Δευτέρα, 7 Αυγούστου 2017

Υλοποιείται τμηματικά η εκτροπή του Αχελώου;


Η είδηση
 
Τη Δευτέρα, 7/8/2017, αναρτήθηκε στη "Διαύγεια" η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) του ΥΗΕ Μεσοχώρας. Έχει ημερομηνία υπογραφής 4/8/2017. Η κυβέρνηση ολοκληρώνει το ολίσθημά της και βάζει σε νέες περιπέτειες τον Αχελώο και τη Μεσοχώρα.

Λίγες μέρες πριν (Τετάρτη, 2/8/2017) είχε δοθεί σχετική συνέντευξη τύπου, με την παρουσία στελεχών της ΔΕΗ, του περιφερειάρχη Θεσσαλίας, του δημάρχου Πύλης και βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ από τα Τρίκαλα και την Καρδίτσα. Για την ιστορία ... 

Η ισχύς εν τη ενώσει …

Το ιστορικό


Το φράγμα της Μεσοχώρας ξανά στο προσκήνιο




 από την Εποχή


Το φράγμα της Μεσοχώρας απασχολεί την τοπική κοινωνία, αλλά και τα περιβαλλοντικά κινήματα, δεκαετίες τώρα ως μέρος των έργων κεφαλής της εκτροπής του Αχελώου, η οποία επιβιώνει ως πολιτικό όραμα, κυβερνητική επιλογή και διοικητικός προγραμματισμός επί χρόνια, παρά το γεγονός ότι έχει ακυρωθεί από το ΣτΕ έξι φορές, με τελευταία αυτή του 2014. Τα έργα αυτά (φράγμα Μεσοχώρας και παρακείμενος υδροηλεκτρικός σταθμός, φράγμα Συκιάς και σήραγγα εκτροπής Πευκοφύτου, αναρρυθμιστικό φράγμα Μαυροματίου) συνέχιζαν να κατασκευάζονται, αυθαίρετα και παράνομα, δημιουργώντας έτσι ένα τετελεσμένο.

Στα τέλη Ιανουαρίου ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Σ. Φάμελος, ανέφερε σε απάντηση επίκαιρης ερώτησης ότι «το υδροηλεκτρικό φράγμα της Μεσοχώρας θα λειτουργήσει χωρίς σύνδεση με τον Αχελώο», καθώς είναι ολοκληρωμένο, δηλώνοντας την πρόθεσή του να υπογράψει την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), που θα έδινε το σχετικό πράσινο φως. Στις 18 Μαΐου, στο περιθώριο συνάντησης με το διοικητικό συμβούλιο της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος, επιβεβαίωσε ξανά την πρόθεση αυτή, λέγοντας στον περιφερειάρχη Θεσσαλίας ότι «έχουμε προχωρήσει, θα σας εκπλήξω ευχάριστα».
 

Με αφορμή τις εξελίξεις αυτές, σήμερα και αύριο, πραγματοποιείται στη Μεσοχώρα διήμερο δράσεων του Πανελλαδικού Δικτύου για τη διάσωση της Μεσοχώρας και του Αχελώου «Μεσοχώρα – Αχελώος SOS». Σκοπός του διημέρου είναι «να επανέλθει στην επικαιρότητα το ζήτημα και, κυρίως, να δραστηριοποιηθεί ο κόσμος που έχει εναντιωθεί σ’ αυτά τα έργα, καθώς φαίνεται να οδεύουμε σε επανεκκίνηση κάποιων, τουλάχιστον, από τα έργα της εκτροπής του Αχελώου με τη περιβαλλοντική αδειοδότηση του υδροηλεκτρικού φράγματος στη Μεσοχώρα να βρίσκεται σε διαβούλευση», όπως εξηγεί στην «Εποχή» ο κ. Τάσος Κεφαλάς, μέλος του Δικτύου. 

Εκφράζει, παράλληλα, μια «βαθύτερη ανησυχία ότι και τα υπόλοιπα έργα της εκτροπής θα επανέλθουν», καθώς στη μέχρι τώρα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το έργο, και στα Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων του υδατικού διαμερίσματος Δυτικής Στερεάς (ΣΔΥ), τα φράγματα Μεσοχώρας και Συκιάς αναφέρονται ως έργα συνδεδεμένα με την εκτροπή του Αχελώου που μπορούν να λειτουργήσουν και αυτόνομα. 

Ο κ. Τ. Κεφαλάς θεωρεί τη δήλωση του υπουργού στους αξιωματούχους της Θεσσαλίας ενδεικτική του «πολιτικού περιβάλλοντος και κλίματος», καθώς «το ενεργειακό έργο δεν έχει γι’ αυτούς μεγαλύτερο ενδιαφέρον απ’ ότι για τους υπόλοιπους κατοίκους της χώρας· αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η εκτροπή». Το σχέδιο της κυβέρνησης περιλαμβάνει τη λειτουργία της Μεσοχώνρας, με διακοπή των έργων εκτροπής, και αναθεώρηση των ΣΔΥ, απαλείφοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, κάθε αναφορά στη μεταφορά υδάτων προς τη Θεσσαλία.

Ο φόβος της «σαλαμοποίησης»


Η οικολογική οργάνωση «Αχελώου Ρους» και το μέλος της, Γιώργος Χονδρός, τονίζουν ότι πάγια τακτική των υπερασπιστών της εκτροπής, από το 2014 και μετά, είναι η τμηματική αδειοδότηση και ολοκλήρωσή της μέσα από τη θεωρητικά ανεξάρτητη λειτουργία των διαφόρων τμημάτων του έργου. Η πρόθεσή τους ευνοείται από τις υφιστάμενες ΜΠΕ και τα ΣΔΥ. 

Εύλογα, λοιπόν, δημιουργείται το ερώτημα γιατί να μην συνεχίσουν την άσκηση πίεσης για ολοκλήρωση και των υπολοίπων έργων, με δεδομένη τη λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας. 
Άλλωστε, το φράγμα της Συκιάς είναι σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωμένο και η σήραγγα έχει διανοιχτεί. Η απαλοιφή της εκτροπής από τα ΣΔΥ, παρά το γεγονός ότι είναι θετική, πραγματοποιείται σε μελέτες, οι οποίες, σύμφωνα με την οδηγία 60/2000 της ΕΕ, αναθεωρούνται ανά εξαετία, επανυπολογίζοντας και επανακαθορίζοντας τις υδατικές ανάγκες κάθε διαμερίσματος. Παρά το γεγονός ότι το υπουργείο βρίσκεται σε διαδικασία έγκρισης των αναθεωρημένων, ευνοϊκότερων Σχεδίων, λόγω καθυστερήσεων, οι επόμενες αναθεωρήσεις θα ξεκινήσουν αμέσως, χωρίς να είναι γνωστές οι πολιτικές συνθήκες ολοκλήρωσής τους. 

Ενδεικτική, των προθέσεων των υπερασπιστών της εκτροπής, είναι η επιστολή φορέων Θεσσαλίας και Δυτικής Ελλάδας, μεταξύ των οποίων το ΤΕΕ και το ΓΕΩΤΕΕ με την οποία πιέζουν την κυβέρνηση για ολοκλήρωση των έργων εκτροπής με ρητή αναφορά στη μεταφορά υδάτων στον Πηνειό «με βάση τις συνθήκες της κάθε περιόδου και τις ανάγκες των χρηστών νερού(…). Εφόσον η μεταφορά νερού δεν κρίνεται αναγκαία, τα έργα θα λειτουργούν ως αμιγώς υδροηλεκτρικά, όπως η Μεσοχώρα».
 

Περιβαλλοντικές οργανώσεις (Δίκτυο Μεσόγειο SOS, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και WWF Ελλάς), που έχουν συμπράξει ενεργά στις προσπάθειες ακύρωσης της εκτροπής του, σε επιστολή προς του αρμόδιους υπουργούς επισημαίνουν τις επιφυλάξεις τους για την έγκριση της ΑΕΠΟ, που σε κάθε περίπτωση, κατά την άποψή τους, πρέπει να γίνει μετά την έγκριση των αναθεωρημένων ΣΔΥ. 
Στην επιστολή αυτή τονίζουν ότι τα έργα κεφαλής δεν έχουν υποστεί καμιά προσαρμογή, εμμένοντας στις αρχικές διαστάσεις τους, παρά το γεγονός ότι από τα αρχικά προβλεπόμενα εκτρεπόμενα 1,2 δισ. κ.μ νερού, έφτασε τελικά να αφορά, μόνο 250 εκατ. κ.μ. 
Επιπλέον, εκτιμούν ότι η απουσία σχεδίου αποκατάστασης των καταστροφών από το φράγμα της Συκιάς, και σφράγισης της σήραγγας, αποδεικνύει ότι η εκτροπή παραμένει ζωντανή. 
Τέλος, θεωρούν ότι το έργο της Μεσοχώρας δεν είναι έτοιμο και σε αναμονή, όπως λέει η κυβέρνηση, καθώς στην «Επικαιροποιημένη δαπάνη έργων Αχελώου» του 2012, το κόστος ολοκλήρωσης των έργων ανέρχεται σε 140 εκατ. ευρώ.

Τελειωτικό χτύπημα

Οι επιπτώσεις του φράγματος της Μεσοχώρας ως αυτόνομου έργου σε φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον έχουν επισημανθεί τόσο από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις όσο και από τις κινηματικές πρωτοβουλίες. Έχουν αποτελέσει, δε, τμήμα των αιτήσεων ακύρωσης που έχουν γίνει δεκτές από το ΣτΕ. Ο κ. Κεφαλάς επισημαίνει ότι «το φράγμα κατασκευάζεται, όπως ήταν στον αρχικό σχεδιασμό και επομένως οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις δεν αλλάζουν». Εξάλλου, σύμφωνα με τον ίδιο, τα έργα στον άνω ρου του ποταμού είναι «το τελειωτικό χτύπημα στο ποτάμι, καθώς λειτουργούν άλλα τρία φράγματα πιο κάτω», μετατρέποντας έτσι τον Αχελώο σε ένα σύμπλεγμα τεχνητών λιμνών. 


Συμπληρώνει, δε, ότι «πρόσφατα δόθηκε άδεια σε ιδιωτική εταιρία, την ΤΕΡΝΑ, να κατασκευάσει ένα πολύ μεγάλο φράγμα, 660ΜWh, που χρησιμοποιεί τον ποταμό σαν τμήμα του ταμιευτικού έργου, ενώ της Μεσοχώρας είναι 160ΜWh, αποδεικνύοντας έτσι ότι οι ισχυρισμοί που θέλουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας να εξαρτάται απ’ αυτό δεν στέκουν». Τονίζει, τέλος, ότι «είναι ορατός ο κίνδυνος να περάσουν τα φράγματα αυτά σε ιδιώτες». «Μπορεί να μην πέρασε σαν προαπαιτούμενο σ’ αυτή την αξιολόγηση, αλλά το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας προβλέπει εκποίηση και ιδιωτικοποίηση και άλλων μονάδων της ΔΕΗ, συμπεριλαμβανομένων των υδροηλεκτρικών, για να μειωθεί το μερίδιο της», συνεχίζει. Άλλωστε, το μέγεθος των φραγμάτων αυτών δεν επιτρέπει να θεωρηθούν ΑΠΕ, παρά μόνο φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, που, όμως, προέρχεται από έργα φαραωνικών διαστάσεων ενός αδηφάγου αναπτυξιακού μοντέλου.

Κατεδάφιση και αποκατάσταση

Αίτημα του κινήματος υπεράσπισης είναι να μην λειτουργήσει το φράγμα της Μεσοχώρας, καθώς θα λειτουργήσει ως κερκόπορτα για την εκτροπή. Υπάρχει δυσπιστία σε ό,τι αφορά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, αλλά κυρίως τις δυνατότητες που μένουν ανοικτές δυνητικά σε διαφορετικές πολιτικές συνθήκες. Πέρα από τις ήδη υπαρκτές επιπτώσεις στα ποτάμια και παραποτάμια οικοσυστήματα, η περιβαλλοντική αδειοδότηση αφήνει μετέωρες και άμεσες κοινωνικές επιπτώσεις από της βύθισης του οικισμού. 


Οι κάτοικοι ζητούν να χτιστεί στο ίδιο σημείο νέος οικισμός, πριν γίνει η κατάκλυση των υδάτων, σύμφωνα με μελέτη που έχει συνταχθεί, όμως αυτό είναι ζήτημα της ΔΕΗ και επομένως αρμοδιότητα άλλου υπουργού. Για όσους αγωνίζονται για την ακύρωση της εκτροπής, η μόνη λύση είναι, πέρα από τη διαφαινόμενη αναθεώρηση των ΣΔΥ, η πολιτική δέσμευση ακύρωσης του έργου σε όσο το δυνατόν ανώτερο επίπεδο, η κατεδάφιση των έργων, και η αποκατάσταση των καταστροφών από την κατασκευή του φράγματος της Συκιάς και της σήραγγας εκτροπής.
 

Το φράγμα της Μεσοχώρας αποτελεί ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα της διαμάχης μεταξύ στρεβλής και αυθαίρετης ανάπτυξης, και νομιμότητας. Προστίθεται σε πολλά ακόμα ολυμπιακά ακινήτα ή μεγάλα εμπορικά κέντρα, που παρά την αυθαίρετη κατασκευή τους, στέκουν ακόμα όρθια, μέσω της de facto νομιμοποίησης τους. Αποτελεί, δε, συστατικό στοιχείο ενός αναπτυξιακού και ενεργειακό μοντέλου που βασίζεται στη μεγέθυνση, χωρίς να ενδιαφέρεται για τη διατήρηση των φυσικών πόρων και τα δικαιώματα των σημερινών και μελλοντικών γενεών. Τα επόμενα βήματα όλων θα ορίσουν για πολλά χρόνια την οικολογική και όχι μόνο τύχη ολόκληρων περιοχών με ενδεχομένως μη αναστρέψιμα αποτελέσματα.

Πέτρος Κοντές


Τι λέει το κίνημα κατά της εκτροπής του Αχελώου

Όχι άλλη καθυστέρηση στην καθαίρεση του φράγματος της Μεσοχώρας


  EUROKINISSI/ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

από την Εφημερίδα των Συντακτών

  
Απάντηση του «Μεσοχώρα – Αχελώος SOS» σε επιστολή του κ. Ανδριώτη

Στο φύλλο της Εφημερίδας των συντακτών της 13ης/3/2017 και στη στήλη του κ. Γ. Σταματόπουλου δημοσιεύτηκε κείμενο με τίτλο "Τύφλωση για την εκτροπή Αχελώου". Αυτόματη ήταν η αντίδραση της ΔΕΗ, η οποία παρενέβη με επιστολή του αντιπροέδρου της κ. Γ. Ανδριώτη, με μακρά εργασιακή θητεία στη ΔΕΗ, που δημοσιεύτηκε στο φύλλο της 16ης/3/2017, με τίτλο «Όχι άλλη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου της Μεσοχώρας». Αναμενόμενο, αφού θίχτηκαν τα «όσια των οσίων» των υπερασπιστών του «στοιχειωμένου» αυτού έργου, που δεν περιορίζονται στον κ. Ανδριώτη -γνωστό υπέρμαχο του έργου- και στη ΔΕΗ. Αυτοί, απλά, λειτουργούν σαν η προμετωπίδα ενός ευρύτερου λόμπυ, καθώς σε αυτή τη φάση έχει επιλεγεί να δοθεί έμφαση στην ενεργειακή πτυχή του έργου και να αποσυνδεθεί, δήθεν, από το εγχείρημα της εκτροπής του Αχελώου. 


Υλοποιείται τμηματικά η εκτροπή του Αχελώου


Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από το τελευταίο. Είναι αλήθεια ότι το αφήγημα της εκτροπής του Αχελώου έχει δεχτεί ανεπανόρθωτα πλήγματα, στο νομικό, τεχνικό - επιστημονικό και κινηματικό επίπεδο, σε σημείο τέτοιο που οδήγησε τους υποστηρικτές του σε σημαντική αναδίπλωση. Η αναδίπλωση αυτή έχει δύο χαρακτηριστικά: αφενός, γίνεται πλέον λόγος για μεταφορά 250 εκ. κυβικών μέτρων (κ.μ.) το χρόνο -από 1.100 - 1.200 εκ. κ.μ. που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός- και, αφετέρου, προτάσσεται η λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας σαν αυτόνομου ενεργειακού έργου, παραπέμποντας στο μέλλον την ολοκλήρωση των υπόλοιπων έργων της εκτροπής. Προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι, με τη μείωση της ποσότητας των νερών που εκτρέπονται, το φράγμα της Μεσοχώρας δεν χρειάζεται σαν έργο κεφαλής της εκτροπής, οπότε ο ρόλος του αφορά, αποκλειστικά, την παραγωγή -φτηνής και «ανανεώσιμης»- ενέργειας.

Θεωρούμε ότι η εικόνα που επιχειρείται να δοθεί είναι παραπλανητική. Γιατί αν είναι μια φορά αλήθεια τα παραπάνω, είναι δέκα φορές αλήθεια το ότι η εκτροπή του Αχελώου όχι μόνο δεν εγκαταλείπεται, αλλά εξακολουθεί να παραμένει «ζωντανή» στο τραπέζι. Υπάρχει στο σχεδιασμό του υπουργείου υποδομών και μεταφορών. Υπάρχει στο σχέδιο των λεκανών απορροής ποταμών του υδατικού διαμερίσματος Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Υπάρχει στη συζητούμενη ΜΠΕ του ΥΗΣ της Μεσοχώρας. Τέλος, υπάρχει στην ατζέντα του συνόλου, σχεδόν, των πολιτικών κομμάτων, με τη μία ή την άλλη εκδοχή, ως προς το μέγεθος της παροχευτικότητας.

Πιστεύει κανείς ότι η παρούσα κυβέρνηση ή οι πολιτικές δυνάμεις που φιλοδοξούν να τη διαδεχτούν έχουν δώσει επαρκή δείγματα αξιοπιστίας, τέτοια που να μας πείθουν ότι δεν θα επανέλθουν στο προσκήνιο οι αρχικοί σχεδιασμοί; Εμείς, πάντως, όχι. Και ένας πρόσθετος λόγος να είμαστε επιφυλακτικοί είναι και το γεγονός ότι το φράγμα της Μεσοχώρας και ο αντίστοιχος ΥΗΣ έχουν κατασκευαστεί και επιδιώκεται να λειτουργήσουν με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που είχαν όταν οι ίδιοι οι υπερασπιστές τους τα κατέτασσαν στα «έργα κεφαλής» της φαραωνικής εκτροπής. Έχουν την εντύπωση ότι, ακόμη κι αν δεν είχαμε άλλους -πολύ σοβαρούς- λόγους εναντίωσης, θα παίρναμε το ρίσκο και θα συναινούσαμε σε μια τέτοια επιλογή; Αυταπάτες δεν τρέφουμε, ούτε μασάμε κουτόχορτο: αυτό που επιχειρείται δεν είναι η απεμπλοκή, αλλά η τμηματική υλοποίηση του έργου της εκτροπής, με τρόπο που θα ελαχιστοποιεί τις αντιδράσεις και θα περιορίζει τους κινδύνους νέων δικαστικών εμπλοκών. 


Η Μεσοχώρα θυσία στο βωμό της "πράσινης ανάπτυξης"

Σκόπιμα επιχειρείται να εξετάζεται το φράγμα της Μεσοχώρας, αποκλειστικά, από τη σκοπιά της εκτροπής ή όχι νερών του Αχελώου στο Θεσσαλικό κάμπο. Έντεχνα, υποβάλλεται η ιδέα ότι αν δεν υλοποιηθεί η εκτροπή -κάτι που δεν ισχύει-, η κατασκευή και λειτουργία του φράγματος είναι μια απλή και συνηθισμένη πράξη, με την οποία δεν έχουμε κανένα λόγο να είμαστε αντίθετοι. Σε συνδυασμό με τα παραπάνω, «πλασάρεται» και ο συλλογισμός ότι ενεργειακά έργα που χρησιμοποιούν «ανανεώσιμες» πηγές (είναι, άραγε, το νερό ανανεώσιμη πηγή ενέργειας) όχι μόνο πρέπει να γίνονται αποδεκτά, αλλά πρέπει και να αισθανόμαστε ευτυχείς για την κατασκευή τους, αφού αυτό επιτάσσει το -πολύ δημοφιλές στις μέρες μας- αφήγημα της «πράσινης ανάπτυξης».

Εδώ έχουμε να κάνουμε με κανονική λαθροχειρία, αφού όλοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι το κίνημα κατά του φράγματος της Μεσοχώρας ποτέ δεν περιορίστηκε στη συσχέτισή του με την εκτροπή. Ένα μεγάλο μέρος της σχετικής επιχειρηματολογίας αφορούσε στις επιπτώσεις της κατασκευής και λειτουργίας του φράγματος στο φυσικό οικοσύστημα της περιοχής, στο ανθρωπογενές περιβάλλον, στον κατακλυσμό του οικισμού της Μεσοχώρας και στη λειτουργία του ποταμού, σαν τέτοιου. 


Μας ζητούν να παραβλέψουμε, τι;
 

Ότι είναι από τις σπάνιες περιπτώσεις φραγμάτων, που έχουν κατασκευαστεί τόσο κοντά στις πηγές του ποταμού;
 

Ότι με τη δημιουργία της λίμνης κατακλύζονται 6.500 στρέμματα δάσους, εξαφανίζεται η μοναδικής ομορφιάς και οικολογικής αξίας κοιλάδα του Αχελώου σε μήκος 20 χιλιομέτρων, αφανίζεται οριστικά ένα ολόκληρο οικοσύστημα, με μεγάλη βιοποικιλότητα, επηρεάζονται βιότοποι άγριας φύσης, π.χ. της άγριας πέστροφας και της καφέ αρκούδας της Πίνδου και προκαλείται δραματική μείωση των πληθυσμών της ιχθυοπανίδας;
 

Ότι επηρεάζεται το κλίμα της περιοχής, αλλοιώνεται και υποβαθμίζεται αισθητικά το τοπίο και ότι προδιαγράφεται συσσώρευση φερτών υλών, χαρακτηριστική όλων των μεγάλων ορεινών φραγμάτων;
 

Ότι η θέση του φράγματος της Μεσοχώρας υπόκειται σε έκδηλη σεισμικότητα;
 

Ότι η κατασκευή του φράγματος και του μεγάλου ταμιευτήρα αφανίζει από τον χάρτη το χωριό Μεσοχώρα και κατακλύζει αρχαιολογικούς χώρους και άλλα μνημεία της σύγχρονης ιστορίας, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας;
 

Ότι είναι μύθος ο αντιπλημμυρικός ρόλος του φράγματος, αφού κατά μήκος του ποταμού λειτουργούν άλλα τρία μεγάλα φράγματα (Κρεμαστά, Καστράκι, Στράτος);
 

Ότι στο όνομα της «πράσινης» ενέργειας και των ΑΠΕ έχουν συντελεστεί αλλεπάλληλοι βιασμοί φυσικών οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα στους ορεινούς όγκους της χώρας και στα ποτάμια συστήματα, από βιομηχανικού τύπου αιολικές εγκαταστάσεις και από πληθώρα μικρών και μεγαλύτερων υδροηλεκτρικών έργων;
 

Ότι η διαρκής επέκταση ενεργειακών έργων δεν υπαγορεύεται, πάντα, από την ανάγκη κάλυψη πραγματικών ενεργειακών αναγκών, αλλά από την ακόρεστη δίψα του κεφαλαίου για δημιουργία νέων πηγών κέρδους;

Ας μην προσπαθούν, λοιπόν, να δαιμονοποιήσουν τις αντιδράσεις και να τις παρουσιάσουν σαν παράλογες, γραφικές και αφύσικες, προκειμένου να περιορίσουν την απήχησή τους. Οι νεοφιλελεύθερες και «εκσυγχρονιστικές» αντιλήψεις τους δεν έχουν πέραση παντού. Και αν σε κάτι ταιριάζει ο χαρακτηρισμός «αφύσικο», αυτό είναι η βίαιη επίθεση στα φυσικά οικοσυστήματα και στις υπαρκτές δυνατότητες των τοπικών κοινωνιών να ζήσουν και να προκόψουν, ακολουθώντας άλλους δρόμους από αυτούς που προτάσσει το συμφέρον του κεφαλαίου. 


Η συγκυρία, τα … χαμένα λεφτά και το ξεπούλημα

Δεν μας διαφεύγει ότι στην προσπάθεια ολοκλήρωσης του έργου της Μεσοχώρας (φράγματος και ΥΗΣ) έχει παίξει ρόλο και η παρούσα κοινωνικο-οικονομική συγκυρία, στο πλαίσιο της οποίας τα όποια οικονομικά προβλήματα χρησιμοποιούνται σαν εργαλείο ισοπέδωσης και δικαιολόγησης όλων των κατακτήσεων και σε όλους τους τομείς (της οικονομίας, των εργασιακών σχέσεων, της προστασίας του περιβάλλοντος, των κοινωνικών δικαιωμάτων κλπ.). Και όλα αυτά με την προσδοκία των επενδύσεων και της πολυπόθητης «ανάπτυξης». Βασική επιλογή στις επιδιώξεις των δανειστών, στις κυβερνητικές επιλογές, αλλά και στην πολιτική του νεοφιλελεύθερου μπλοκ των πολιτικών δυνάμεων είναι η ιδιωτικοποίηση δημόσιων υποδομών και, μάλιστα, στους πιο κρίσιμους τομείς: ενέργεια, νερό, μεταφορές (λιμάνια, αεροδρόμια, σιδηρόδρομος, αυτοκινητόδρομοι), διαχείριση αποβλήτων κλπ.

Αυτές οι πολιτικές έρχονται να «κουμπώσουν» με την υπόθεση του φράγματος της Μεσοχώρας και εξηγούν για ποιο λόγο υπάρχει αυτή η πρεμούρα και η μεγάλη πίεση να υλοποιηθεί τμηματικά η εκτροπή και να ξεκινήσει η ενεργειακή αξιοποίηση του συγκεκριμένου φράγματος. Όλοι γνωρίζουμε ότι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της τρέχουσας αξιολόγησης του τελευταίου μνημονιακού προγράμματος είναι ο διαμελισμός της ΔΕΗ και η πώληση σε ιδιώτες ενός σημαντικού μεριδίου των λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ. Αλήθεια, υπάρχει καλύτερο φιλέτο για τους ιδιώτες από ένα νέο υδροηλεκτρικό έργο, σαν αυτό που επιχειρείται να ολοκληρωθεί στη Μεσοχώρα; Κάπως έτσι αντιλαμβάνονται ορισμένοι το δημόσιο συμφέρον, που πασπαλίζεται με ολίγη από κλιματική αλλαγή, ολίγη από ενεργειακή επάρκεια και ολίγη από ανάσα στα δημόσια ταμεία.

Με αυτά και με εκείνα, δεν μας παραξενεύει καθόλου η συντονισμένη επικοινωνιακή δραστηριότητα των παλιότερων, μόνιμων υποστηρικτών της εκτροπής του Αχελώου και διαφόρων think tanks, που στην περίπτωση της Μεσοχώρας εκφράστηκε με την περίφημη παρέμβαση της «ΔιαΝΕΟσις». Παρέμβαση που, ωστόσο, δεν κομίζει κάτι νέο, αφού και η δική της επιχειρηματολογία αναμασά τα γνωστά περί ενεργειακού οφέλους, κλιματικής αλλαγής, αξιοποίησης των χρημάτων που έχουν δαπανηθεί ως τώρα και υποβάθμισης του κινδύνου της εκτροπής. Περσινά, ξινά σταφύλια, που λένε και στα χωριά μας.

Από όλα αυτά, εκείνο που, ίσως, αγγίζει περισσότερο πλατύτερα τμήματα της κοινωνίας είναι το επιχείρημα για τα πολλά λεφτά που έχουν σπαταληθεί σε αυτά τα έργα και το κρίμα που θα κουβαλάμε αν τα αφήσουμε να πάνε χαμένα. Η αλήθεια είναι ότι κανείς μας δεν μπορεί να μένει αδιάφορος για τον πακτωλό χρημάτων που ξοδεύτηκε, σε ένα έργο το οποίο δεν θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει, καν. Και το θέμα δεν περιορίζεται στην τεράστια ευθύνη όσων είχαν συμμετοχή σε αυτό το οικονομικό έγκλημα. Το ερώτημα, που καλούμαστε να απαντήσουμε σήμερα, είναι αν θα σπαταλήσουμε ακόμη 140 εκ. ευρώ (τόσο υπολογίζεται, μόνο, το κόστος ολοκλήρωσης των έργων της Μεσοχώρας) για ένα έργο του οποίου οι βλαπτικές συνέπειες θα είναι μόνιμες και πολλαπλάσιες του όποιου οφέλους. Σε αυτό το ερώτημα δεν χωρούν ναι, μεν, αλλά.

Σε ότι μας αφορά, δεν έχουμε κανέναν ενδοιασμό: αν υπάρχει ένα έργο που πρέπει να υλοποιηθεί στον άνω ρου του Αχελώου, αυτό είναι το έργο της καθαίρεσης του φράγματος της Μεσοχώρας και της περιβαλλοντικής αποκατάστασης της περιοχής, από τις επεμβάσεις που έχουν γίνει όλα αυτά τα χρόνια. 


Οι πολλοί, οι «ολιγάριθμοι» και η στάση της κυβέρνησης

Στην επιστολή του κ. Ανδριώτη, που ήταν και η αφορμή αυτής της παρέμβασης, αναφέρεται ότι «είναι άδικο να αγνοείται η γνώμη αυτή (σημ. των υποστηρικτών του έργου της Μεσοχώρας) και να προβάλλονται απόψεις ολιγάριθμων κινημάτων, που δεν προβάλλουν κανένα σοβαρό επιχείρημα». Αυτό σαν αστείο θα το εκλάβουμε ή για να το πούμε και αλλιώς: «εκεί που μας χρωστάγανε, μας πήραν και το βόδι».

Αν τα κινήματα που εναντιώνονται είναι οι ολιγάριθμοι, θα άξιζε τον κόπο να πει ο κ. Ανδριώτης ποιοι είναι οι πολλοί και με ποιο μηχανισμό μέτρησης κατέληξε στο συμπέρασμά του. Στους πολλούς περιλαμβάνει το κομματικό, αυτοδιοικητικό, ακαδημαϊκό και επιχειρηματικό λόμπυ της εκτροπής; Είναι, μήπως, στους πολλούς τα διάφορα «παπαγαλάκια» τους στα ΜΜΕ; Και στους ολιγάριθμους είναι οι χιλιάδες των πολιτών, που αγωνίζονται σε όλη την επικράτεια, με συνέπεια και ανιδιοτέλεια, για σειρά δεκαετιών; Ή, μήπως, είναι οι κάτοικοι της Μεσοχώρας, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους αρνούνται το δέλεαρ των αποζημιώσεων και της πολλά υποσχόμενης «ανάπτυξης» της νέας λιμναίας πραγματικότητας. Και αφού οι ολιγάριθμοι «δεν προβάλλουν κανένα σοβαρό επιχείρημα», πώς γίνεται να έχουν «κερδίσει» όλες τις σοβαρές προσφυγές στο ΣτΕ και στα ευρωπαϊκά δικαστήρια; Και πως έχουν καταφέρει να κάνουν τον ίδιο και τους ομοϊδεάτες του να ντρέπονται να μιλήσουν ανοιχτά για την εκτροπή;

Το θέμα μας, όμως, δεν είναι ούτε ο κ. Ανδριώτης, ούτε η ΔΕΗ, ούτε τα κάθε λογής think tank. Στη φάση αυτή, το κρίσιμο είναι τι θα κάνει η κυβέρνηση και το υπουργείο περιβάλλοντος στο θέμα της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) του ΥΗΣ της Μεσοχώρας, τώρα που η περίοδος της δημόσιας διαβούλευσης τελείωσε. Θα βάλει ο κ. Φάμελλος την υπογραφή του κάτω από μια απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), ανοίγοντας και πάλι τον ασκό του Αιόλου;

Όσο και αν τα δείγματα της πολιτικής της κυβέρνησης φαίνεται να το κάνουν άσκοπο, θα κάνουμε μια τελευταία έκκληση στον κ. Φάμελλο και όσους έχουν μαζί του την πολιτική ευθύνη της όποιας απόφασης: ας διδαχτούν από τις πάμπολλες περιπέτειες τις οποίες έχει προκαλέσει η επιμονή της πολιτείας σε μιαν άφρονα επιλογή και ας τολμήσουν να δρομολογήσουν την αντίστροφή μέτρηση για τον οριστικό ενταφιασμό του «οράματος» της εκτροπής και της λειτουργίας φραγμάτων στον άνω ρου του Αχελώου.

* Πανελλαδικό δίκτυο για τη διάσωση της Μεσοχώρας και του Αχελώου



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...