Ελλάδας και της Λετονίας να εξαιρεθούν από την εφαρμογή της καλλιέργειας γενετικά τροποποιημένων σπόρων. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, η εταιρεία κατηγορεί πάντως τις δυο χώρες ότι «αγνοούν την επιστήμη».

Σύμφωνα με νόμο που υπογράφηκε τον Μάρτιο τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν την εξαίρεσή τους από κάθε αίτημα έγκρισης για την καλλιέργεια μεταλλαγμένων. Πάντως ενώ υπεύθυνη για την έγκριση της εξαίρεσης είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή η αίτηση πρέπει επίσης να υποβληθεί στην εταιρεία, δηλαδή την Mosanto.

Η Mosanto στην επίσημη απάντησή της αναφέρει ότι το αίτημα των χωρών «αντιφάσκει και υπονομεύει την επιστημονική συναίνεση» ως προς την ασφάλεια των γενετικά τροποποιημένων σπόρων που χρησιμοποιεί. Επιπλέον επισημαίνει ότι η Ευρώπη αποτελεί μικρό μέρος στις δραστηριότητες της εταιρείες κι ότι οι εξαιρέσεις αυτών των χωρών δεν θα έχουν καμία επίπτωση στην επιχείρηση.

«Παρ’ όλα αυτά, λυπούμαστε που ορισμένες χώρες αποκλίνουν από μια προσέγγιση βασισμένη στην επιστήμη της καινοτομίας στη γεωργία και απαγορεύουν την καλλιέργεια ενός επιτυχημένου τροποποιημένου γενετικού προϊόντος για αυθαίρετους πολιτικούς λόγους» προσθέτει η εταιρεία.

Ο νέος νόμος της ΕΕ έχει προκαλέσει την αντίδραση της Mosanto αλλά και των ΗΠΑ που θέλουν η Ευρώπη να ανοίξει πλήρως τις πόρτες της στις καλλιέργειες των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων και μάλιστα αυτό να ενσωματωθεί στην Διατλαντική Συμφωνία Συνεργασίας Εμπορίου και Επενδύσεων, την περιβόητη TTIP.

Στην Ευρώπη οι χώρες είναι διχασμένες αναφορικά με τις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. Γαλλία και Γερμανία είναι αντίθετες, το ίδιο και η Σκωτία. Η Βρετανία έχει ταχθεί υπέρ. Σύμφωνα πάντως με την Κομισιόν μόνο η Λετονία και η Ελλάδα έχουν ζητήσει τη δυνατότητα εξαίρεσης από την Mosanto.

Ακτιβιστές ήδη καλούν και τις άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Λετονίας και της Ελλάδας. H Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την πλευρά της έχει ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων σχετικά με το θέμα.

Πρόσφατα μάλιστα ανέφερε ότι «η μηδενική ανοχή απέναντι σε μη εγκεκριμένα μεταλλαγμένα προϊόντα παραμένει θέση της Κομισιόν η οποία απλώς αναζητά συμβουλές σχετικά με ένα επιστημονικό ερώτημα» που είναι «άσχετο με τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ». Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων αναμένεται να γνωμοδοτήσει σχετικά το 2017.

πηγή tvxs
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...